Ι.Ν. Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου Πρεβέζης

Διάφορα

DENNIS GIRA Το μυστήριο της σχέσεως με το Θεό

Γνωρίζω το Θεό δεν σημαίνει ξέρω τί είναι, σημαίνει δημιουργώ σχέση μαζί Του. Όπως κάθε σχέση με ένα πρόσωπο, πρόκειται για μια ανακάλυψη που δεν εξαντλείται ποτέ.

Μπορώ να γνωρίσω το Θεό με τρόπο αισθητό, ως πρόσωπο;

Για την ερώτηση που τίθεται με αυτόν τον τρόπο, υπάρχουν μόνο δύο πιθανές απαντήσεις: Ναι ή Όχι. Οι αναγνώστες μαντεύουν σωστά ότι το όχι απορρίπτεται. Από χριστιανικής απόψεως αυτή η απάντηση θα επέφερε μια απαράδεκτη διχοτόμηση μεταξύ πίστεως και ανθρώπινης εμπειρίας, βυθίζοντας έτσι τον άνθρωπο σ΄ ένα είδος πνευματικής σχιζοφρένειας.

Έχουμε Δύο Θεούς;

Μήπως σκεφτήκατε ίσως ότι ο Σατανάς υπήρξε μόνο στην Παλαιά Διαθήκη; Αντίθετα, η Καινή Διαθήκη ακριβώς είναι πλήρης αναφορών στον Σατανά. Ο Ιησούς απεικονίζεται και στα τέσσερα Ευαγγέλια να βρίσκεται σε διαμάχη με δαιμονικές δυνάμεις από την πρώτη μέρα του λειτουργήματός του μέχρι την τελευταία. Αυτό μπορεί να μην εμφανίζεται στα σημερινά αναγνώσματα της Καινής Διαθήκης, αλλά ο ευαγγελιστής Λουκάς αναφέρεται στον Σατανά (ή τον δαίμονα, ή τα δαιμόνια) τουλάχιστον 25 φορές. Λίγες Κυριακές πριν, ακούσαμε την ιστορία μιας γυναίκας που είχε διπλωθεί στα δύο για 18 χρόνια. Όταν ο Ιησούς την θεράπευσε, ήταν Σάββατο, έτσι οι «συνήθεις ύποπτοι» διαμαρτυρήθηκαν. Ο Κύριος τους μίλησε σε ένα τόνο αδιαμφισβήτητου θυμού, αποκαλώντας τους υποκριτές και λέγοντας: «Δεν έπρεπε αυτή η γυναίκα, μια κόρη του Αβραάμ, που ο Σατανάς την είχε δεσμεύσει για δεκαοχτώ χρόνια, να απελευθερωθεί από τα δεσμά της την ημέρα του Σαββάτου;» (Λουκ. 13, 16). Αυτή είναι η οργή του Θεού στην πράξη. Δεν είναι απλώς ο αγαπημένος, γλυκός, μη κριτικός Ιησούς που θεραπεύει τους ανθρώπους. Έχει εμπλακεί σε θανάσιμη μάχη με τις δυνάμεις του Εχθρού. Ο καλός ποιμένας πρέπει να διώξει τους λύκους.

Το «ΕΝ ΟΥ ΕΣΤΙ ΧΡΕΙΑ»

«Ο Μοναδικός, του οποίου έχουμε ανάγκη»

Από πού προέρχεται αυτός ο μεγάλος πόθος που κατοικεί στον άνθρωπο, να γνωρίσει τον Θεό;

Αν είχε κάνει κάποιος αυτή την ερώτηση 25 χρόνια πριν, η απάντηση θα ήταν εύκολη. Σήμερα, έχοντας δει κανείς τις αθεϊστικές ιδέες με τις οποίες γέμισε ο κόσμος, αντιλαμβάνεται ότι, για ένα μεγάλο αριθμό ανθρώπων, η λέξη Θεός μοιάζει να μην αντιστοιχεί σε τίποτα. Ούτε, φυσικά, είναι ο Θεός γι’ αυτούς ένα αντικείμενο πόθου. Φαίνεται μάλλον σαν μια άχρηστη υπόθεση. Τότε, από ποια άλλη σκοπιά μπορεί ο άνθρωπος να αντιληφθεί το άπειρο; Σ’ αυτό δεν βρίσκει κανείς εύκολη απάντηση... Αντίθετα για κάποιους άλλους, χάρη σε όλα όσα έλαβαν στη ζωή τους, παιδεία, παράδειγμα από τους γονείς, συνήθεια της προσευχής, ο πόθος για τον Θεό είναι κάτι φυσικό. Και όταν κάποιος αρχίζει να γνωρίζει τον Θεό, επιθυμεί να Τον γνωρίσει ακόμα περισσότερο. Είναι μια ευλογία, μια δωρεά. Και έπειτα, μεταξύ αυτών που αισθάνονται αυτόν τον πόθο και εκείνων που δεν τον αισθάνονται, βρίσκονται όσοι ψάχνουν και ψάχνονται. Όταν κανείς βρίσκεται στον δρόμο, στο μετρό ή σε αυτοκίνητο, συμβαίνει συχνά να προσεύχεται, και να λέει στον εαυτό του ότι δεν είναι ο μόνος. Πόσοι άλλοι άραγε δεν θα προσεύχονται ταυτόχρονα; Ίσως πολύ περισσότεροι απ’ ό,τι θα πίστευε κανείς.

Θα μπορούσε να σκεφτεί κάποιος: δεν είναι κάπως απαιτητικό να θέλουμε να γνωρίσουμε τον Θεό;

Κεραυνός από τον ουρανό

«Πώς ξέπεσες από τον ουρανό,

Εωσφόρε, γιέ της αυγής!»

(Ησαΐας 14:12)

 

«Οι Εβδομήντα επέστρεψαν με χαρά, λέγοντας, "Κύριε, ακόμα και οι δαίμονες υποτάσσονται σ’ εμάς όταν τους προστάζουμε στο όνομα Σου!" Και ο Ιησούς τους είπε, "είδα τον Σατανά να πέφτει σαν κεραυνός από τον ουρανό. Ιδού, σας έχω δώσει την εξουσία να πατάτε πάνω σε φίδια και σκορπιούς, και να κυριαρχείτε πάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού... Παρόλα αυτά να μην χαίρεστε για το γεγονός αυτό, ότι τα πνεύματα υποτάσσονται σ’ εσάς, αλλά να χαίρεστε επειδή τα ονόματά σας είναι γραμμένα στον ουρανό"».

Απορίες μαθητών...

«Αφήστε τα παιδιά να ‘ρθουν κοντά μου, αν δεν γίνετε σαν αυτά δεν θα μπείτε στη Βασιλεία των Ουρανών». Ο λόγος δεν αφορά τις αρετές (που τα παιδιά δεν πρόλαβαν να έχουν), αλλά τη διάθεση! Την αμεσότητα δηλαδή της ειλικρίνειας και της εμπιστοσύνης προς τον πατέρα τους. Σε τελική ανάλυση την πίστη!

Μια παρέα παιδιών μού έθεσαν γραπτώς τα παρακάτω ερωτήματα. Ασυγχώρητο θα είναι να μην απαντήσουμε, όσο πιο  ικανοποιητικά μπορούμε, όχι τόσο στις ερωτήσεις, όσο στις αγωνίες αναζήτησης που εκφράζουν οι ερωτήσεις αυτές. Ακόμα χειρότερο θα είναι αν σκανδαλίσουμε «ἕνα τῶν μικρῶν τούτων». Γιατί όπως λέει και ο Σαββόπουλος για τα παιδιά: «Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα».

Με την ειλικρίνεια της θεολογικής αμεσότητας της διδαχής της Εκκλησίας, προσπαθήσαμε να επισημάνουμε τον Τροφοδότη που «κάνει το Τραπέζι» σ’ όλους, μικρούς και μεγάλους, για το οποίο τραπέζι κάποιος φώναξε: «Ευτυχισμένος όποιος "θα φάει ψωμί" στο τραπέζι της Βασιλείας του Θεού.»

Ας αφουγκραστούμε, λοιπόν, τα ερωτήματα-αγωνίες των παιδιών μας.

Αλλαγή φύλου: Αντίθετη με το νομοσχέδιο κι η Παιδοψυχιατρική Εταιρεία Ελλάδος

Αθήνα, 4/10/2017 Αρ. Πρωτ.: 197/2017

Προς

Τον Αξιότιμο Υπουργό Δικαιοσύνης κο Σ. Κοντονή

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Τον Αξιότιμο Υπουργό Υγείας κο Α. Ξανθό

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Θέμα: Θέσεις της Π.Ε.Ε.-ΕΝΩ.ΨΥ.Π.Ε. για το Σχέδιο Νόμου «Νομική αναγνώριση
της ταυτότητας φύλου - άρθρο 3- Εθνικός Μηχανισμός Εκπόνησης,
Παρακολούθησης και Αξιολόγησης των Σχεδίων Δράσης
για τα Δικαιώματα του Παιδιού»

Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί,

Η Παιδοψυχιατρική Εταιρεία Ελλάδος-Ένωση Ψυχιάτρων Παιδιών και Εφήβων επίσημο θεσμικό όργανο των Ελλήνων Ψυχιάτρων Παιδιού και Εφήβου, διαπιστώνει ότι στην τελική μορφή του Νομοσχεδίου- όπως διαμορφώθηκε από τη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης στις Συνεδριάσεις της 26, 27, 28 Σεπτεμβρίου και 3 Οκτωβρίου 2017-, περιγράφεται στο άρθρο 3, η δυνατότητα αλλαγής φύλου και σε ανήλικους «που έχουν συμπληρώσει το δέκατο πέμπτο (15) έτος της ηλικίας τους, εφόσον υπάρχει επιπλέον θετική γνωμάτευση ιατρικού συμβουλίου που θα συσταθεί για το σκοπό αυτό στο Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών "Π. & Α. Κυριακού" με απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου».

Οι Χριστιανοί και η ομοφυλοφιλία

«18. Ξέρουμε πολύ καλά, ότι καθένας που έχει υιοθετηθεί από τον Θεό δεν αμαρτάνει, και εκείνος που έχει αναγεννηθεί από τον Θεό ασφαλίζει προαιρετικά τον εαυτό του και ο διάβολος δεν μπορεί να τον πιάσει σε κάτι.

19. Ξέρουμε πολύ καλά, ότι καταγόμαστε από τον Θεό, και ότι όλοι οι εμπαθείς άνθρωποι βρίσκονται υπό την εξουσία του πονηρού διαβόλου.

20. Ξέρουμε πολύ καλά, ότι ο Υιός του Θεού έχει έλθει και μας έχει δώσει δυνατότητα μυαλού ώστε να γνωρίζουμε τον αληθινό Θεό και να είμαστε ενωμένοι με τον αληθινό Θεό δια του Υιού Του Ιησού Χριστού. Αυτός ο Ιησούς Χριστός είναι αληθινός Θεός και ζωή αιώνιος.

21. Παιδιά μου, περιφρουρείστε τον εαυτό σας από λανθασμένες περί Θεού αντιλήψεις. Αμήν» (Α’ Ιωαν. 5, 18-21).

Ἀπό κοινοῦ διδαχή-πρόταση τῶν Πάπα Φραγκίσκου καί Πατριάρχη Βαρθολομαίου γιά τό φυσικό περιβάλλον

Ἡ ἱστορία τῆς δημιουργίας προβάλλει στά μάτια μας μιά πανοραμική θέα τοῦ κόσμου. Ἡ Γραφή μᾶς διδάσκει ὅτι ἀρχικό θέλημα τοῦ Θεοῦ ἦταν, ὁ ἄνθρωπος νά ἐργάζεται γιά τήν συντήρηση καί τήν προστασία τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος. Ἐντελῶς κατ’ ἀρχάς, ὅπως ἀναφέρει τό βιβλίο τῆς Γενέσεως, «ὑπῆρξε ἐποχή κατά τήν ὁποία δέν εἶχε ἀκόμη φυτρώσει κανένα εἶδος καλλιεργήσιμου φυτοῦ πάνω σ’ ὁλόκληρη τήν γῆ, γιατί οὔτε ὁ Θεός εἶχε βρέξει ἀκόμη, οὔτε ἄνθρωπος ὑπῆρχε, ὥστε νά καλλιεργήσει τήν γῆ» (Γεν. 2, 5). Ἡ γῆ μᾶς δόθηκε σάν ἱερό δῶρο καί κληρονομιά, γιά τά ὁποῖα ὅλοι εἴμαστε συνυπεύθυνοι, μέχρις ὅτου στήν τελική ἡμέρα τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ Χριστοῦ, τά πάντα στόν οὐρανό καί στήν γῆ ἀνακαινισθοῦν (Ἐφεσ. 1, 10).

Κάστανο Αγρινίου

"Και στη φουφού του καστανά στάχτη να γίνεις σατανά " (Μ. Κανά).

Φαίνεται πως αυτή η ‘’θεολογία’’ του λαϊκού τραγουδιού ενέπνευσε κάποιον ιερέα σε μια μεγαλούπολη της κεντρικής δυτικής Ελλάδος να παραθέσει σε προσκύνηση(!!) ένα τέτοιο διαλυτικό ‘’των του διαβόλου μηχανημάτων’’ κάστανο που του δόθηκε από τον πατέρα Παΐσιο προ 27ετίας. Βέβαια…αντί ‘’διαλύσεως’’ το πράγμα περιεπλάκη και πας νοήμων άνθρωπος και χριστιανός κατειρωνεύεται δικαίως και βασίμως όλο αυτό το βλάσφημο θέατρο, που επικαιροποίησε και πάλι την προφητεία του Χριστού: ‘’δι υμάς βλασφημείται το όνομά μου εν τοις έθνεσιν’’ (Ησαΐας 52,5).

«Η ψυχή του ήταν ασυγκρίτως ανώτερη από την ευφυΐα του»

(Πέντε χρόνια από τον θάνατο

του μακαρίου Μητροπολίτη μας Μελετίου)

 

Η χρονική απόσταση από τα πράγματα και τα γεγονότα και πριν απ’ όλα από τα πρόσωπα, έχει διπλό αποτέλεσμα. Άλλα τα κάνει θαμπά και λησμονημένα και άλλα τα αποκαθαίρει από την σκόνη της καθημερινής τύρβης, που μοιραία επικάθεται σ’ αυτά από την αναταραχή της κίνησης. Όταν η κίνηση σιγά και παύει, τότε το τοπίο αποσαφηνίζεται και τότε αποδεικνύεται αν είναι ενδιαφέρον και γοητευτικό, ή είναι σύνηθες και αδιάφορο.

Ομορφιά από τις στάχτες του STEPHEN R. LLOYD-MOFFET Παρουσίαση του βιβλίου

Η Κοινότητα του πολιτισμικού Εμείς έχει τρεις πυλώνες: Την Πολιτική, την Πίστη και την Παιδεία.

 

Αν γκρεμιστεί η κολώνα της Πίστης θα πέσουν αργά ή γρήγορα και οι άλλες δύο. Η κοινότητα όμως της Πίστης μπορεί να αναγεννήσει κοινότητες της Πολιτικής και της Παιδείας, αν για ανεξάρτητους απ’ αυτήν λόγους έχουν διαλυθεί. 

 

Άρα, το πώς μια κοινότητα Πίστης μπορεί να αναγεννιέται και να ανανεώνεται, είναι το πιο κρίσιμο πολιτισμικό ζήτημα. Το βιβλίο του Μόφετ είναι ανεκτίμητο ακριβώς ως προς αυτό.

 

Ι

 

Το βιβλίο περιγράφει, πώς η Κοινότητα Πίστεως της Μητρόπολης Νικοπόλεως και Πρεβέζης, που είχε καταστραφεί επί Χούντας και κατέρρευσε τελείως στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, αναγεννήθηκε από την τέφρα της, χάρη στην πρωταγωνιστική παρουσία του Επισκόπου Μελετίου (1980 – 2010).

 

Απροσδόκητο το φαινόμενο μαθεύτηκε και παραέξω. Και έφερε εδώ τον αμερικανό συγγραφέα, που ήρθε από την Αμερική για να το μελετήσει. Και να το μάθουμε κι εμείς, διά της τεθλασμένης, χάρη στην εξαιρετική μετάφραση της κ. Τσαλίκη και την έκδοση του τοπικού εκδοτικού οίκου «Ιωνάς».

 

Το βιβλίο όχι μόνο μας περιγράφει το «φαινόμενο», αλλά μας δίνει και τη δυνατότητα να το κατανοήσουμε. Γνωρίζοντας φαίνεται τη δυσανεξία μας, ο συγγραφέας φρόντισε, ιδιαίτερα το θέμα που ειδικά ενδιέφερε τον ίδιο, τη σχέση Μοναχισμού και τοπικού Επισκόπου στην ιστορία του χριστιανισμού,  να το κάνει λιανά, προσιτό και στη δική μας «κοσμικιστική» κατανόηση. Η έκθεσή του δείχνει σπάνια αναλυτικά προσόντα, παρατηρητική αμεροληψία και ευαισθησία οξυδερκή.

 

 Το βιβλίο έχει την εξής δομή: 1) Η Κοινότητα. Οι ιστορικές καταβολές και οι περιπέτειές της. 2) Ο πρωταγωνιστής της αλλαγής. Οι δικές του καταβολές και η εν γένει διαμόρφωση της προσωπικότητάς του. 3) Η παταγώδης κατάρρευση της τοπικής Εκκλησίας στον προθάλαμο της Μεταπολίτευσης 1975 – 1980. 4) Η ανάκαμψή της μετά το 1980. 4) Το «αντι-πρόγραμμα», που προκύπτει από την ανάλυση της δράσης του πρωταγωνιστή. Και 6) ο ρόλος του Μοναχισμού, ως κρίσιμου βοηθητικού αυντελεστή. 

 

Ανακεφαλαιώνοντας τη δεύτερη ανάγνωση του βιβλίου, θα έλεγα ότι απαντά σε τρία καίρια ερωτήματα: α) Μπορεί να αναγεννηθεί μια Κοινότητα Πίστεως; β) Αν ναι, υπό ποιες προϋποθέσεις; γ) Ποια η διαφορά ανάμεσα στην παλιά και στη νέα Κοινότητα;

 

Διαβάζοντάς το, σταματούσα κάθε τόσο από την ανάδυση της σκέψης, πως αν είχαμε κάτι ανάλογο (εμπειρία και ανάλυση) και στους δύο άλλους πυλώνες του εθνικού Εμείς, θα ξέραμε ποιο είναι το πνευματικό περίγραμμα της διεξόδου από τη διαφαινόμενη ολοκλήρωση της καταστροφής μας.

 

Αλλά, πριν αναφερθώ σε ορισμένα από τα ζητήματα, που έξοχα αναδεικνύονται στο βιβλίο, θα πρέπει να ανοίξω μια παρένθεση για τη γενικότερή μας κατάσταση.

 

ΙΙ

 

Σήμερα είμαστε, ως εθνική κοινωνία, κυριολεκτικά στο Τίποτα. Πιστεύουμε ότι «δεν γίνεται τίποτα!». Ούτε στην Πολιτική, ούτε στην Παιδεία, ούτε στην Πίστη.

 

«Μοιραίοι κι άβουλοι» παραιτηθήκαμε τελείως. Ούτε «θάματα» προσμένουμε ούτε «οράματα» βλέπουμε. Ακόμα και τα κεριά, που ως τώρα ανάβαμε πυκνά στο «Ευρωμανουάλι», έχουν αραιώσει.

 

Να όμως που έρχεται ένας  «ξένος» για να διαψεύσει την αυτοεικόνα μας ως επιτομής του Τίποτα. Το βιβλίο του μας εισάγει σε κάτι που έγινε. Δείχνοντάς μας, συγχρόνως, πώς ακριβώς έγινε. Και εκθέτοντάς μας τις προϋποθέσεις, που συνέτρεξαν.

 

Κι εδώ είναι η πρόκληση: Η γνώση του τρόπου, που μια κοινότητα μπορεί να αναστηθεί από το Τίποτα, δεν ήταν στην προκειμένη περίπτωση μια «ανακάλυψη» του πρωταγωνιστή Επισκόπου της. Υπάρχει από τότε που ο Απόστολος Παύλος ίδρυσε την Εκκλησία της Νικόπολης και διετέλεσε ο πρώτος της Επίσκοπος. Ούτε «κεραία» δεν άλλαξε από τότε σ’ αυτή τη γνώση.  

 

Αλλά επειδή, ό,τι μας φαίνεται «απίστευτο», το ονομάζουμε «θαύμα» και επειδή,  σαν «σύγχρονοι άνθρωποι» που είμαστε, «δεν πιστεύουμε στα θαύματα», γι’ αυτό, είναι βέβαιο, ότι ένα τέτοιο βιβλίο θα το θάψουμε στη Σιωπή.

 

- Ακούς εκεί, ήρθε το αμερικανάκι να μας δείξει τ’ αμπελοχώραφά μας, θα πει ο «δεξιός». - Φοβού τους Αμερικανούς και δώρα φέροντας, θα πει ο «αριστερός». Ο δε «κεντρώος», μετά του σώφρονος «εκ δυτικής Λιβύης» ηγεμόνος, θα σηκώσει βαριεστημένα τους ώμους. Έτσι κι αλλιώς «ό,τι εξέχει κόβεται»!

 

Ουδείς κίνδυνος, λοιπόν, να αναταραχτεί ο κυρίαρχος Βάλτος, από την κυκλοφορία ενός τόσο καλού βιβλίου. Ο συγγραφέας το ξέρει. Γι’ αυτό, πού και πού, μας το θυμίζει. Η αισιοδοξία πρέπει να είναι ρεαλιστική, συγκρατημένη.

 

Κλείνω την παρένθεση.

 

ΙΙΙ

 

Για την Κατάρρευση δεν χρειάζεται να πούμε πολλά. Ποιος δεν θυμάται το σκάνδαλο με τον «άγιο Πρεβέζης», που έκανε τους τοπικούς παππάδες να ντρέπονται να βγουν στον δρόμο και τους πιστούς να αποφεύγουν να πηγαίνουν στην Εκκλησία; Η κοινότητα της Πίστεως είχε γίνει στάχτη.

 

Με τον ερχομό του νέου Επισκόπου (που ετοιμαζόταν να πάει στ’ Αγιονόρος με τους μαθητές του και κλήθηκε να πάει να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά!) η κατάσταση άρχισε να αλλάζει. Αργά και με μεγάλες δυσκολίες, η αρχαία αποστολική Κοινότητα, νεκρή ην και ανέζησε. Ξεπετάχτηκε μάλιστα σφριγηλότερη, απ’ ό,τι πριν η συνήθεια μαράνει τον ζήλο και έρθουν τα σκάνδαλα.

 

Παλιά η Κοινότητα ήταν πολύ δυνατή εξωτερικά, αλλά αδύνατη εσωτερικά. Της έλειπε η επίγνωση. Σε έναν πολύ δύσκολο, αλλά στατικό κόσμο, όπως εκείνων των εποχών, την κράταγε ζωντανή η τρομερή «πίστη των γιαγιάδων». Τώρα υπερέχει εκείνης, χάρη στην άγκυρα της επίγνωσης που έριξε μέσα της. Και γιατί βρήκε, επιπλέον, τον τρόπο να είναι και εξωτερικά ανθεκτική. Κι αυτό μέσω του άφοβου συσχηματισμού με τη μεταβαλλόμενη «κοσμική» πραγματικότητα. Όχι με τη εύκολη ανέγερση φουνταμενταλιστικών τειχών. Που αντί να «κρατούν απ’ έξω» τον Διάβολο, τον εγγράφουν –αλλοίμονο- εσωτερικό τους υπότροφο. (Στις προϋποθέσεις του ακίνδυνου «συσχηματισμού» θα επανέλθω στο τέλος του παρόντος κειμένου.)

 

Στα τριάντα χρόνια της αρχιερατείας του π. Μελετίου επαληθεύτηκε η αποδιδόμενη στον γέροντα Παϊσιο, θυμόσοφη παρατήρηση, πως «όπου οργώνει ο Διάβολος έρχεται ο Χριστός και σπέρνει»!

 

Με μια ουσιαστική όμως διαφορά: Ο Χριστός δεν έρχεται ακάλεστος, έλεγε ο Επίσκοπος Μελέτιος. Οι άνθρωποι είναι αυτεξούσιοι κι ο Παντοδύναμος, δεν μπορεί ούτε θέλει, να παραβιάσει τον αυτοκαθορισμό τους. «Κρούει τη θύρα». Και περιμένει να του ανοίξουν.

 

Επίσης: Δεν θα «σπείρει», αν εννοούμε εμείς να «παρεμβάλλουμε τα δικά μας σχέδια» και τις «ετσιθελικές εμμονές μας». Είναι «πράος και ταπεινός τη καρδία». Αν η δουλειά δεν γίνεται με αγάπη και ταπεινοσύνη, δεν γεννά στις ψυχές των ανθρώπων τη δύναμη να μεταμορφώσουν την αγαθή τους προαίρεση σε κοινότητα Πίστεως. Πρέπει να αφήνουμε τον Χριστό να κυβερνά τη  δραστηριότητά μας. «Η Εκκλησία είναι του Θεού και όχι των ανθρώπων!».

 

Αν ο Χριστός είναι η Κεφαλή της Εκκλησίας, τότε η συνταγή είναι δεδομένη. Το είπε καθαρά: Τον απέστειλε ο Πατήρ, για να σώσει τον κόσμο. Όχι για να τον κρίνει. Αυτό ήταν το θέλημα Του Πατρός κι αυτό εφάρμοσε ο Ιησούς. Όχι το «δικό» του. Αν οι Επίσκοποι και οι Ιερείς είναι όντως «φίλοι του Χριστού» και δικοί του «απεσταλμένοι» στον κόσμο, δεν έχουν παρά να κάνουν το ίδιο. Να σηκώνουν τον Σταυρό του κόσμου, όπως Εκείνος. Στην ανάγκη μάλιστα, που δεν λείπει ποτέ, να εγκαταλείπουν το κοπάδι των 99 και να τρέχουν στα όρη, να ψάξουν για το απολωλός. Και να το βάλουν στον σβέρκο τους. «Πάνω από το κεφάλι τους».

 

Αν στο παράδειγμά μας, συνέχιζε ο Επίσκοπος Μελέτιος, δει ο κόσμος τον αγώνα μας να μοιάσουμε Εκείνου που μας έστειλε, δεν θα έχει κανένα πρόβλημα να αγκαλιάσει την προσπάθειά μας. Τόσο απλό!

 

Το Πρόγραμμα, που χρειαζόμαστε δεν είναι ανάγκη να το επινοήσουμε εμείς. Υπάρχει και είναι το Ευαγγέλιο!

 

Λοιπόν, ούτε «ειδικά προγράμματα» χρειάζονται, ούτε «προβολή του κοινωνικού έργου της Εκκλησίας». Πολύ δε περισσότερο «οικονομικά πλάνα», περιαγωγή δίσκων κατά την ώρα της Θείας Λειτουργίας και λαχειοφόρες αγορές κατά την έξοδο.

 

Δεν χρειάζεται τίποτε απ’ όλα αυτά, που κάνουν κι  εμάς, να μη διαφέρουμε από τους Φαρισαίους. Και κάνουν τον κόσμο, ευλόγως, να μας κρατά σε απόσταση.

 

Κοντολογίς, για όλα τα προβλήματα της Εκκλησίας φταίει ο ανθρωποκεντρισμός - κατά την έκφραση του π. Μελετίου. Ο ανθρωποκεντρισμός του Επισκόπου πρώτα και των Πρεσβυτέρων έπειτα.

 

IV

 

Το βιβλίο τονίζει, τέλος, τη στρατηγική συμβολή των Μοναχών στην επίτευξη της πνευματικής μεταμόρφωσης της εκκλησιαστικής κοινότητας.

 

Χωρίς αυτούς, ένας άνθρωπος, όσο άγιος και σοφός κι αν είναι, ελάχιστα πράγματα μπορεί να κάνει. Χρειάζεται τη βοήθεια των «ειδικών δυνάμεων» της Εκκλησίας, που είναι οι Μοναχοί.

 

Πώς όμως θα μπορούσαν οι καλόγεροι να εργάζονται μέσα στην «κοσμική» κοινότητα και συγχρόνως να παραμένουν Μοναχοί, «έξω από τον κόσμο»; Δεν θα διαλυόταν η δική τους κοινότητα; Λύθηκε άραγε το πρόβλημα αυτό; Και με ποιον τρόπο;

 

Στο κρίσιμο αυτό σημείο βρίσκεται και η κατ’ εξοχήν συνεισφορά του συγγραφέα.

 

Αναλύοντας τη συμβολή της Μονής του Προφήτου Ηλιού (που δημιουργήθηκε από την αρχική συνοδεία των μαθητών του Μελετίου), το βιβλίο αναδεικνύει τις βασικές αρχές, βάσει των οποίων ρυθμίστηκε, με αμοιβαία γόνιμο τρόπο, η αλληλενέργεια ανάμεσα στον «Δήμο», στην «ενδημοποιημένη» Εκκλησία και στο Μοναστήρι.

 

Ο δρόμος του «κοσμικού» χριστιανού και ο δρόμος του χριστιανού «μοναχού» είναι βεβαίως ασύμβατοι. Αποσκοπούν όμως και οι δύο στη σωτηρία του κόσμου. Επομένως πρέπει «και τούτο ποιείν και εκείνο μη αφιέναι». Χωρίς όμως να καταλυθεί η αυτονομία των δύο πόλων. - Είτε μέσω της  εξαγωγής τη σχέσης «γέροντα» και «υποτακτικού» στον κόσμο, όπως κάνει ο «νεογεροντισμός». - Είτε κάνοντας τους μοναχούς χαμάληδες του «δραστήριου» αυταρχικού Μητροπολίτη. Και τα δυο αυτά, είναι συνταγές καταστροφής, τόσο του Μοναχισμού όσο και της τοπικής Εκκλησίας.

 

Ο Μοναχός πρέπει να είναι φως για τον Κοσμικό, σύμφωνα με τη διατύπωση του π. Μελετίου. «Ο ρόλος των μοναχών περιγράφεται σαφώς από τους Πατέρες. Είναι ρόλος φωτιστικός. Δεν είναι δράση». Ενσαρκώνοντας το φως οι Μοναχοί εμπνέουν τους Κοσμικούς. Τους προσανατολίζουν. Λειτουργούν σαν φάρος. Και όσο περισσότερο ο Μοναχός καθαρίζει τον εαυτό του από τα πάθη, τόσο λαμπρότερο γίνεται το φώς του φάρου.

 

Η εν προκειμένω ένταξη των μοναχών στη δράση, δικαιολογείται, κατά τον μακαριστό Επίσκοπο, μόνο από την εμπερίστατη κατάσταση, στην οποία βρίσκεται η τοπική Εκκλησία. Σε τέτοιες συνθήκες, όπου οι «κανονικές δυνάμεις» της -των Πρεσβυτέρων- δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα, πρέπει να σπεύσουν οι τοπικές «ειδικές δυνάμεις» - αν υπάρχουν- και να αναλάβουν δράση υπό τις διαταγές του Στρατηγού-Επισκόπου. Και αφού ενισχυθούν οι «κανονικές» δυνάμεις και καταστούν επαρκείς, οι «ειδικές» μπορούν να «επιστρέψουν στη βάση τους».

 

Εδώ ισχύει το «νυν υπέρ πάντων ο αγών». – Ο αγών «υπέρ βωμών και εστιών»!

 

V

 

Θα κλείσω την παρουσίαση του βιβλίου, εστιάζοντας στο οντολογικό πρόβλημα, που είναι το ίδιο καίριο και για τους δύο άλλους πυλώνες-κοινότητες: της Πολιτικής και της Παιδείας.

 

Πρόκειται, για το πώς δεν θα χάνουμε τον εαυτό μας μέσα στον κατακλυσμό των ανταγωνιστικών μηνυμάτων και δελεασμών. Όπως ήδη έχει συμβεί στην πατρίδα μας και καταλήξαμε στο ανεκδιήγητο «ναι σε όλα μέσα στο τίποτα».

 

Πρόκειται δηλαδή για το ερώτημα: Πώς μπορούμε να Είμαστε; Να έχουμε Ταυτότητα;

 

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική οντολογική παράδοση, ο άνθρωπος δεν μπορεί -αφ’ εαυτού του και μόνος του- να λύσει το πρόβλημα, γιατί είναι φύσει τρεπτός.

 

Η  έξωθεν «αλλοίωση», που είναι κακή, επειδή μας αλλάζει χωρίς να μας ρωτήσει, δύναται να εξουδετερωθεί μόνο από την εκούσια εσωτερική «καλή αλλοίωση». Αυτή όμως προϋποθέτει «ανοιχτή γραμμή» με τον Αναλλοίωτο. Που δεν είναι άλλος από τον ενώπιών μας κρεμασμένο στον Σταυρό. Είναι το Αθώο Θύμα «το εσφαγμένο από καταβολής κόσμου». Ο Ων, που γεννήθηκε στον κόσμο αδύνατος και τρεπτός, αλλά ο κόσμος δεν κατάφερε να τον αλλάξει. Αντίθετα, αυτός άλλαξε τον κόσμο.

 

Το αληθινό «μυστικό του Ιησού» ήταν, ότι σήκωσε τον Σταυρό του κόσμου. Κι αυτό το «μυστικό» το αποκάλυψε στους φίλους του, παραγγέλλοντάς τους «να μαθητεύσουν πάντα τα έθνη» στη γνώση του. Αυτοί το έγραψαν φαρδιά πλατιά –σε κατανοητά για την εποχή τους ελληνικά. Και το εξηγούσαν προφορικά από γενιά σε γενιά.

 

Ένας απ’ αυτούς, ο κοντινότερός μας στη διαχρονική αλυσίδα, ήταν κι ο Επίσκοπος Μελέτιος, ο πρωταγωνιστής τούτης της θαυμαστής ιστορίας. Αιωνία να είναι η μνήμη του.

 

 Θ.Ι.Ζιάκας

Η κληρονομιά του π. Μελετίου

Το βιβλίο που παρουσιάζουμε απόψε κυκλοφόρησε το 2009[1]. Μεταφράστηκε στα ελληνικά και κυκλοφόρησε το 2015[2]. Ο συγγραφέας του είναι Αμερικανός ερευνητής που πήρε υποτροφία για να παρουσιάσει ένα θρησκευτικό φαινόμενο και αφορά την προσπάθεια για ανανέωση μιας Μητροπόλεως της Εκκλησίας μας. Θεωρεί την έρευνά του ‘εθνογραφική’ και την έκανε με πολυάριθμες επισκέψεις του στην Πρέβεζα όπου διέμενε και συνεχώς το 2000-2001 (σ. 16). Είχε προηγηθεί η προσχώρησή του στην Εκκλησίας μας με τη βάπτισή του στην ίδια Μητρόπολη μια δεκαετία νωρίτερα και όπως ο ίδιος δηλώνει «σκοπός μου δεν είναι ούτε να ‘αγιογραφήσω’ κάποιον, ούτε να ‘ξεσκεπάσω’, αλλά περισσότερο να δώσω, κατά το δυνατόν, λεπτομερή περιγραφή της συγκεκριμένης πορείας μιας πνευματικής αλλαγής. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίον, σε όλο το βιβλίο, προσπάθησα να διαπλέξω τις ιστορίες των πρωταγωνιστών με τη δική μου ανάλυση των κινήτρων που βρίσκονται πίσω από τη στάση τους» (σ. 18).

Ομορφιά από τις στάχτες

Ο Stephen R. Lloyd-Moffett δεν έμεινε σε μια βιβλιοθήκη σαν τυπικός δυτικός scholar να... ανακατεύει χαρτιά ψάχνοντας βιβλιογραφία προκειμένου να στήσει ένα master ή ένα doctora! Έψαχνε την ζωντανή σάρκωση και το απτό παράδειγμα των όσων διάβαζε. Πήρε την γυναίκα του και τον γιο του (νεογέννητο) και μετακόμισε στον Παντοκράτορα, το όμορφο προάστιο της Πρέβεζας, προκειμένου να σπουδάσει αυτό που ανακάλυψε. Η εγγύτητα του τόπου διαμονής έδινε στον Stephen R. Lloyd-Moffett την άνεση τριπλής ερεύνης. Να συναναστρέφεται τον μακαριστό Μητροπολίτη οπότε και όσες φορές ήθελε, να τον... "ανακρίνει" και να έχει ιδίοις όμμασι γνώμη για το πως εκείνος (ο π. Μελέτιος) σκέπτεται, ζει και αντιδρά στους πειρασμούς και τα θέματα της καθημερινότητας. Δεύτερον είχε την χρονική απλωσιά να συναντάει "τυχαία" ανθρώπους στις ασχολίες και τα επαγγέλματά τους, αλλά και σε ένα καφέ και να μαθαίνει σε ανύποπτο χρόνο την γνώμη και τις κρίσεις που υπήρχαν για τον Επίσκοπο Μελέτιο. Και τρίτον με την "εξοπλιστική" ιδιότητα του ξένου (Αμερικανός) είχε άνετη πρόσβαση σε αυτά που οι άνθρωποι σκέφτονται, αλλά... δε λένε για τους συντοπίτες τους, ενώ έχουν παγιώσει γνώμη γι’ αυτούς και μάλιστα τους άρχοντές τους στους οποίους εννοείται στις καθημερινές σχέσεις φέρονται με υποτέλεια.

Ο Πειραιώς Σεραφείμ και οι Κόπτες Χριστιανοί

γράφει ο Δημήτριος Ν. Μόσχος, επίκουρος καθηγητής Εκκλησιαστικής Ιστορίας, Τμήματος
θεολογίας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Η πρόσφατη σύσκεψη μεταξύ Καθηγητών Θεολογικών Σχολών και Μητροπολιτών της Εκκλησίας της Ελλάδος κατά τον καθιερωμένο εορτασμό της μνήμης του ιερού Φωτίου στη Μονή Πεντέλης στις 6 Φεβρουάριου 2017 με αφορμή τη θαυμάσια εισήγηση του Καθηγητού του Τμήματος Ποιμαντικής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Θεόδωρου Γιάγκου με θέμα «Μ. Φώτιος και Αγιος Νικόδημος Αγιορείτης. Η συμβολή τους στην αποτύπωση του Κανονικού συνειδότος» έδωσε βήμα για τη διατύπωση σοβαρών παρατηρήσεων σχετικά με την ορθή ερμηνεία των Κανόνων που αφορούν τις σχέσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τους μη Ορθόδοξους Χριστιανούς και ειδικά με τους Αρχαίους Ανατολικούς (Προχαλκηδονίους) που εξακολουθούν να απομονώνονται εκκλησιαστικά, παρά τις πράγματι μαρτυρικές συνθήκες του ιστορικού τους βίου και τους φοβερούς διωγμούς που υφίστανται, όπως με διαύγεια και θάρρος επεσήμανε στη συζήτηση που ακολούθησε ο Ομότιμος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Αθηνών Χρήστος Βούλγαρης.

«Ασάφεια ροπών... απορριπτέα»

Xavier Lacroix

 

Ζούμε σε μια εποχή αποσύνθεσης της οικογένειας. Σύγχυσης των ρόλων. Ασάφειας των δεσμεύσεων. Η εγωκεντρική αυτονόμηση δεν διστάζει να ανατρέπει και τα... βιολογικώς ισχύοντα. Βρισκόμαστε μπροστά σε μία σχετικοποίηση της διαφοράς μεταξύ πατρικού και μητρικού ρόλου.

Συνδέεται κάπως με την σχετικοποίηση της θέσεως του σώματος κατά την γέννηση. Πράγματι κατά τη γέννηση είναι που φαίνεται ξεκάθαρα η διαφορά μεταξύ πατέρα και μητέρας. Ο Αριστοτέλης έλεγε: «Να είσαι μητέρα σημαίνει να τίκτεις μέσα σου, και το να είσαι πατέρας σημαίνει να γενάς έξω από σένα». Όντως, η μητέρα έχει άμεσα μια σχέση πιο σαρκική. Κυοφορεί, φέρνει στον κόσμο το παιδί. Ο πατέρας είναι αυτός που γονιμοποίησε την μητέρα. Παραμένει στο πλευρό της, αποδέχεται το παιδί, το αναγνωρίζει, το ονοματοδοτεί. Δημιουργεί δεσμούς με ένα πλάσμα που είναι κάτι άλλο από αυτόν, και αυτή η διαφορά εκκίνησης θα αφήσει ίχνη. Έτσι, ο λόγος της μητέρας θα είναι περισσότερο ένας  λόγος - στήριγμα - συνοδεία· ενώ ο λόγος του πατέρα θα είναι ένας λόγος - έκκληση.

Επανεκκίνηση ... 2017

...Όπως λέει ο Λιούις στο ποίημά του, η κρίση πρέπει να αρχίσει με μας προσωπικά. Τα σπανιότερα λόγια που μπορεί κανείς να ακούσει από ένα συγγραφέα είναι οι λέξεις: «Κύριοι, έκανα λάθος!». Αλλά, τα λόγια αυτά είναι εκείνα που καθένας πρέπει να πει μπροστά στον Θεό, όταν τον συναντήσει...

Γιατί οι Χριστιανοί τιμούν τους νεκρούς ;

Ο ηγούμενος Odilo του φημισμένου γαλλικού Αββαείου του Cluny εισήγαγε τη γιορτή «Όλων των Ψυχών» το 998 για τα μέλη του δικού του θρησκευτικού τάγματος. Αργότερα, η γιορτή Όλων των Ψυχών (Ψυχοσάββατο) υιοθετήθηκε από τη Ρώμη για ολόκληρη την Εκκλησία. Είναι αφιερωμένη στη μνήμη όλων των πιστών που αναχώρησαν από αυτόν τον κόσμο. Όλες οι Ψυχές είναι η οικογένειά μας και οι συγγενείς μας, οι γείτονες και οι φίλοι μας, οι πρόγονοί μας, εκείνο το «σύννεφο των μαρτύρων» που αποδέχτηκαν το Θεό και την αγάπη Του στις ζωές τους, και αυτό το μοιράστηκαν με άλλους όσο ήσαν εν ζωή, και συνεχίζουν να το κάνουν και τώρα, μπροστά στο θρόνο του Αρνίου στον ουρανό.

Για αυτό το λόγο, αυτοί είναι πραγματικά ευλογημένοι, και μας δίνουν μία αφορμή να ελπίζουμε, να πιστεύουμε, να αγωνιζόμαστε και να ζούμε. Η γιορτή Όλων των Ψυχών είναι μια πηγή παρηγοριάς για τον καθένα μας. Η παρήγορη διδασκαλία της Κοινωνίας με τους Αγίους μάς επιτρέπει να αισθανόμαστε ακόμη πιο κοντά σε εκείνους που έχουν πεθάνει και οι οποίοι μας δίνουν περισσότερη ελπίδα στις στιγμές της απελπισίας και της θλίψης. Οι άγιες ψυχές βλέπουν πιο καθαρά ό,τι εμείς διαισθανόμαστε από μακριά. Βρίσκονται ήδη στον προθάλαμο της αιώνιας ζωής, στα χέρια της αγάπης του Ιησού, αλλά δεν είναι ακόμα μέσα στην αγκαλιά Του. Το κεντρί του θανάτου έχει καταργηθεί, αλλά ψυχές των τεθνεώτων εξακολουθούν να ανιχνεύουν τον πόνο της αγάπης που μπορεί να θεραπεύσει μόνο η πλήρης ένωση με τον Ιησού. Η διαδικασία της επούλωσης επιτυγχάνεται με την ίδια αγάπη που κάνει τον χωρισμό, στιγμιαία, πολύ επώδυνο. Οι προσευχές μας, για τους πιστούς που αναχώρησαν, αυξάνουν την πίστη και την αγάπη μέσα μας και μας έλκουν να κοιτάξουμε προς τον Υιό με όλο και μεγαλύτερη λαχτάρα.

Σε ένα πολύ συγκινητικό, προσωπικό προβληματισμό σχετικά με επικείμενο θάνατό του πριν από 20 χρόνια αυτό το μήνα, το 1996, ο αείμνηστος Καρδινάλιος Joseph Bernardin του Σικάγου έγραψε το βιβλίο «Το δώρο της Ειρήνης» αρκετές εβδομάδες πριν αναχωρήσει προς το Θεό. Στο τέλος της προσωπικής διαθήκης του έγραψε:

«Πολλοί άνθρωποι μου ζήτησαν να τους μιλήσω για τον ουρανό και τη μετά θάνατον ζωή. Μερικές φορές χαμογελώ στο αίτημα αυτό, γιατί δεν ξέρω κάτι περισσότερο απ’ ό, τι ξέρουν οι ίδιοι. Ωστόσο, όταν ένας νεαρός άνδρας ρώτησε αν προσμένω με χαρά για να ενωθώ με τον Θεό και όλους εκείνους που έχουν φύγει πριν από μένα, έκανα μια σύνδεση με κάτι που είπα νωρίτερα σε αυτό το βιβλίο.

Την πρώτη φορά που ταξίδεψα με τη μητέρα και την αδελφή μου στην πατρίδα των γονιών μου στο Tonadico di Primiero, στη βόρεια Ιταλία, ένιωσα σαν να είχα πάει εκεί πριν. Μετά από χρόνια που είχα κοιτάξει το άλμπουμ φωτογραφιών της μητέρας μου, αναγνώρισα τότε στο ταξίδι τα βουνά, τη γη, τα σπίτια, τους ανθρώπους. Από τη στιγμή που μπήκαμε στην κοιλάδα, είπα, «Θεέ μου, το ξέρω αυτό το μέρος. Είμαι στο σπίτι μου. Νομίζω ότι όταν θα περάσουμε από αυτή τη ζωή στην αιώνια θα είναι κάπως έτσι παρόμοια. Θα είμαι στο σπίτι μου».

Ας διανύσουμε το επίγειο προσκύνημά μας γεμίζοντας τα μυαλά μας με τις σκέψεις του ουρανού, έτσι ώστε όταν στο τέλος θα περάσουμε στην αιώνια ζωή, οι εικόνες που θα δούμε να μην είναι ξένες, τρομακτικές ή παράξενες. Ας προσευχηθούμε ώστε, επίσης, να είμαστε σε θέση να πούμε: «Θεέ μου, ξέρω αυτό το μέρος. Είμαι στο σπίτι μου».

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ: Πως η βυζαντινή κληρονομιά βιώνεται ως εικονική πραγματικότητα

Περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ τευχ.139 σελ. 78-84.

Το τι γινόταν στο παρελθόν, εκατό ή διακόσια χρόνια πριν, δεν έχει καμιά σχέση με το τι γίνεται σήμερα. Δεν μπορεί η εκκλησία να επικαλείται συνεχώς αυτό το παρελθόν. ζει πλέον σε μία μετα-Κωνσταντίνεια εποχή, έχοντας ουσιαστικά χάσει την υποστήριξη της εγκόσμιας εξουσίας. Αν η Ελλαδική Εκκλησία δεν αντιληφθεί ότι ουσιαστικά αποτελεί ένα πολύ μικρό ποσοστό του ελληνικού λαού, δεν θα παύσει να απαιτεί την αυθεντία επί όλου του λαού.

Πίστη ο σπόρος της χάρης.

Ο Jean Vanier, ιδρυτής του Κέντρου Αναπήρων στο Αρς, όπου ζουν άνθρωποι με διανοητικά προβλήματα, καθώς και όσοι έχουν αποφασίσει να ζουν μαζί τους, βρίσκει τη δύναμη να πολεμήσει για την πίστη και τον Αναστημένο Χριστό.

Μπουαλέμ Σανσάλ: «Το Ισλάμ είναι ο παιδαγωγός της βίας, φυσικής και συμβολικής»

«Ζούσα ανέκαθεν σε συνθήκες πολέμου: η αποικιοκρατία και ο πόλεμος της Ανεξαρτησίας, ο εμφύλιος πόλεμος της δεκαετίας του '90. Πάντα ζούσα υπό δικτατορικό καθεστώς. Ετσι έχει η ιστορία της χώρας μου. Κι αυτή αποτελεί το υφάδι όλων των μυθιστορημάτων μου. Πρέπει να πω ότι το φοβερότερο όλων είναι ο ισλαμισμός, είναι ο βέβαιος θάνατος, η καταστροφή της ζωής στις πιο βαθιές της ρίζες. Στα βιβλία μου μιλάω ουσιαστικά για ένα και μόνο πράγμα: την άνιση μάχη για την ελευθερία».

Ανατριχιαστική ετυμηγορία

«Ο άνθρωπος γεννιέται στο πλαίσιο της ισλαμικής κουλτούρας σαν μια λέξη ή ένα σημείο στίξης σ’ ένα βιβλίο που είναι η Ούμμα, η κοινότητα των πιστών», μας θυμίζει ο Αδωνις. Το εγώ του ατόμου δεν καθορίζεται από τον εσωτερικό του κόσμο, αλλά από τα ιερά κείμενα και τη συναίνεση της κοινότητας, κι έτσι του αφαιρείται η δυνατότητα να κινηθεί και να αναπτύξει τη δημιουργικότητά του. Εγκλειστος στο εσωτερικό ενός κύκλου που έχει χαραχθεί από τα ιερά κείμενα, ο πιστός υφίσταται τη βία της επιβολής και εκπέμπει, με τη σειρά του, τη βία σε οποιονδήποτε βρίσκεται έξω απ’ αυτόν τον κύκλο.

Μην ξεχνάς τη Διωκόμενη Εκκλησία

....Όλα είχαν τον χρόνο τους, κι εγώ είχα λάβει μια νέα ζωή. Ξέρω πως έχω την τιμή να είμαι γυναίκα ενός μάρτυρα. Δεν υπάρχει ελπίδα ή κουράγιο ή μεγάλες προσδοκίες για το μέλλον.

...

Ανακαλύπτοντας τους θησαυρούς που κρύβει η καρδιά του πατέρα

π. Stephen Muse

 

Όταν οι γονείς μου χώρισαν, ο πατέρας μου με εγκατέλειψε. Η αρρώστια του, σχιζοφρένεια, πρώτα τον έστειλε στο κελί της φυλακής και μετά σε ψυχιατρείο.  Η συμπεριφορά του την εποχή που ήταν ψυχωτικός του προκαλούσε ντροπή κι έτσι, μετά το διαζύγιο των γονιών μου, δεν τον ξαναείδα παρά μόνον όταν είχα πια ενηλικιωθεί. Εξαίρεση αποτέλεσαν δύο σύντομες επισκέψεις του μία στα γενέθλιά μου και μία κάποια Χριστούγεννα. Όταν, μεγάλος πια, τον συνάντησα πάλι, μου είπε: «Τότε που ήρθα να σε δω, στο σπίτι του παππού, αγκάλιασες τα πόδια μου, έκλαιγες και παρακαλούσες: ‘Μπαμπά μη φεύγεις’. Εγώ, πάλι, σ’ αγαπούσα και ο κάθε αποχαιρετισμός με πονούσε πολύ. Έτσι δεν ξαναήρθα». Είχε ζήσει μ’ αυτή την ανάμνηση και μ’ αυτή την απόφαση επί είκοσι χρόνια, ενώ όμως πλήρωνε τακτικά τη μηνιαία διατροφή μου και μάθαινε τα νέα μου από δεύτερο χέρι. 

Ποιος είναι ο παραδοσιακός τρόπος ποιμαντικής;

Ποιος είναι ο παραδοσιακός τρόπος ποιμαντικής;

Για να απαντήσουμε σ’ αυτό το ερώτημα, πρώτα πρέπει να κατανοήσουμε τι σημαίνει «εκκλησιαστική παράδοση» και, μετά, να διευκρινίσουμε τι είναι αυτό που αποτελεί την αυθεντία και το εκκλησιαστικό φρόνημα του ποιμένα.

Una Sancta

Καθώς περνούν οι μέρες ξεφυτρώνουν και κάποιοι που δημοσιοποιούν την διαφωνία τους τουλάχιστον όσον αφορά το πώς χαρακτηρίζονται οι άλλες Εκκλησίες. Προφανέστατα, η υφέρπουσα τρομοκρατία των… υπερλίαν ορθοδόξων, τους ανάγκασε στη Σύνοδο και τους αναγκάζει και τώρα να γίνουν «δηλωσίες» αποδοχής και πιστότητας των μονομανιών των «ορθοδόξων» τζιχαντιστών.

Όλα αυτά είναι εκδηλώματα του μεγέθους της ασθενείας μας. Ας το ομολογήσουμε ήρεμα και ταπεινά και όσοι λατρεύουμε τον Θεό που ψάχνει αφορμές να σώσει τα τέκνα του (αγ. Παχώμιος) και όχι να τα… εξαποστείλει στην κόλαση ας ξεκινήσουμε μια εις βάθος μελέτη των έργων του π. Γεώργιου Φλωρόφσκυ προκειμένου να αποφύγουμε και την Σκύλλα του συγκρητισμού και την Χάρυβδη της θεολογικής βλακείας.

Ας ξεκινήσουμε φυσικά (αφού για την Εκκλησία συζητάμε) από το βιβλίο του «Το Σώμα του Ζώντος Χριστού» με την όμορφη μετάφραση του Ι. Παπαδοπούλου, από το οποίο παραθέτουμε δυο ενδεικτικές υποσημειώσεις, από το επίμετρο στο βιβλίο, του μαθητή του  Φλωρόφσκυ Σεβ. Περγάμου Ιωάννη.


  1. Ο Φλωρόφσκυ αντιτίθεται έντονα στην ιδέα ότι ο δυτικός Χριστιανισμός και η Ορθοδοξία αποτελούν αυτόνομες και αυτάρκεις ιστορικές πραγματικότητες. Την ιδέα αυτή την ονομάζει «ιστορικό μύθο, ένα αμαρτωλό και επικίνδυνο μύθο». «Ο Χριστιανισμός, γράφει, είναι πράγματι διηρημένος. Εν τούτοις, τα διηρημένα κομμάτια πάντα ανήκουν από κοινού (belong together), αφού είναι απλώς (just) “μέρη” και “τμήματα” (parts and fragments). Κατά συνέπειαν, είναι νοητά μόνον όταν λαμβάνονται από κοινού, στο πλαίσιο και το φόντο (background) της αρχικής χριστιανικής ενότητας, η οποία διασπάστηκε... Η εδραιωμένη αυταπάτη (illusion) της αυτάρκειας πρέπει να καταρρεύσει». “Some Contributors to 25th century Ecumenical Thought”, Collected works, vol. XIV, σ. 210. — Με τη θέση του αυτή ο Φ. δεν υπονοεί ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι η Una Sancta. Απορρίπτει κατηγορηματικά τη «θεωρία των κλάδων» και κάθε παρεμφερή ιδέα, που θα έκανε την Ορθόδοξη Εκκλησία μια «εκκλησία» μεταξύ πολλών. Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι πιστή συνέχεια της μιας, καθολικής Εκκλησίας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να νοείται και να υπάρχει χωρίς να βιώνει την «τραγωδία του σχίσματος», όπως την ονομάζει, δηλαδή χωρίς να αισθάνεται διαρκώς την ανάγκη και την έλλειψη εκείνων, με τους οποίους αποτελούσε κάποτε ένα «όλον». Αυτό σημαίνει η επίμονη απόρριψη από τον Φλωρόφσκυ. κάθε έννοιας αυτάρκειας, τόσο στη Δύση όσο και στην Ανατολή.
  1. «Επιστροφή στους Πατέρες σημαίνει να προχωρήσουμε, όχι να οπισθοδρομήσουμε. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι να είμαστε πιστοί στο πνεύμα όχι στο γράμμα των Πατέρων, να αφήσουμε τους εαυτούς μας να πυρακτωθούν από τη φλόγα της αναμμένης εμπνεύσεώς τους, όχι να συγκεντρώνουμε δείγματα για βοτανική συλλογή». “The ways of Russian Theology", Collected Works, vol. IV, σ. 191 εξ.

Πόνος-Σταυρός-Αγάπη

ΠΑΠΑΣ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ

 

«Σταυρώθηκα με τον Χριστό. Δεν ζω πλέον εγώ αλλά είναι ο Χριστός που ζει μέσα μου» (Γαλ. 2, 19). Σε αυτά τα λόγια, ο Απόστολος Παύλος εκφράζει δυναμικά το μυστήριο της χριστιανικής ζωής, η οποία μπορεί να συνοψιστεί στην πασχαλινή δυναμική του θανάτου και της ανάστασης που λαμβάνεται και αρχίζει στο βάπτισμα.

Μηδέν κατά κενοδοξίαν

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ

17.06.2016 : 13:02

Υπάρχουν άραγε χριστιανοί στο Κατάρ; Και πόσοι να είναι άραγε σ’ αυτή τη χώρα της απόλυτης μοναρχίας; Ελάχιστοι, αν βέβαια δεν σφάλλει η εγκυκλοπαίδεια (της Εκδοτικής Αθηνών) που ενημερώνει πως «η ολότητα σχεδόν του γηγενούς πληθυσμού και ένα μεγάλο μέρος των μεταναστών είναι μουσουλμάνοι σουνίτες». Αυτό το ισχνότατο «σχεδόν» αφορά η διένεξη δύο πατριαρχείων, που ερίζουν για την «πνευματική δικαιοδοσία επί του Κατάρ». Το Πατριαρχείο της Αντιοχείας κατήγγειλε την εισπήδηση των Ιεροσολύμων στα δικά του πνευματικά εδάφη και, ενοχλημένο, αποφάσισε να μη συμμετάσχει στη Σύνοδο της Ορθοδοξίας στην Κρήτη. Και «έλεος» να πει εδώ κάποιος μη αξιωματούχος της χριστιανοσύνης, και «Σώσον, Κύριε», θα το ’χει το δίκιο του. Γιατί είναι αδύνατο να κατανοήσει κανείς –και πολύ περισσότερο να συγχωρήσει– μια φιλονικία για το σχεδόν μηδέν. Αν οι ευλογημένοι διαφωνούν για τα τριτεύοντα, πώς θα ομονοήσουν στα μείζονα;

Πέρασαν τέσσερα χρόνια...

(Μνημόσυνο Μητροπολίτου Μελετίου)

 

Το Σάββατο 11 Ιουνίου στον Ιερό Ναό Αγ. Κωνσταντίνου Πρεβέζης, θα προσφερθεί απ᾿ τον επίσκοπο και τους ιερείς της πόλεως η Θ. Ευχαριστία και θα τελεσθεί μνημόσυνο για τον αείμνηστο Μητροπολίτη Πρεβέζης Μελέτιο.

Η ανθρώπινη ζωή είναι συνυφασμένη με το στημόνι του χρόνου και διαπλέκεται μαζί του (με τον χρόνο) σε μια πορεία μυστήριο, όσον αφορά το...μήκος του «ρούχου που υφαίνεται». Ο χρόνος δίνει και δυνατότητες στον άνθρωπο αλλά συγχρόνως και του αφαιρεί ζωτική ικμάδα οδηγώντας τον προς το τέρμα.

Το νεκρό γράμμα ή γιατί τόση διαφορά εφέτος στον εορτασμό του Πάσχα;

Οι αδελφοί μας Καθολικοί της Ελλάδος (ή δεν είναι αδέλφια, όσα αδέρφια είναι μαλωμένα;) δημοσίευσαν εφέτος μια όμορφη ανακοίνωση που επεξηγεί το γεγονός της τόσο μεγάλης χρονικής διαφοράς εορτασμού του Πάσχα μεταξύ Ορθοδόξων (1 Μαΐου) και Καθολικών (27 Μαρτίου). Την αναδημοσιεύουμε γιατί η αλήθεια είναι υπέρ πάντα και πάντας και γιατί δεν φοβόμαστε να αναγνωρίζουμε λάθη και κολλήματα μας. Όποιος φοβάται δεν έχει καταλάβει ούτε τι είναι μετάνοια ούτε τι είναι «υγεία» από την αγάπη της αλήθειας και βρίσκεται στην τραγωδία του «οὐ μέ πείσης κἄν μέ πείσης». Δυστυχώς πρέπει να ομολογήσουμε ότι βρισκόμαστε στο τέλμα μιας θριαμβολογούσας Εκκλησίας (όσον αφορά τα πρόσωπα-εκπροσώπους), που, εξ αυτού, καθόλου δεν γίνεται θριαμβεύουσα! Αντιθέτως εκτίθεται στα μάτια των σκεπτόμενων και τους εκθέτει (τους σκεπτόμενους) στον τραγικό δαιμονικό πειρασμό να μη διανοούνται να γίνουν μέλη της Εκκλησίας του Χριστού... από αξιοπρέπεια!!

Φλούδα και περιεχόμενο

† π. Κωνσταντίνου Καλλινίκου

Κάποια κυρία, της οποίας και ο παππούς και ο πατέρας υπήρξαν μεγάλοι εθνικοί ευεργέτες μας, η οποία μεγάλωσε και σπούδασε στο Λονδίνο, όταν ρωτήθηκε από εμένα, γιατί δεν εκκλησιάζεται στον ναό που βαπτίστηκε, μου απάντησε, ότι δεν μπορεί να προσευχηθεί σε ναό από τον οποίο λείπει το κατανυκτικό (κατά την άποψή της) Όργανο. Μετά από καιρό έμαθα, ότι η κυρία αυτή προσχώρησε σε  άλλο δόγμα και παρέσυρε και τον άνδρα της και τα πέντε της παιδιά. Και επειδή ο άνδρας της είχε επίσης άλλους τέσσερεις αδελφούς, έγιναν αγγλικανοί και εκείνοι, ακολουθώντας τον (τον αδερφό τους) στην αποστασία του. Και έτσι πέντε μεγάλες και ισχυρές οικογένειες χάθηκαν οριστικώς για μας.

Αυτά σκεφτόμουν και μελαγχόλησα, όταν πληροφορήθηκα ότι συνοδική απαγόρευση απέκλεισε την εισαγωγή Οργάνου στην Κέρκυρα. Θέλοντας να παρηγορήσω τον ζηλωτή και Αποστολικό αρχιερέα της Κέρκυρας Αθηναγόρα Σπύρου, τον οποίο εκτιμώ πάρα πολύ και με τον οποίο συνδέομαι με φιλία, του έγραψα ένα ιδιωτικό γράμμα εκφράζοντας την συμπάθειά μου προς την προσπάθειά του. Χωρίς να μπορώ να το προβλέψω, το γράμμα δημοσιεύθηκε στις εφημερίδες και έτσι έφτασε μέχρι τα μάτια του καλού μου συμμαθητή και αγαθού φίλου Σεβ. Μητροπολίτου Γόρτυνος Πολυκάρπου Συνοδινού, ο οποίος (όπως ήταν επόμενο!!!) οδηγήθηκε στο να μου ψάλλει ‘’τον αναβαλλόμενο’’.

Από μία άποψη έχει δίκιο. Μερικά ζητήματα είναι ακόμα πρόωρα να συζητηθούν δημοσίως, αν και γρήγορα και όχι πολύ αργότερα, θα είμαστε υποχρεωμένοι να τα λάβουμε υπόψη. Ο Σεβ. Γόρτυνος γράφει με τέτοιον αποδοκιμαστικό τρόπο για απεχθείς και ανωφελείς καινοτομίες και με χριστιανική ταπείνωση και αγάπη προς τους γνησίους ορθοδόξους αδελφούς μου, υπογραμμίζοντας σκοπίμως κάποιες λέξεις, ώστε ο αναγνώστης να μένει με την εντύπωση, ότι ο Καλλίνικος έγινε νεωτεριστής και αποσκίρτησε από την ορθοδοξία!!! Βεβαίως δεν είμαι αλάνθαστος. Πολύ πιθανόν σε κάποιες ψυχολογικές μου εκρήξεις, όταν έγραφα εντόνως τα αισθήματα που με ‘’έπνιγαν’’, να έσφαλλα όσον αφορά την τακτική παράθεση τους, όχι όμως την επιχειρηματολογία. Σε ένα θέμα βεβαίως δεν υποχωρώ προ του Σεβ. φίλου μου: Στην αγάπη μου για την Εκκλησία μας. Είμαι Ορθόδοξος και θα πεθάνω Ορθόδοξος. Ορθόδοξος όμως με ευρεία αντίληψη της πραγματικότητας και ‘’πεφωτισμένος’’. Ο Σεβ. Γόρτυνος έχοντας ‘’υπό μάλης’’ (διαρκώς στα χέρια του) τον Κ. Οικονόμον που έζησε σε άλλες συνθήκες προ εκατό ετών, πιστεύει μαζί με εκείνον ότι δεν είναι δυνατόν να διαβιώσει στην Ευρώπη Έλληνας κληρικός χωρίς να χάσει την Ορθοδοξία του. Κάτι τέτοιο όμως είναι μια άδικη πρόληψη.

Να προσκολληθώ στις πατρικές μου παραδόσεις, με έκανε η ζωή στα ξένα! Πρώτον, γιατί μου έδωσε δυνατότητα πρόσβασης σε βιβλιοθήκες και σε άλλα μέσα, που δεν είχα στην πατρίδα, ώστε να γνωρίσω τους θησαυρούς των πατέρων μας. Δεύτερον, μου φανέρωσε πόσο σέβονται τα δικά μας οι ξένοι. Και τρίτον, με απάλλαξε από τα γνωστά και τετριμμένα του εκκλησιαστικού μας κύκλου θεάματα και ακούσματα που τίποτα ουσιαστικό δεν έχουν( ή μάλλον το αντίθετο). Ποιες είναι οι προσωπικές μου ιδέες για τις οποίες κατηγορούμαι από τον Σεβ. φίλο μου; Τις έχω φανερώσει ήδη σε αυτόν, απ’ όταν ήμασταν συμμαθητές. Εκείνος ισχυρίζεται ότι η Εκκλησία δεν αλλάζει τους τύπους της. Εγώ υποστηρίζω ότι η Εκκλησία, όσον αφορά τους τύπους της, δεν έπαυσε να καινοτομεί˙ για αυτό έγραψα και τον ‘’Χριστιανικόν Ναόν’’ για να καταδείξω ότι διαρκώς οι τύποι αλλάζουν και δεν πρέπει να αντιδικούμε για σκιές!

Καινοτομούσε, Σεβασμιότατε φίλε, η Εκκλησία, όταν αποδέχονταν τον Βυζαντινό ρυθμό. Καινοτομούσε, όταν έχτιζε άμβωνα για το κήρυγμα. Καινοτομούσε, όταν έχτιζε την προσκομιδή δίπλα από την Αγ. Τράπεζα, παρότι κάτι τέτοιο ήταν άγνωστο στις αρχαίες λειτουργίες. Καινοτομούσε, όταν μετά από αιώνες άρχισε να χρησιμοποιεί το αντιμήνσιο, το ζέον, την λαβίδα. Καινοτομούσε όταν έστηνε τέμπλα αντί χωριστικού κιγκλιδώματος, μπροστά στα Άγια. Καινοτομούσε, όταν αντικαθιστούσε τα σήμαντρα με τα νεώτερα κωδωνοστάσια. Καινοτομούσε, όταν άφηνε τα χειρόγραφα λειτουργικά βιβλία και χρησιμοποιούσε έντυπα. Καινοτομούσε, όταν ‘’μόλις προ ολίγου’’ στόλιζε τους επισκόπους με σάκκους και μίτρες. Καινοτομούσε, όταν αντικαθιστούσε την αρχαία κουρά με την κοτσίδα. Καινοτομούσε, όταν εγκατέλειψε το σκιάδιο και πήρε το καλυμαύχιο. Καινοτομούσε, όταν πλούτιζε την λατρεία της με νέους ύμνους και προσευχές, κάποια από τα οποία γραφήκαν μόλις τον προηγούμενο αιώνα. Και εξακολουθεί η εκκλησία να καινοτομεί και θα καινοτομεί εφόσον ζει. Με αυτό το σκεπτικό επέτρεψε την ευρωπαϊκή μουσική όταν το απαίτησαν οι χριστιανοί, παρότι αυτή η μουσική υστερεί της κατανυκτικής βυζαντινής. Αποδέχθηκε το ηλεκτρικό ρεύμα στους ναούς σαν προτιμότερο από τις λαμπάδες που καπνίζουν. Επέτρεψε οι ιερείς να φορούν περιλαίμια, επίσημα παπούτσια και παντελόνια αντί για τις βράκες του παππού μου. Κάνει συγκαταβάσεις στα κωλύματα του γάμου, όταν άλλοτε απειλούσε με αφορισμούς κάτι τέτοιο. Κλείνει τα μάτια της στην περικοπή της αυστηρότητας των νηστειών. Καταφεύγει στην βοήθεια των εφημερίδων και των κατηχητικών σχολείων. Συμπροσεύχεται με Αγγλικανούς και Λουθηρανούς («καινοτομία» εναντίον της οποίας θα έριχνε τους μύδρους της ευγλωττίας του, ο Κωνσταντίνος Οικονόμος) Και η χρήσιμη και αναγκαία μεταβολή του ημερολογίου καινοτομία ήταν… Και έτσι πρέπει να γίνεται, αφού καινοτομία στους τύπους δεν είναι θυσία της ουσίας και προδοσία της πίστεως, όπως κραυγάζουν αυτοί που προσπαθούν να δικαιολογήσουν την πνευματική τους σύγχυση, αλλά προσαρμογή της ουσίας της ακατανίκητης πίστεώς μας, στις κάθε φορά δημιουργούμενες ανάγκες.

    Γι ´ αυτό και οι μυαλωμένοι εκκλησιαστικοί υπεύθυνοι δεν προεξοφλούν τα θέματα όταν πρόκειται για τέτοιες υποθέσεις με τελεσίδικες αποφάσεις, αλλά αφήνουν "την πόρτα ανοιχτή", γιατί δεν γνωρίζουν ποιες θα είναι "αύριον" οι θρησκευτικές ανάγκες σχετικά με όλα αυτά τα εξωτερικά θέματα.

Ο σεβασμιότατος φίλος μου προσθέτει ότι κανένας ιεράρχης ή και πατριάρχης δεν μπορεί να καινοτομεί χωρίς την έγκριση όλης της Εκκλησίας, που αποφαίνεται σε τοπική ή οικουμενική Σύνοδο.
Φοβάμαι ότι η διάγνωση του αυτή δεν είναι αληθής. Η διοικητική αρχή της Εκκλησίας δεν εισηγείται και δεν δημιουργεί τους εξωτερικούς τύπους της θρησκευτικότητας. Παρακολουθεί απλώς την εξέλιξη της Εκκλησιαστικής ζωής και αναλόγως ρυθμίζει το πηδάλιο βάσει των αρχών του Ευαγγελίου.

Αναστάτωσε κατ´ αρχάς το εκκλησιαστικό σώμα η έριδα για το πότε, της εορτής του Πάσχα. Προηγήθηκε ατομική συζήτηση και προσπάθεια και κατόπιν η πρώτη Σύνοδος της Νικαίας, αφού ζύγισε τα υπέρ και τα κατά, κατέληξε στον κανόνα της. Γοητεύθηκε ο λαός θαυμάζοντας την αγγελική πολιτεία Αγίων ποιμένων, αξιολόγησε την παρθενία ως ένα ανώτερο ηρωισμό και κατόπιν η νομοθετούσα Εκκλησία, όρισε την αρχιεροσύνη μόνον για τους μοναχούς-παρθένους -αγάμους.
Παρέσυραν οι προτεστάντες με τις ιεραποστολές τους, τους χριστιανούς μας, και το 1836 εγκύκλιος Συνοδική διέτασσε να καίονται οι Γραφές, που είναι σε δημώδες γλωσσικό ιδίωμα!! Τώρα μας φαίνονται λογικά κάποια προτεσταντικά τμήματα και οι πάστορες υψώνουν ατρόμητες φωνές υπέρ των αδελφών μας που σφαγιάζονται, και να, Μητροπολίτες και Πατριάρχες της Ανατολής συμπροσεύχονται μαζί τους. Ακόμα και η αλλαγή του ημερολογίου, όπως ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί, δεν προέκυψε "πάνοπλος" από μια μία διάταξη οικουμενικής αποδοχής, αλλά γεννημένη από τις ανάγκες των πιστών, και σιγά-σιγά και διαρκώς προχωράει προς την τελειωτική της έγκριση και εκ των άνω.
Όλα αυτά γιατί, δεν είναι η διοικούσα Εκκλησία που γεννάει τα ζητήματα, αλλά αυτή που τα ρυθμίζει, όταν γεννιούνται από τις ανάγκες της κοινωνίας.

Η ποικιλία των τύπων, μας λέει ο Σεβ, θα μας σπρώξει στην αναρχία και τον Προτεσταντισμό!! Βεβαίως επιβάλλεται ομοιόμορφο τυπικό εφ´ όσον έχουν την ίδια θρησκεία-πίστη. Πότε όμως το τυπικό και το δόγμα αξιολογήθηκαν ίσης αξίας; Και πότε η Εκκλησία δεν ανέχτηκε μια ποικιλία τύπων, κάνοντας συγκατάβαση στις ανάγκες των παιδιών της; Δεν είχε η Εκκλησία στο παρελθόν παρά πολλές λειτουργίες; Δεν είχε "συστεγασμένες" (κατά τους αιώνες της ζωής της, που ονομάζουμε "χρυσούς") την Αφρικανική, την Μικρασιατική, την Αλεξανδρινή και την Αντιοχειανή σχολή; Μέσα στην Εκκλησία, ο μέγας Απόστολος Παύλος δεν καταπολέμησε την περιτομή και συγχρόνως την ενήργησε αναλόγως και κατά τις περιστάσεις; Ας διαβάσει ο Σεβ. το 22 κεφ. του 5ου βιβλίου της εκκλησιαστικής ιστορίας του Σωκράτους και θα δει εκεί ποσό διαφορετικά ήθη και έθιμα συνυπήρχαν αρμονικά εκείνη την εποχή. "Καμμία από τις θρησκείες, γράφει, δεν έχει τα ίδια έθιμα, έστω και αν έχει τα ίδια πιστεύματα. Ακόμα και αυτοί που έχουν την ίδια πίστη, διαφωνούν μεταξύ τους περί τα έθιμα."
Και αρχίζει στη συνέχεια ένα μακρύ κατάλογο διαφορών, ως προς τις νηστείες, την τέλεση της Θείας Ευχαριστίας, τον έγγαμο και άγαμο κλήρο, τις βαπτίσεις, της θέση της Αγίας Τράπεζας, τον φωτισμό, τα Σάββατα κλπ, κλπ.

Η ποικιλία στον τρόπο έκφραση της πίστεως δεν είναι αταξία και διαφορά, αλλά φανέρωση της ζωής, που σκιρτά και εκδηλώνεται ποικιλοτρόπως. Σιδερένια... Οικονόμειος (αφορά τον κ. Οικονόμο) πανοπλία...σκοτώνει, δεν βοηθά το Εκκλησιαστικό σώμα. Κάποιες συγκαταβάσεις και "οικονομίες" χρειάζονται, αν δεν θέλουμε να χάσουμε τους Χριστιανούς μας! Όπως στη φύση έτσι και στη θρησκεία είναι των αδυνάτων αδύνατον να υπάρχει πανομοιότυπη επανάληψη. Μπορείτε να έχετε πανομοιότυπα και απαράλλακτα νομίσματα ή ποτήρια ή καρφιά ή μαχαιροπήρουνα,  όλα προϊόντα μιας άτυπης μηχανής · ποτέ όμως δεν θα έχετε θρησκεύοντας ανθρώπους λογικούς και ελεύθερους, απαραλλάκτως ίδιους!

Αρκεί να δοξάζεται ο Κύριος και δεν βλάπτει αν δοξασθεί με τύμπανα και χορούς! Ο Σεβ. βλέπει προς τα πίσω. Εγώ βλέπω προς τα μπρός. Κατά την γνώμη του, το Άγιο Πνεύμα μονάχα ένα Δαβίδ έπλασε, ένα Ρωμανό, ένα Χρυσόστομο. Εγώ πιστεύω και περιμένω νέους Δαβίδ στην Εκκλησία μας, νέους Ρωμανούς, νέους Χρυσοστόμους, ως απόδειξη του ότι μένει στην Εκκλησία το Άγιο Πνεύμα και διαρκώς την εμπνέει. (...Το Πνεύμα μη σβέννυτε προφητείας μη εξουθενεῖτε...Α ´ Θεσσαλ. 5,19).

Μπορεί κάποιοι να έχουν στυλωμένα τα ματιά τους περιπαθώς στην Αγία Σοφία του Ιουστινιανού, που κάποια στιγμή αργά ή γρήγορα θα κρημνιστεί, εγώ είμαι περισσότερο από βέβαιος, ότι ο Θεός θα αναστήσει και άλλους Ιουστινιανούς που θα κτίσουν προς τιμήν Του, και για την δόξα Του κτίρια λαμπρότερα και περισσότερο σεβαστά και από την Αγία Σοφία.

Μάντσεστερ Αγγλίας,

Ναός Ευαγγελισμού

14 Ιουλίου 1928

+Κωνσταντίνος Καλλίνικος.


Σωκράτους (379-440 μΧ)

Εκκλησιαστική Ιστορία

Βιβλίο 5ο, Κεφ. 22

 

"Περί των διαφωνιών για το Πάσχα στις διάφορες περιοχές, και περί των βαπτισμάτων των νηστειών, των γάμων, και λοιπών παρατηρήσεων."

 

Αυτό που αντιλαμβάνομαι περί του Πάσχα, νομίζω οτι δεν ειναι άκαιρο να το παρουσιάσω δι ´ ολίγων, διότι δεν μου φαίνεται οτι ευλόγως φίλονίκησαν οι παλαιοί περί το Πάσχα, αλλά ούτε και οι σύγχρονοι, που επιδιώκουν να ακολουθούν τα Ιουδαϊκά έθιμα.  Δεν σκέφτονται, ότι αφού ο Ιουδαϊσμός έγινε Χριστιανισμός, έπαυσαν οι ακριβείς τυπικές διατάξεις του Μωσαϊκού Νόμου και αυτό ειναι φυσικά αυτονόητο! Δεν επέτρεψε κανένας νόμος του Χριστού στους Χριστιανούς να... Ιουδαιζουν. Αντιθέτως ο απόστολος εμπόδισε κάτι τέτοιο, απορρίπτοντας όχι μόνον την περιτομή αλλά συμβουλεύοντας να μην ασχολούμαστε με Ιουδαϊκές γιορτές. Γι´ αυτό γράφοντας στους Γαλάτες λέει: Πεστε μου, σεις που θέλετε να είστε υπό τον νόμον, δεν αφουγγράζεστε τον νόμο; Και αφού τους λέει λίγα ακόμα, αποδεικνύει ότι είναι δούλος ο Ιουδαϊκός λαός και ότι εις ελευθερίαν εκλήθησαν οι Χριστιανοί, συμπληρώνοντας, καθόλου να μην ασχολούνται με ημέρες και μήνες και χρόνους. Αλλά και στην επιστολή του προς Κολασσαεις διατρανώνει οτι ειναι σκιές οι τέτοιου είδους ασχολίες, και επεξηγεί: Κανένας να μην επιτρέπετε να σας κρίνει για φαγητά ή για ποτά ή για γιορτές ή για καινούργιους μήνες ή Σάββατα τα οποία είναι σκιά των μελλόντων. 
Στην επιστολή δε προς Εβραίους, ο ίδιος ο Απόστολος, επισφραγίζοντας όλα αυτά λέει: Μετατιθεμένης της Ιερωσύνης αυτονοήτως γίνεται και του νόμου μετάθεση. Πουθενά λοιπόν ο Απόστολος ή τα Ευαγγέλια δεν επιφόρτισαν τους χριστιανούς με ζυγό δουλείας, αλλά και το Πάσχα και τις άλλες γιορτές τις άφησαν να τις τιμούν οι άνθρωποι, ως έκφραση ευγνωμοσύνης των ευεργετηθέντων.

Επειδή λοιπόν αγαπούν τις γιορτές οι άνθρωποι, γιατί ξεκουράζονται σ´ αυτές από τους κόπους τους, κάθε περιοχή αποφάσισαν δημιουργώντας ένα έθιμο τοπικό, να γιορτάζουν το Σωτηριώδες Πάθος και το Πάσχα. Ο Χριστός και οι απόστολοι δεν άφησαν κάποιο νόμο σχετικά, ούτε με καταδίκη ή τιμωρία ή κατάρα μας απείλησαν τα Ευαγγελία ή οι απόστολοι, όπως ο μωσαϊκός νόμος τους Ιουδαίους. 
Απλώς τα Ευαγγελία, προς διασυρμόν των Ιουδαίων που έκαναν μιαρούς φόνους κατά τις εορτές, ιστορικώς αναφέρουν ότι ο Σωτήρας μας έπαθε κατά την εορτή των Αζύμων.
Σκοπός των αποστόλων ήταν, όχι να νομοθετούν για τις ημέρες των εορτών, αλλά να προτείνουν σωστό τροπο ζωής και θεοσέβεια. Νομίζω ότι, όπως πολλές από τις τοπικές συνήθειες, έτσι ρυθμίστηκε και η γιορτή του Πάσχα· αφού κανένας Απόστολος δεν πρότεινε κάτι γι ´ αυτήν. Και φαίνεται αυτό απο την πραγματικότητα. Παρά πολλοί στην Μικρά Ασία συνέχισαν την αρχαία συνήθεια της γιορτής, στην 14η του μηνός Νισάν, παραβλέποντες την ημέρα του Σαββάτου. Και κάνοντας κάτι τέτοιο δεν διαφώνησαν με εκείνους που με άλλο τροπο γιόρταζαν το Πάσχα, μέχρις ότου ο επίσκοπος Ρώμης Βίκτωρας, υπερβάλλοντας, έκανε "ακοινώνητους" τους "Τεσσαρεσκαιδεκατίτες" της Μικράς Ασίας. 
Τότε ο Ειρηναίος, ο επίσκοπος Λυών της Γαλλίας, τον επέπληξε με επιστολή του, επιτιμώντας τον για την υπερβολή και διδάσκοντάς τον, ότι και στο παρελθόν ο διαφορετικός εορτασμός του Πάσχα δεν γινόταν αφορμή χωρισμού απο την κοινωνία των αδελφών. Του έγραψε επίσης οτι ο Πολύκαρπος ο επίσκοπος της Σμύρνης, που μαρτύρησε, είχε κοινωνία με τον Ανίκητο Ρώμης, χωρίς να διαφοροποιείται για την εορτή, παρ´ ότι και αυτός, κατά την τοπική συνήθεια της Σμύρνης, γιόρταζε το Πάσχα στις 14 του μηνός Νισάν, οπως περιγράφει ο ιστορικός Ευσέβιος στην Εκκλησιαστική του ιστορία.

Κάποιοι λοιπόν, όπως είπα, στη Μικρά Ασία ακολουθούσαν την 14η του μηνός Νισάν, κάποιοι Ανατολικοί τηρούσαν το Σάββατο της εορτής διαφωνούσαν όμως για τον μήνα. Οι πρώτοι έλεγαν ότι πρέπει να ακολουθούμε τους Ιουδαίους για την εορτή (παρ´ οτι δεν τηρούσαν την ακρίβεια), οι άλλοι γιόρταζαν μετα την Ισημερία αποφεύγοντας  να γιορτάζουν μαζί με τους Ιουδαίους ισχυριζόμενοι ότι όταν ο ήλιος είναι στον Κριό, που κατά τους Αντιοχείς ονομάζεται Ξάνθικος και από τούς Ρωμαίους Απρίλιος, τότε αρμόζει να γιορτάζουμε το Πάσχα και όχι όπως τώρα οι πλανεμένοι Ιουδαίοι, αλλά όπως οι παλαιοί, σύμφωνα με όσα γράφει ο Ιώσηπος στο τρίτο κεφ. της Ιουδαϊκής Αρχαιολογίας του.

Αυτοί λοιπόν πράττοντας έτσι ουδέποτε διαφωνούσαν μεταξύ τους, και όλοι οι υπόλοιποι, μέχρι την Δύση και τον ωκεανό, μετά την Ισημερία γιόρταζαν, κατά την αρχαία τους συνήθεια. Όλοι όμως αυτοί έχοντας καθένας τον δικό του τρόπο ουδέποτε διαφώνησαν μεταξύ τους και δεν αλλοίωσε την εορτή αυτή η σύνοδος του Κωνσταντίνου όπως φημολογείται απο κάποιους. Ο Κωνσταντινος έγραψε στους διαφωνούντες για την εορτή, να μιμούνται τους πολλούς, όντας αυτοί οι λίγοι! Η επιστολή του βρίσκεται ολόκληρη στο τρίτο βιβλίο της ιστορίας του Ευσέβιου για τον βίο του Κωνσταντίνου. Αυτά που αφορούν το Πάσχα έχουν ως εξής: "Είναι ευταξία περί το Πάσχα, αυτό που ακολουθούν οι Εκκλησίες της Δύσεως της Ανατολής και του Βορρά. Χάριν της ομοφωνίας όλοι αποφάσισαν ότι έτσι είναι καλά και εγώ συμφώνησα στη γνώμη τους, ώστε, όλοι παντού,  μία και σύμφωνη γνώμη και απόφαση να τηρούν, και ας το δεχθεί ευχαρίστως και η δική σας σύνεση και σοφία.

Ας σκέφτεστε, οχι μόνο την πλειοψηφία των Εκκλησιών που αποφάσισαν έτσι αλλά και ότι έτσι είναι το σωστότερο και αγιότερο αφού απαιτεί η πνευματική ακρίβεια να μην έχουμε καμμία επικοινωνία με τους επίορκους Ιουδαίους." Τέτοιας ποιότητας ήταν η επιστολή του Βασιλιά.

Οι Τεσσαρεσκαιδεκατίτες έλεγαν οτι την παράδοση αυτή την έχουν από τον αγ. Ιωάννη τον Θεολόγο, ενώ οι Δυτικοί ισχυρίζονται ότι την συνήθεια παρέλαβαν από τους αποστόλους Πέτρο και Παύλο. Ούτε οι μεν, ούτε οι δε, είχαν γι ´ αυτά έγγραφες αποδείξεις, άρα συμπεραίνω ότι η συνήθεια καθιέρωσε την γιορτή του Πάσχα.

Καμμία από τις θρησκείες δεν τηρεί απαράλλακτα έθιμα ακόμα και όταν έχει για κάποια πράγματα την ίδια γνώμη. Ακόμα και αυτοί που έχουν την ίδια πίστη διαφωνούν μεταξύ τους ως προς τα έθιμα, γι αυτό θεωρώ αναγκαίο να παρουσιάσω λίγα πράγματα περί των εθίμων της Εκκλησίας.

Την νηστεία πριν το Πάσχα βλέπουμε να την τηρούν διαφοροτρόπως οι Εκκλησίες. Οι Ρωμαίοι τρεις συνεχείς εβδομάδες προ του Πάσχα, εκτός Σαββάτου και Κυριακής, νηστεύουν. Οι χριστιανοί του Ιλλυρικου, όλης της Ελλάδος και της Αλεξάνδρειας, έξη βδομάδες νηστεύουν και την ονομάζουν " Τεσσαρακοστη". Άλλοι ανεξάρτητα και από τους δύο, εφτά εβδομάδες νηστεύουν και μόνον τρία πενθήμερα διακεκομμένως νηστεύοντες, αποκαλούν την περίοδο Τεσσαρακοστή. Και είναι να θαυμάζει κανείς πως όλοι, την περίοδο την ονομάζουν Τεσσαρακοστή, καθένας σκαρφιζόμενος διαφορετική αιτιολογία για την ονομασία! Και θα δει κανείς διαφωνία όχι μόνον στον αριθμό των ημερών νηστείας αλλά και στο είδος των απεχομένων τροφών. Άλλοι απέχουν εντελώς των εμψύχων, άλλοι τρώνε μόνον ψάρια. Κάποιοι μαζί με τα ψάρια τρώνε και πουλιά, ισχυριζόμενοι οτι και αυτά (τα πτηνά) προήλθαν....απο το νερό κατα τη διήγηση του Μωϋσή!! Κάποιοι άλλοι δεν τρώνε αυγά και φρούτα· κάποιοι τρώνε μόνον ξηρό ψωμί· κάποιοι ούτε και αυτό! Άλλοι νηστεύοντες μέχρι τις τρεις το απόγευμα έχουν άλλη διατροφή. Και επειδή κανένας για όλα αυτά δεν εχει καμμία γραπτή μαρτυρία, γίνεται φανερό οτι οι απόστολοι επέτρεψαν στην γνώμη και επιλογή καθενός την εργασία του καλού και όχι εξ ανάγκης ή φόβου.

Υπάρχει λοιπόν αυτή η διαφωνία στις Εκκλησίες για την νηστεία, για δε τις από κοινού προσευχές άλλα ανάλογα! Όλες οι Εκκλησίες της Οικουμένης τα Σάββατα της εβδομάδος τελούν τα μυστήρια, όμως η Ρώμη και η Αλεξάνδρεια από κάποια αρχαία παράδοση τους δεν το κάνουν!

Οι Αιγύπτιοι γείτονες των Αλεξανδρινών και οι κάτοικοι της Θηβαΐδας κάνουν συνάξεις τα Σάββατα αλλά δεν κοινωνούν των μυστηρίων όπως οι χριστιανοί. Μετά απο τα γεύματα και την κοινή ευωχία τελούντες την ευχαριστία το απόγευμα,    μεταλαμβάνουν των Μυστηρίων. Επίσης στην Αλεξάνδρεια την Τετάρτη και την Παρασκευή διαβάζουν τις Γραφές και τις ερμηνεύουν οι διδάσκαλοι και γίνεται σύναξη χωρίς προσφορά Ευχαριστίας. Αυτό είναι αρχαία παράδοση στην Αλεξάνδρεια.

Ο Ωριγένης την περισσότερη διδασκαλία του την έκανε αυτές τις ημέρες στην Εκκλησία. Ο Ωριγένης ήταν σοφός διδάσκαλος και συνειδητοποίησε ὀτι ακόμα και τα ελαφρότερα του νόμου του Μωϋσή είναι δύσκολο να τηρηθούν απόλυτα.
Έλεγε ότι ένα Πάσχα και μόνον υπήρξε αληθινό, αυτό που ετέλεσε ο Σωτήρας Χριστός, που Σταυρούμενος και έχοντας τον Σταυρό τρόπαιο κατά του διαβόλου, συνέτριψε τις αντικείμενες δυνάμεις.

Στην Θεσσαλία υπάρχει ένα άλλο έθιμο, όποιος γίνει κληρικός εκεί την γυναίκα που παντρεύτηκε πρίν γίνει κληρικός, αφού έγινε, αν συνεχίσει να την έχει ως γυναίκα τον αποκηρύττουν! Στην ανατολή το αφήνουν στην απόφασή τους, ακόμα και των επισκόπων, αν θέλουν, ώστε να μην το κάνουν εξ επιβολής νόμου, και πολλοί εξ αυτών απόχτησαν παιδιά κατά την θητεία τους ως επισκόπων. Αρχηγός αυτού του θεσσαλικού εθίμου ο Τρίκκης Ηλιόδωρος στον οποίον αποδίδονται ερωτικά βιβλία, ότι τα έγραψε ως νέος και τα ονόμασε ‘’Αιθιοπικά’’. Αυτή η συνήθεια επικρατεί στην Θεσσαλονίκη στην Μακεδονία και στην Ελλάδα. Και άλλο έθιμο συνάντησα στην Θεσσαλία· βαπτίζουν μόνον τις ημέρες του Πάσχα! Γι᾿  αυτό οι περισσότεροι πεθαίνουν αβάπτιστοι.

Στην Αντιόχεια της Συρίας οι ναοί έχουν ανεστραμμένο προσανατολισμό, το θυσιαστήριο δεν ‘’βλέπει’’ κατ΄ ανατολάς αλλά προς δυσμάς. Στην Ελλάδα δε και στα Ιεροσόλυμα και την Θεσσαλία τις εσπερινές προσευχές τις τελούν παραπλήσια με τους Ναυατιανούς της Κωνσταντινουπόλεως. Επίσης στην Καισάρεια της Καππαδοκίας και στην Κύπρο τα Σάββατα και τις Κυριακές πάντοτε μετά τον εσπερινό οι πρεσβύτεροι και οι επίσκοποι ερμηνεύουν τις γραφές. Οι Ναυατιανοί του Ελλησπόντου διαφορετικά από αυτούς της Κωνσταντινουπόλεως τελούν τις προσευχές, παραπλησίως κατά πολύ με την επίσημη εκκλησία.

Καθολοκληρίαν λοιπόν, παντού και σε όλες τις θρησκείες, δεν μπορείς να βρείς να συμφωνούν οι ευχές κατά πάντα για το ίδιο θέμα! Οι πρεσβύτεροι στην Αλεξάνδρεια δεν διδάσκουν και αυτό άρχισε από τότε που ο Άρειος τάραξε την Εκκλησία. Στην Ρώμη νηστεύουν και το Σάββατο. Στην Καισάρεια της Καππαδοκίας αυτοί που αμαρτάνουν, μετά το Βάπτισμα, τους αποκόπτουν από την Εκκλησιαστική κοινωνία, όπως οι Ναυατιανοί, όπως και οι Μακεδονιανοί του Ελλησπόντου και οι Τεσσαρεσκαιδεκατίτες της Ασίας. Οι Ναυατιανοί της Φρυγίας δεν δέχονται τους διγάμους· οι Χριστιανοί της Κωνσταντινουπόλεως ούτε τους δέχονται φανερά, ούτε τους απορρίπτουν  εκπεφρασμένα, ενώ οι Χριστιανοί της Δύσεως τους δέχονται κατευθείαν. Αίτιοι αυτών των διαφορών , όπως νομίζω, ήταν οι προϊστάμενοι των Εκκλησιών, οι οποίοι αφού παρέλαβαν από τους προκατόχους τους αυτές τις συνήθειες, τις παρέδοσαν στους διαδόχους τους, ως νόμο!

Όλα  τα εκκλησιαστικά έθιμα που υπάρχουν στις πόλεις και στις χώρες, είναι δύσκολο να τα καταγράψει κανείς ή μάλλον αδύνατον. Αρκετά ήταν και τα όσα είπαμε προς απόδειξη του γιατί κατά τόπους είχε διαφορετική εορταστική λύση το Πάσχα. Λένε περιττά και ανόητα όσοι διαδίδουν ότι η Σύνοδος της Νικαίας επιδίωξε να παρεκκλίνουν την γιορτή του Πάσχα, αφού, οι συναχθέντες εκεί (στην Νίκαια) προσπάθησαν να ενώσουν σε συμφωνία για το θέμα τους λαούς, που πριν κυριολεκτικώς εμάχοντο. Φυσικά το ότι αμέσως από τους αποστολικούς χρόνους υπήρχαν πολλές διαφωνίες για τέτοια θέματα, δεν διέφυγε της προσοχής ούτε των αποστόλων όπως μαρτυρεί το βιβλίο των Πράξεων. Όταν οι απόστολοι κατάλαβαν ότι θα γίνει αναστάτωση από την διαφωνία σχετικά με τους ειδωλολάτρες (περιτομή) ανάμεσα στους χριστιανούς, συνάχθηκαν σε Σύνοδο και θέσπισαν ένα νόμον του Θεού που τον κοινοποίησαν με την μορφή επιστολής. Με την επιστολή ελευθέρωσαν τους χριστιανούς αφ΄ ενός από την δουλεία στην βλακεία, αφ ετέρου δε δίδαξαν τον ασφαλή και ορθό τρόπο ζωής  και τον δρόμο που οδηγεί στην θεοσέβεια, φανερώνοντάς τους όσα είναι αναγκαία να τηρούν. (Πραξ. 15, 22-29).

Έτσι ρύθμισε ο Θεός, αυτό λέει η επιστολή όταν γράφει: ‘’Τό άγιο Πνεύμα διδάσκει να μη προσθέσουμε επιπλέον βάρος εκτός του αναγκαίου, και οφειλομένου να τηρηθεί. Κάποιοι βεβαίως και αμελούν το θέλημα του Θεού και θεωρούν αδιάφορη υπόθεση την πορνεία και αγωνίζονται για τα τυπικά και τις ημέρες σαν να πρόκειται για την ψυχή τους. Αντέστρεψαν τις εντολές του Θεού και νομοθέτησαν οι ίδιοι για τον εαυτό τους, αφού πράττουν ενάντια σ΄ όσα θέλει ο Θεός.

Μπορούμε λοιπόν το λόγο για το Πάσχα να τον επεκτείνουμε και να φανερώσουμε ότι ούτε οι Ιουδαίοι δεν τηρούν τον ακριβή χρόνο και τον τύπο, και οι Σαμαρείτες, όντας ένα κομμάτι των Ιουδαίων, πάντοτε μετά την Ισημερία κάνουν αυτή την γιορτή. Αυτή τη υπόθεση βέβαια χρειάζεται ιδιαίτερη και μακρά έρευνα , αυτό δε μόνον λέω, ότι όσοι τους αρέσει να ακολουθούν τους Ιουδαίους  και να τηρούν απαραχάρακτα τους τύπους, με κανένα τρόπο δεν πρέπει να είναι ‘’παρακάτω’’ από αυτούς! Αφού λοιπόν θέλουν να τηρούν απαρεγκλίτως τα πάντα, δεν το οφείλουν κάτι τέτοιο μόνον για παρατηρήσεις σε μήνες και μέρες αλλά και για τα άλλα  όσα ο Χριστός, γεννηθείς ‘’υπό τον Μωσαϊκό νόμο’’ έπραττε και υπέμενε τηρώντας όλα τα τυπικά, αδικούμενος από τους Ιουδαίους  παρ΄ ότι τους ευεργετούσε.

Ανέβηκε σ΄ ένα πλοίο και εδίδασκε· το Πάσχα διέταξε να το γιορτάσουν σ΄ ένα στρωμένο ανώγεο·  το δεμένο πουλάρι διέταξε να λυθεί· αυτόν που κουβαλούσε μια στάμνα νερό τον έδωσε σημάδι σ΄ αυτούς που ετοίμαζαν το Πάσχα· και ένα σωρό άλλα περιστατικά γραμμένα στα Ευαγγέλια. Απ΄ όλα αυτά τίποτε δεν τηρούν κατά τους εξωτερικούς τύπους αυτοί που επιδιώκουν να δικαιωθούν εξ αιτίας της εορτής. Κανένας διδάσκαλος της Εκκλησίας, δεν έχει μιλήσει από πλοίο· κανένας δεν επεδίωξε να γιορτάσει το Πάσχα σε ανώγεο· Κανένας δεν πήρε ένα πουλάρι δεμένο· δεν έστειλαν κανέναν να φέρει μια στάμνα νερό για να τηρηθούν τα εξωτερικά· όλα αυτά, και αυτή την αντίληψη, τα θεώρησαν Ιουδαϊκές παρατηρήσεις. Οι Ιουδαίοι αγωνίζονται να τηρήσουν περισσότερο εξωτερικώς τά θέματα και πολύ λιγότερο με την ψυχή τους. Γι αυτό και είναι ένοχοι, κατάρας, γιατί τον νόμο του Μωϋσή τον τηρούν κατά τους τύπους και δεν το λαμβάνουν ως οδό προς την αλήθεια.

Οι φιλικά προσκείμενοι στους Ιουδαίους, θεωρητικά αποδέχονται όλα τα παραπάνω, όμως κάνουν άσπονδο πόλεμο για τις παρατηρήσεις μηνών και ημερών πετόντας στην άκρη την αγάπη. Έτσι είναι ανάγκη και αυτούς γι αυτά να τους καταδικάζουμε  εξ ίσου με τους Ιουδαίους και να τους καταρώμεθα. Αρκετά τα όσα είπαμε γι αυτούς, ας ξαναγυρίσουμε στο θέμα που συζητούσαμε πρίν.

Η Εκκλησία αφού διαιρέθηκε μια φορά, δεν σταμάτησε στην μια φορά, αφού οι διαιρεθέντες μάλωσαν μεταξύ τους και για μικρή και ανόητη πρόφαση χωρίστηκαν. Οι Ναυατιανοί όπως είπαμε χωρίστηκαν  για την εορτή του Πάσχα, και συνεχεία συνέχισαν να διαιρούνται. Στις επαρχίες για διάφορους λόγους, άλλοι για τους μήνες και άλλοι για τις ημέρες, και για ανόητα και ευτελή μάχονται μεταξύ τους  και άλλού διαχωρίζονται και αλλού επανενώνονται.

Παραίσθηση ἢ μεταμφίεση;

Χρήστος Βακαλόπουλος

 

Εἴμαστε Εὐρωπαῖοι θέλοντας καὶ μή,  εἴμαστε οἱ μοναδικοὶ Εὐρωπαῖοι ποὺ ἀντιμετωπίζουμε τὴν Εὐρώπη σὰν μιὰ ἐπιθυ­μητὴ λύση εὐκολίας κι ὄχι σὰν τὴν «ὁλοκλήρωση τῆς ἀνθρω­πότητας», ὅπως ἀντιμετώπιζε τὴν εὐρωπαϊκὴ ἰδέα ἕνας φιλό­σοφος σὰν τὸν Χοῦσερλ. Εἴμαστε ἄλλωστε καχύποπτοι ἀπέ­ναντι σὲ κάθε ὁλοκλήρωση. Ὅπως ἐπισήμανε ὁ Ἴων Δραγού­μης «ἡ διαφορὰ μεταξὺ Ἑλλήνων καὶ Ἑβραίων εἶναι ὅτι οἱ Ἑβραῖοι αὐτὸ ποὺ σκέφτονται τὸ κάνουν κιόλας». Ἴσως οἱ Ἕλληνες νὰ ἔχουν νιώσει στὸ πετσί τους ὅτι ἀπὸ τὴν ὁλοκλήρωση στὸν ὁλοκληρωτισμὸ ὑπάρχει ἕνα καὶ μοναδικὸ βῆμα. Τὸν τελευταῖο αἰώνα οἱ ἰδέες τῶν ὁλοκληρωτικῶν καθεστώτων ποὺ καθήλωσαν τὴν οἰκουμένη προέκυψαν σὲ εὐρωπαϊκὸ ἔδαφος, κι αὐτὸ εἶναι δύσκολο νὰ τὸ ξεχάσει κανείς. Ὅπως εἶναι δύσκολο νὰ συμφιλιωθεῖ μὲ τὴν ἰδέα ὅτι γιὰ νὰ φανεῖ ἀντάξιος τῆς εὐρωπαϊκῆς του ταυτότητας πρέπει νὰ βάλει στὸ μουσεῖο τὶς παραδόσεις του καὶ νὰ τὶς θαυμάζει μὲ τὸ κιάλι, νὰ τὶς θανατώνει δηλαδὴ μετατρέποντας μιὰ κληρονομιὰ ζωῆς σὲ μαυσωλεῖο καλοκαιρινῶν διακοπῶν.

Κήρυγμα στους Γ΄ Χαιρετισμούς της Παναγίας.

1 Απριλίου 2016

Οι προσευχές που κάνουμε στην Παναγία άραγε πόσο έχουνε ένα ξεκαθαρισμένο περιεχόμενο στις συνειδήσεις μας; Δεν είναι προσευχές με αφορμή για κάποια γιορτή της Παναγίας, αλλά είναι για το πρόσωπο της Παναγίας καθ΄ εαυτό και αυτό τις κάνει και πιο απλές αυτές τις πέντες Παρασκευές της Μεγ. Σαρακοστής αλλά και πιο περίεργες. Ουσιαστικά, αυτές οι πέντε βραδιές είναι από κοινού η προσευχή που ο καθένας, υποτίθεται, κάνει μόνος του κάθε βράδυ μετά το δείπνο, μετά το βραδινό φαγητό. Κάνουμε δηλαδή ένα απόδειπνο, στο οποίο εντάξαμε και τους Χαιρετισμούς της Παναγίας.

«ΣΥΜΦΙΛΙΩΘΕΙΤΕ ΜΕ ΤΟΝ ΘΕΟ»

Κήρυγμα της Μεγάλης Παρασκευής 2016

Βασιλική του Αγίου Πέτρου

Σάββατο 26 Μαρτίου 2016

 

«Ο Θεός μας συμφιλίωσε μαζί του διά του Χριστού, και ανέθεσε σ’ εμάς να υπηρετούμε το έργο της συμφιλίωσης […].Το ζητούμε στο όνομα του Χριστού,  συμφιλιωθείτε με τον Θεό. Αυτόν που δεν γνώρισε αμαρτία, τον ταύτισε ο Θεός με  την αμαρτία για χάρη μας, για να μπορέσουμε εμείς μέσω εκείνου να δικαιωθούμε με την ίδια τη δικαιοσύνη του Θεού. Ως συνεργοί του Θεού σας παρακαλούμε ακόμη να μην αφήσετε να πάει χαμένη η χάρη που δεχτήκατε από αυτόν. Γιατί εκείνος λέει μέσα στη Γραφή : Την κατάλληλη στιγμή σε άκουσα, την ημέρα της σωτηρίας σε βοήθησα. Να, τώρα είναι ο καιρός της χάρης, να, τώρα είναι η ημέρα της σωτηρίας ! (2Κορ 5, 18 - 6,2).

Οι μοναχοί ως απόστολοι μιας ανατρεπτικής ελπίδας

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Σύναξη» 137 (2015), σσ. 24-37.

Θανάσης Ν. Παπαθανασίου

 

Νομίζω πως η διαφορά μεταξύ Χριστιανών και μη Χριστιανών μπορεί να συνοψιστεί σε μια λέξη: την ελπίδα.  Όχι την ελπίδα γενικά, αλλά συγκεκριμένα τη χριστιανική ελπίδα. Η ελπίδα αυτή διαφέρει ριζικά από την κοσμική αισιοδοξία, η οποία στην ουσία είναι η πεποίθηση ότι η ιστορία πορεύεται αιτιοκρατικά προς θετική έκβαση. Αντίθετα, η χριστιανική ελπίδα δεν γεννιέται από εγκόσμιους παράγοντες. Πηγάζει από τη δράση του ζωντανού Θεού μέσα στον κόσμο και την ιστορία, μια δράση η οποία γεννά το εντελώς καινούργιο και μπολιάζει τον κόσμο με αυτό, το οποίο ο κόσμος από μόνος του δεν μπορεί να γεννήσει. Η ανάσταση, για παράδειγμα, δεν μπορεί να παραχθεί από τον κόσμο. Πρέπει να χαριστεί από τον Θεό. Και γι’ αυτό η χριστιανική ελπίδα μπορεί να ανθεί ακόμη κι όταν κάθε εγκόσμια αισιοδοξία καταρρέει, ακριβώς διότι αυτή η ελπίδα εισβάλλει στον κόσμο ως δώρο απ’ έξω.

Αλληλέγγυοι εκ του υστερήματός μας

Βασίλης Καραποστόλης

 
Το να μην έχει κάποιος αρκετά χρήματα είναι λιγότερο στενόχωρο από το να μην έχει τι να κάνει. Ακόμη χειρότερο είναι το να μην του επιτρέπεται να κάνει κάτι, παρ' όλο που νιώθει ότι θα το μπορούσε. Εκεί περίπου βρισκόταν η Ελλάδα μέχρι να έλθουν καταπάνω της τα τελευταία κύματα προσφύγων και μεταναστών. Ηταν μια χώρα με εμποδισμένη την ενέργειά της. Μη έχοντας κεντρικό σκοπό, ξοδεύτηκε σε μεγάλο βαθμό και σε χίλιες μεριές και όλοι νόμιζαν πως στο εξής θα σερνόταν σαν ημιπαράλυτη ζητιανεύοντας συνεχώς δανεικά. Εμειναν έκπληκτοι όμως οι λεγόμενοι παρατηρητές όταν την είδαν να μην πανικοβάλλεται από τις νέες απειλές που την έζωναν. Στα νησιά του Αιγαίου υποδέχθηκε τους ναυαγισμένους με ανακλαστικά που δεν άφηναν να φανεί πως η ίδια ζούσε το δικό της ναυάγιο. Κάθε μέρα το τελευταίο διάστημα οι μαρτυρίες συγκλίνουν: μας λένε πως, αν και περισφιγμένοι από την ανασφάλειά τους, οι κάτοικοι αντιδρούν με πρωτοβουλίες και δείχνουν πως η κρίση δεν πρόκειται να τους καταπιεί ολόκληρους και πως ένα τμήμα τους εαυτού τους θα μπορούσε ακόμη να δανείζει αντί να δανείζεται.

Σύγχρονος κόσμος και εκκλησιαστική λατρεία

ALEXANDER SCHMEMANN

 

Το σοβαρότερο ίσως πρόβλημα που αντιμετωπίζουν αυτή τη στιγμή οι Ορθόδοξοι -ιδίως εκείνοι που ζουν σε χώρες του κόσμου διαμορφωμένες ή έντονα επηρεαζόμενες από το «σύγχρονο πνεύμα»- είναι το λειτουργικό. Το πρόβλημα αυτό θα μπορούσε να διατυπωθεί σαν μια διπλή ερώτηση: Πόσα πράγματα από τη λειτουργική μας παράδοση είναι δυνατόν να διατηρηθούν στο σύγχρονο κόσμο μας; Πόσο καλά μπορούν να διατηρηθούν;

Το πρώτο σκέλος αφορά την ποσότητα. Οι Ορθόδοξοι που έτυχε να γεννηθούν και να ανατραφούν μέσα σε «σύγχρονο» περιβάλλον, δεν υποπτεύονται πολλές φορές ότι, από τον κυριολεκτικά απέραντο και πραγματικά «τα πάντα εναγκαλιζόμενο» λειτουργικό θησαυρό της Εκκλησίας, μόνο ένα πολύ μικρό μέρος χρησιμοποιείται τώρα στους ενοριακούς μας ναούς. Γενικότερα, μπορεί κανείς να πει ότι η Ορθοδοξία, τον τελευταίο καιρό, μεταβάλλεται με μεγάλη ταχύτητα σε «Εκκλησία της Κυριακής». Για το μεγαλύτερο, αν όχι το μέγιστο μέρος των πιστών μας, η λειτουργική ζωή της Εκκλησίας περιορίζεται στις μία ή δύο ώρες που περνούμε στο ναό το πρωί της Κυριακής και μερικών ακόμη μεγάλων εορτών. Όλα όσα ήταν τόσο ζωτικά, τόσο βασικά, τόσο ουσιώδη για τη λειτουργική ευσέβεια του παρελθόντος -οι εορτές και οι παραμονές τους, το «χαροποιό πένθος» των ακολουθιών της Μ. Τεσσαρακοστής, η μοναδική και πραγματικά ουράνια ομορφιά του κύκλου των Θεομητορικών εορτών, ο θερμός, ο σχεδόν προσωπικός εορτασμός της μνήμης των Αγίων, η αργή και γεμάτη επισημότητα μετάβαση από την «θλίψιν» της Μ. Εβδομάδος στην ευφροσύνη και τη χαρμονή της Εορτής των Εορτών, του Πάσχα,- όλα αυτά, μολονότι αναφέρονται ανελλιπώς στα εκκλησιαστικά ημερολόγια και στις ειδοποιητήριες πινακίδες των ναών μας, στην πράξη απουσιάζουν από την πνευματική μας ζωή... Αμέλεια; Αδιαφορία; Έλλειψη χρόνου; Αδυναμία που οφείλεται στο σημερινό ρυθμό της ζωής; Όλοι αυτοί οι παράγοντες παίζουν ασφαλώς το ρόλο τους. Αλλά δεν εξηγούν εντελώς το φαινόμενο. Γιατί την ίδια στιγμή οι «εκκλησιαστικοί κύκλοι» και οι «ενοριακές οργανώσεις» μας αναπτύσσουν σημαντική δραστηριότητα. Σε κάθε σχεδόν πόλη υπάρχουν κέντρα χριστιανικής δράσεως και ζωής. Παντού οι Ορθόδοξοι έχουν να παρουσιάσουν αξιόλογη δράση: συγκεντρώσεις, διαλέξεις, κύκλους μελέτης, έργα ευποιίας, συνέδρια, εξορμήσεις, κατασκηνώσεις, κοινά δείπνα, φιλανθρωπικές αγορές κ.ο.κ. Όλη όμως αυτή η δραστηριότητα παραμένει συνήθως στο Νάρθηκα. Παρά την αναμφισβήτητη καλή θέληση και τον ηρωικό συχνά μόχθο τους, οι χριστιανικές ομάδες και οργανώσεις μας είναι τις έξι ήμερες της εβδομάδας, σαν όλες τις άλλες ομάδες και οργανώσεις. Η μόνη διαφορά συνίσταται στο ότι τα μέλη τους, το πρωί της Κυριακής εισέρχονται για μερικά τέταρτα της ώρας στο Ναό. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: αυτή η κατάσταση είναι μία φυσική εξέλιξη; Αποτελεί μια προσαρμογή της Ορθοδοξίας στο σύγχρονο κόσμο μας; Είναι ένα από τα στοιχεία εκείνα του εκσυγχρονισμού που πολλοί θεωρούν απαραίτητο για να εξασφαλισθεί η επιβίωση της Ορθοδοξίας στην εποχή μας;

Το δεύτερο σκέλος του προβλήματος -το πόσο καλά μπορεί να διατηρηθεί στις ημέρες μας η λειτουργική κληρονομιά μας- αναφέρεται στην ποιότητα. Και, φυσικά, με τον όρο «ποιότητα» δεν εννοώ απλώς τα ωραία άμφια και το καλό ψάλσιμο, την ποσότητα του χρυσού ή του αργύρου που στολίζει τις εικόνες μας, τα χρήματα που δαπανώνται για την ανέγερση και τον καλλωπισμό των ναών μας. Εκείνο που εννοώ είναι: α) η δύναμη της εκκλησιαστικής λατρείας να εντυπώνει στο νου του ανθρώπου το Ορθόδοξο όραμα του κόσμου και της ζωής· και β) η ικανότητά της να τον βοηθεί να ζήσει σύμφωνα με αυτό το όραμα. Ή απλούστερα: η επίδραση που ασκεί η λατρεία της Εκκλησίας στις ιδέες, στις αποφάσεις, στη συμπεριφορά, στις αξιολογήσεις μας - με μια λέξη, στο σύνολο της ζωής μας.

Αυτή την αποστολή είχε επί αιώνες η εκκλησιαστική λατρεία. Ερχόταν να εμβαπτίσει τον άνθρωπο μέσα στην πραγματικότητα του Πνεύματος, να του αποκαλύψει το βάθος και το κάλλος της θείας Βασιλείας· και, με αυτό τον τρόπο, τον βοηθούσε να μετανοήσει, να αλλάξει «νοῦν» και «καρδιάν». Η λατρεία ήταν συγχρόνως κρίση και έμπνευση, αποκάλυψη των στοιχείων του ψεύδους και της απάτης που ενυπάρχουν στην παρούσα μας κατάσταση, και ένα μέσο για τη μεταβολή, τη μεταμόρφωσή της. Φανερώνοντας και εικονίζοντας τον «κεκοσμημένον Νυμφῶνα», η Ορθόδοξη λατρεία φανέρωνε στον άνθρωπο πόσο υψηλός είναι ο προορισμός του, πόσο απατηλή και αφύσικη η παρούσα μορφή της ζωής του, πόσο τρομερή η αποξένωσή του από το Θεό, πόσο θλιβερή η αυτοεξορία του σε έναν τόπο όπου βασιλεύουν η φθορά, ο θάνατος, η αποτυχία. Έτσι άναβε μέσα στις ψυχές των ανθρώπων τη νοσταλγία μιας πιο αληθινής ζωής, τον πόθο της επιστροφής στον Πατέρα, την επιθυμία της συμμόρφωσης με το θείο Σχέδιο, τη θεία Ιδέα. Δεν ισχυρίζομαι ότι οι Ορθόδοξοι άλλων εποχών ήταν «καλύτεροι» από τους σημερινούς. Εκείνο που θέλω να πω είναι ότι ήξεραν τουλάχιστον πως είναι «αμαρτωλοί», ήξεραν δηλαδή ότι πραγματικός προορισμός του ανθρώπου δεν είναι να επιστρέφει στον «χοῦν», να ξαναγίνεται τέφρα και σποδός ύστερα από ένα άσκοπο και μάταιο βίο, αλλά ότι είναι πλασμένος για να υψωθεί στους ουρανούς και υπεράνω των ουρανών, για να γίνει θεός, κοινωνός της Θείας ειρήνης, της θείας αγάπης, της θείας ελευθερίας· και όλα αυτά τα ήξεραν χάρη στη λατρεία και διά της λατρείας. Η συμμετοχή του πιστού στη λατρευτική ζωή του Σώματος του Χριστού ήταν μια προοδευτική μύηση, μια μυσταγωγική πορεία. Εκεί, σιγά-σιγά, ανακάλυπτε και συνειδητοποιούσε ο πιστός ότι περιεχόμενο της ζωής του ανθρώπου δεν μπορεί να είναι η ασήμαντη καθημερινότητα, αλλά η ιερωσύνη, η προσφορά λογικής λατρείας στην ενυπόστατη Αλήθεια και Ζωή· εκεί δοκίμαζε εκείνη τη δύναμη που επιτρέπει στον άνθρωπο να μη μένει «δούλος των στοιχείων», έρμαιο των άλογων δυνάμεων της φύσης ή της ψυχής, αλλά να ασκεί βασιλική εξουσία, να γίνεται κύριος του εαυτού του και κυβερνήτης της δημιουργίας, Αδάμ, «βασιλεύς πάντων τῶν ἐπί τῆς γῆς κτισμάτων τοῦ Θεοῦ»· εκεί, τέλος, μάθαινε, με κόπο και με μόχθο, την τέχνη της εμψύχου εικονοποιίας, τα μυστικά της οικοδομής του ζώντος ναού του Θεού, της μεταβολής δηλαδή του χάους της ατομικής και συλλογικής μας ύπαρξης σε προφητεία του Τέλους, σε εξαγγελία των μελλόντων αγαθών, σε «πάγκαλον εἰκόνα τῆς τρισυποστάτου καί μοναρχικῆς θείας Συμφωνίας».

Σήμερα όλα αυτά τα συναντά κανείς πολύ σπάνια. Η λατρεία της Εκκλησίας έχει χάσει για τους περισσοτέρους μας κάθε άμεση σχέση με τη ζωή. Είτε την βλέπουμε σαν χαρά και απόλαυση είτε σαν απλή κανονική υποχρέωση, σαν «νομικόν χρέος» και «ὄφλημα», έχει αποκτήσει μια νέα ποιότητα. Δεν είναι πια «κανών ἀναφορᾶς», «κριτήριον τῆς ἀληθείας», «πηγή φωτισμοῦ», «δύναμις ἀναδημιουργίας». Έχει γίνει ένα από τα πολλά στοιχεία που συνθέτουν τη θρησκευτική ζωή μας· «κάτι» που πιθανόν να μας αρέσει ή που πρέπει να κάνουμε ή που μπορεί να μελετήσουμε, «κάτι» όμως ανάμεσα σε πολλά άλλα. Και αυτό, κατά τη γνώμη μου, συμβαίνει όχι επειδή οι σημερινοί Ορθόδοξοι είναι πιο αδιάφοροι, πιο ασεβείς, πιο «χλιαροί» από τους παλαιούς, αλλά επειδή ο όλος τρόπος με τον οποίο προσεγγίζουν την «αμαρτία» και τη «δικαιοσύνη», την «αλήθεια» και τη «ζωή», το «καλόν» και το «πονηρόν», έχει αλλάξει ριζικά. Δεν έχει πια τις ρίζες του σε ένα ολοκληρωμένο όραμα της ζωής και του κόσμου, που να πηγάζει, να δοκιμάζεται και να επιβεβαιώνεται από μια συγκεκριμένη ζωή και πράξη, από τη λατρεία της Εκκλησίας, αλλά κάπου αλλού -στην «κοινή λογική», στον «χρυσοῦν κανόνα», στη «μέση οδό», στη «φιλοσοφική αναγκαιότητα» ή στην «ηθική δεοντολογία». Και γεννάται το εύλογο ερώτημα: αυτή η νέα «ποιότητα» είναι προϊόν μιας φυσιολογικής αλλαγής; Αποτελεί μια νέα φάση, κανονική και νόμιμη, στην εξέλιξη του εκκλησιαστικού βίου; Η μήπως είναι μια εκτροπή, μια επικίνδυνη αλλοίωση;

Πόσα πράγματα; Πόσο καλά;... Αυτά είναι τα δύο σκέλη του λειτουργικού προβλήματος που έχουν να αντιμετωπίσουν αυτή τη στιγμή οι Ορθόδοξοι. Αρκεί όμως να προσέξει κανείς κάπως τα δύο αυτά σκέλη, για να αντιληφθεί αμέσως ότι το πρόβλημα δεν είναι αυτοτελές, δεν εξηγείται δηλαδή μόνο από τις συνθήκες του τόπου και του χρόνου· και, επομένως, δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί μόνο με εξωτερικές προσαρμογές και μεταρρυθμίσεις, με τις συνηθισμένες μεταφράσεις και προσπάθειες εκσυγχρονισμού. Οι ρίζες του βρίσκονται βαθύτερα. Οφείλεται και αυτό στην εμφάνιση ενός νέου παράγοντα, που έρχεται να ρίξει καινούργιο φως σε όλα τα πράγματα, να μεταβάλει τις αντιλήψεις μας όχι απλώς για τη λειτουργική ζωή και την εκκλησιαστική λατρεία, αλλά γενικότερα για τη φύση της θρησκείας και την ύπαρξη του ανθρώπου. Και το θέμα που θα έπρεπε να μας απασχολεί, πριν από την εξέταση οποιοσδήποτε επί μέρους λεπτομέρειας, είναι, νομίζω, το κατά πόσον αυτός ο νέος παράγων είναι κάτι που συμβιβάζεται με την ουσία της Ορθοδοξίας, με την ουσία εκείνης της ερμηνείας του κόσμου και της ζωής, κήρυγμα και φανέρωση και συγκεκριμένη βίωση της όποιας είναι η λατρεία της Εκκλησίας...

...Η βαθειά μου πεποίθηση είναι ότι οι ρίζες του σημερινού λειτουργικού προβλήματος πρέπει να αναζητηθούν στην εντελώς νέα και χωρίς κανένα ιστορικό προηγούμενο κατάσταση, που έχει δημιουργήσει για την Ορθοδοξία η εμφάνιση μιας νοοτροπίας που ονομάζεται σαικουλαρισμός (saecularismus). Για πρώτη φορά στη μακραίωνα ιστορία της η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι υποχρεωμένη να ζήσει μέσα σε ένα πολιτιστικό πλαίσιο, να υπάρξει και να κινηθεί μέσα σε ένα σύστημα σκέψης και ζωής, που της είναι εντελώς ξένο. Και της είναι ξένο όχι γιατί είναι σύγχρονο, δυτικό ή τεχνοκρατούμενο, αλλά επειδή οι θεμελιώδεις πνευματικές και ανθρωπολογικές προϋποθέσεις του διαφέρουν ριζικά από τις δικές της.

Ο σαικουλαρισμος είναι ένα εξαιρετικά περίπλοκο φαινόμενο και δεν μπορούμε, φυσικά, να τον αναλύσουμε εδώ σε όλες τις εκφάνσεις και όλες τις πλευρές του. Μπορούμε όμως, για να διευκολύνουμε τη συζήτηση, να τον ορίσουμε ως την αυτονομία του κοσμικού· ή, μάλλον, ως τη διαίρεση και την κατάτμηση της ζωής του ανθρώπου, της ατομικής και της κοινωνικής, σε πολλούς τομείς, σε διάφορα διαμερίσματα, ανεξάρτητα, αυτόνομα, αεροστεγή, χωρίς οργανική ή ουσιαστική σχέση μεταξύ τους. Κάθε ένα από αυτά τα διαμερίσματα έχει τη δική του κλίμακα αξιών· για κάθε τομέα ισχύουν ειδικά κριτήρια· και φυσικά μεταξύ της θρησκείας και των άλλων εκδηλώσεων της ζωής δεν γίνεται παραδεκτή παρά μόνο, το πολύ-πολύ, μια έμμεση και συμπτωματική σχέση.

Ο σαικουλαρισμός δεν παρουσιάζεται αναγκαστικά ως εχθρός της θρησκείας. Η Αμερική λ.χ. είναι βαθύτατα θρησκευτική και βαθύτατη σαικουλαριστική. Ο σαικουλαριστής μπορεί να αναγνωρίζει με ειλικρίνεια την αξία της θρησκείας, να διακηρύσσει την ανάγκη της, να της παραχωρεί τιμητική θέση, να την κατακαλύπτει με χίλια-δυο προνόμια. Αλλ’ αυτή η συνύπαρξη, η συνεργασία ή ακόμη και η αμοιβαία έμπνευση δεν αλλοιώνει καθόλου το θεμελιώδες γεγονός: τη βασική διχοτομία που υπάρχει ανάμεσα στη ζωή και στη θρησκεία. Η θρησκεία περιορίζεται στο να εφοδιάζει τη ζωή με «ηθικές αξίες», να της παρέχει την απαραίτητη βοήθεια και ενίσχυση και παρηγορία· δεν επιχειρεί όμως πια να την μεταμορφώσει σε λατρεία, να την ενοποιήσει και να την μεταβάλει όλη σε δοξολογία, να την καταστήσει, με την καλή έννοια του όρου, «ζωή θρησκευτική», ζωή με κέντρο και περιεχόμενό της το Θεό και τη θεία Βασιλεία. Έτσι ο μεγαλοεπιχειρηματίας εξακολουθεί να εργάζεται για την αύξηση της παραγωγικότητας, ο ηθικός μεταρρυθμιστής μοχθεί για τη διόρθωση των κακών της κοινωνίας, ο κοινωνικός επαναστάτης αγωνίζεται για την αλλαγή του καθεστώτος και την επικράτηση μιας δικαιότερης, κατά τη γνώμη του, τάξης πραγμάτων... Όλοι αυτοί πιθανόν να πιστεύουν ειλικρινά στο Θεό, να παραδέχονται την αθανασία της ψυχής, να προσεύχονται και μάλιστα να αντλούν έμπνευση και δύναμη για το έργο τους από την προσευχή τους. Μόλις όμως μπουν στο εργοστάσιο ή στο γραφείο ή στην κομματική λέσχη τους και αρχίσουν τη δουλειά τους, υιοθετούν νέα κριτήρια και νέους κανόνες, δεν φαντάζονται καν ότι το έργο τους μπορεί να συσχετίζεται με τη θρησκευτική πίστη τους, να έχει κάποια «αναφορά» στις θεμελιώδεις χριστιανικές αλήθειες της Δημιουργίας, της Πτώσεως και της Σωτηρίας· το θεωρούν πολύ φυσικά σαν κάτι το αύταρκες, το αυτόνομο.

Μια τέτοια τοποθέτηση είναι, βέβαια, ασυμβίβαστη με την Ορθόδοξη αντίληψη του κόσμου και της ζωής. Γιατί η κεντρική ιδέα και έμπνευση της Ορθοδοξίας είναι ότι ολόκληρη η ζωή του ανθρώπου όχι μόνο ανήκει στο Θεό, αλλά πρέπει να γίνει «θεοειδής» και «θεοκεντρική», να μεταμορφωθεί σε «λατρεία», δηλαδή σε έκφραση, σε προσφορά αγάπης, και σε «δόξα»,... σε φανέρωση και αποκάλυψη του Θεού. Επομένως, κανείς από τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, καμιά από τις εκδηλώσεις της δημιουργικότητας του ανθρώπου, ακόμη και η πιο «κοσμική», η πιο «βέβηλη», δεν μπορεί να μείνει έξω από τη θρησκεία, να θεωρείται σαν κάτι το ουδέτερο, το ανίκανο δηλαδή, να αγιασθεί, να πληρωθεί με τη θεία χάρη και να μεταβληθεί σε μέσο και ευκαιρία και τόπο κοινωνίας Θεού και ανθρώπου. Αυτό δεν είναι αφελής αισιοδοξία. Η Ορθοδοξία γνωρίζει πολύ καλά και διακηρύσσει με όλη της τη δύναμη ότι το πλήρωμα ενός τέτοιου αγιασμού μπορεί να επιτευχθεί μόνο στη Βασιλεία, μια κατάσταση «μέλλουσα», υποδειγματική, ιδεώδης, που βρίσκεται πέρα από τον «παρόντα αιώνα» και προς την οποία τείνουμε. Η Ορθοδοξία γνωρίζει και διακηρύσσει επίσης ότι ο μόνος τρόπος για να φθάσουμε σ’ αυτό το Πλήρωμα είναι η «στενή καί τεθλιμμένη οδός», η άρση του σταυρού, η αποδοχή της αυταπάρνησης και της θυσίας. Αλλά συγχρόνως η Ορθοδοξία γνωρίζει και διακηρύσσει με την ίδια δύναμη ότι, χάρη στη σάρκωση, στο σταυρό, στην ανάσταση και στην ανάληψη στους ουρανούς του Υιού του Θεού, που έγινε για μάς και για τη σωτηρία μας αληθής και τέλειος άνθρωπος, ολόκληρη η ζωή του ανθρώπου -και όχι μόνο το «θρησκευτικό» ή, έστω, το «πνευματικό» μέρος της- «ανεφέρθη» στο Θεό, έγινε ζωή για το Θεό και ἐν τῷ Θεῷ.

Το μέσο για τη συνέχιση αυτής της «αναφοράς», για την επίτευξη αυτού του αγιασμού της ζωής και του κόσμου, είναι η εκκλησιαστική λατρεία, η λειτουργία. Συμμετέχοντας στην εκκλησιαστική λατρεία, όχι μόνο «επικοινωνούμε με το Θεό», αλλά -όπως ωραιότατα δείχνει η Εορτή της Μεταμορφώσεως- λαμβάνουμε από τώρα τη δυνατότητα να διακρίνουμε κάτι από τη λαμπρότητα της θείας Βασιλείας, κάτι από εκείνη την κατάσταση της πλήρους τελειώσεως των πάντων ἐν τῷ Θεῷ, από εκείνο το «καλά λίαν», που είχε προκαλέσει την ευφροσύνη του ίδιου του Δημιουργού στην αυγή της δημιουργίας. Αντίθετα όμως με ό,τι συνέβη στο Μωυσή, που απλώς είδε από μακρυά τη «Γη της επαγγελίες», η συμμετοχή στη λατρεία δεν μας προσφέρει μόνο μια θέα, αλλά, χάρη στο λειτουργικό Μυστήριο, γίνεται ουσιαστική πρόγευση, πραγματική συμμετοχή από τώρα στη μέλλουσα Πραγματικότητα, στην ερχόμενη Βασιλεία. Έτσι οι πιστοί, έχοντας δει και γευθεί τον «οὐρανόν καί τήν γῆν, πλήρη τῆς θείας Δόξης», επιστρέφουν στον κόσμο οπλισμένοι με δύναμη και χάρη, για να συνεχίσουν τη «λειτουργία» τους, για να εργασθούν για την ενοποίηση και τη συνέχιση όλων των προσώπων και όλων των πραγμάτων, της ζωής, της ιστορίας, του φυσικού κόσμου, με το Τέλος, με τον τελικό σκοπό τους, για να τα κρίνουν και να τα μεταμορφώσουν όλα σύμφωνα με αυτό. Αυτή ήταν επί αιώνες η Ορθόδοξη αντίληψη για τη λατρεία της Εκκλησίας.

Ο ισχυρισμός μου είναι ότι σήμερα η αντίληψη αυτή έχει σχεδόν λησμονηθεί και ότι η λατρεία της Εκκλησίας έχει χάσει τη σχέση της με το σύνολο του ανθρώπινου βίου. Για τους περισσοτέρους μας η εκκλησιαστική «λειτουργία» έχει γίνει μια «συγκινητική τελετή», ένα «επιβεβλημένο καθήκον» ή η «κατ’ εξοχήν προσευχή»· σπάνια όμως είναι μέσον αγιασμού της ζωής και του κόσμου, πράγμα που αναπόφευκτα έχει ως συνέπεια του την αλλοίωση του κηρύγματος της Ορθοδοξίας και τη μείωση της ακτινοβολίας της μέσα στον κόσμο. Και αυτό συμβαίνει, κατά τη γνώμη μου, όχι επειδή οι σημερινοί Ορθόδοξοι είναι περισσότερο αμαρτωλοί ή περισσότερο οκνηροί ή επειδή έχουν χάσει τον ιεραποστολικό τους ζήλο, αλλά επειδή όλοι, κλήρος και λαός, ιεραποστολικώς εργαζόμενοι και ἐν ἐρημίαις μονάζοντες, ζηλωταί και αδιάφοροι, συντηρητικοί και μοντερνίζοντες, παραδεχόμαστε -χωρίς πολλές φορές να το καταλαβαίνουμε- τις προϋποθέσεις του σαικουλαρισμού σαν αυτονόητες και αυταπόδεικτες αλήθειες. Για όλους μας, λίγο ως πολύ, η θρησκεία έχει γίνει μια σφαίρα της ζωής, μία από τις πολλές -μια σφαίρα που μόνο έμμεσα και συμπτωματικά μπορεί να έχει σχέση με τις άλλες. Η «καθολική αντίληψη» που έβλεπε την πίστη σαν μια δύναμη ερχόμενη να αναγεννήσει τη ζωή και να αναδημιουργήσει τον κόσμο, έχει αντικατασταθεί, συνειδητά ή υποσυνείδητα, στην ψυχή μας από την ανεξέλεγκτη ιδέα ότι η «θρησκεία» είναι μια εκδήλωση του ανθρώπου, μια από τις πολλές, ανεκτή και χρήσιμη μόνο εφ’ όσον παραμένει στον τομέα της και δεν παρεμβαίνει σε αρμοδιότητες που της είναι ξένες!

Για να διαπιστώσουμε αυτή την αλλαγή, που πρακτικά αλλοιώνει το Ευαγγελικό μήνυμα και αφαιρεί κάθε περιεχόμενο από την Ορθόδοξη ζωή και πίστη, δεν χρειάζεται να ανατρέξουμε στο χώρο της θεολογίας μας, που τις περισσότερες φορές έχει γίνει απλή θρησκειολογική ή απλή κριτική μελέτη κειμένων και ιστορικών γεγονότων ή ένας άκαμπτος, ξηρός και αποκεκομμένος από τη ζωή σχολαστικισμός. Για να διαπιστώσουμε αυτή την αλλαγή, αρκεί να προσέξουμε πως ενεργούν οι εκκλησιαστικές οργανώσεις και τα θρησκευτικά μας σωματεία. Τα πιο ποικίλα και τα πιο ενδιαφέροντα θέματα μελετώνται και συζητούνται από τα μέλη αυτών των οργανώσεων· οι λύσεις όμως που προτείνονται είναι συνήθως καθαρά «τεχνικές», είναι δηλαδή λύσεις που θα μπορούσε να τις προτείνει οιοσδήποτε κοινωνιολόγος, οικονομολόγος ή τεχνικός, που δεν χρειάζεται να είναι κανείς ιδιαίτερα χριστιανός για να τις ανακαλύψει. Το ιδιάζον που θα περίμενε κανείς να βρει σ’ αυτές τις λύσεις -η συσχέτιση δηλαδή όλων αυτών των προβλημάτων με το γεγονός της Εκκλησίας, με το γεγονός της σάρκωσης του Λόγου και της σκήνωσής του ανάμεσά μας- συνήθως απουσιάζει. Και απουσιάζει, γιατί αυτό το Γεγονός θεωρείται σαν κάτι που ανήκει στον τομέα της θρησκείας, της «θεολογίας», σαν κάτι, επομένως, που δεν μπορεί να έχει σχέση με την κοινωνική μεταρρύθμιση, την εκπαιδευτική αναδιοργάνωση, με τα ζητήματα που αφορούν την τέχνη, την υγεία ή την εργασία!

Ένα άλλο παράδειγμα. Τον τελευταίο καιρό γίνονται πάμπολλες συζητήσεις για την πορεία των εκκλησιαστικών μας υποθέσεων. Γράφονται και λέγονται πολλά για τον καταρτισμό του κλήρου, την ανασύνταξη των λαϊκών, την εξυγίανση της εκκλησιαστικής μας ζωής. Πολύ σπάνια όμως ενδιαφέρεται κάποιος να διευκρινίσει τι ακριβώς είναι αυτές οι «εκκλησιαστικές υποθέσεις» ποια σχέση έχουν με την ύπαρξη και τη ζωή του Λαού του Θεού. Ας μην επιμείνουμε στο γεγονός ότι δεν είναι δυνατόν να συζητήσουμε σοβαρά για τη θέση, το ρόλο, τα δικαιώματα ή τις υποχρεώσεις των επισκόπων, των ιερέων και των λαϊκών, στο ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να μιλούμε για τη μεγάλη υπόθεση που λέγεται Εκκλησία, αν δεν έχουμε προηγουμένως καταλάβει τι είνοι ο Λαός του Θεού, το Εκλεκτόν Γένος, το Άγιον Έθνος, το Βασίλειον Ιεράτευμα. Εκείνο που θα ήθελα να υπογραμμίσω εδώ είναι ότι στη συνείδηση των περισσοτέρων μας οι «εκκλησιαστικές υποθέσεις» ταυτίζονται με τη διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας, τη διοργάνωση των ενοριών, τη μισθοδοσία του κλήρου, τη συμμετοχή στην εκκλησιαστική διοίκηση των λαϊκών. Αλλά, και πάλι, αν δεν έχουμε συνειδητοποιήσει τη σχέση που έχουν όλα αυτά με τις δυο ώρες που περνούμε μαζί -ως «εκκλησία Θεού»- στο Ανώγαιον αν δεν διαισθανόμαστε, έστω, τη σχέση που έχουν τα «χρήματα», οι «μισθοί», οι «θυσίες», τα «δικαιώματα», οι «υποχρεώσεις», με την «προσφορά», και η προσφορά με την ευχαριστία, και η Ευχαριστία με την Εκκλησία, και πάλι μένουμε έξω από την ουσία του ζητήματος. Γιατί, χωρίς την αναγνώριση αυτής της σχέσης, αυτής της «αναφοράς», οι εκκλησιαστικές υποθέσεις δεν διαφέρουν σε τίποτε από τις «υποθέσεις» ενός εμπορικού οίκου ή ενός οποιουδήποτε άλλου ιδρύματος. Η Εκκλησία εξομοιώνεται με τους ποικίλους οργανισμούς του κόσμου τούτου -οικονομικούς, κοινωνικούς εμπορικούς κτλ. Και αυτό είναι το τραγικό· ότι όχι μόνο δεν διακρίνουμε πια το σύνδεσμο που θα έπρεπε να υπάρχει ανάμεσα στην εκκλησιαστική μας πίστη και στην καθημερινή μας ζωή, αλλά χρησιμοποιούμε ακόμη και για την αντιμετώπιση βασικών ζητημάτων, ζωτικών τομέων της εκκλησιαστικής ζωής μας, κριτήρια καθαρώς εξωεκκλησιαστικά, κοσμικά, σαικουλαριστικά. Ύστερα όμως απ' αυτό δεν πρέπει να μας φαίνεται παράδοξο ότι οι συζητήσεις μας για Ορθόδοξη ιεραποστολή, Ορθόδοξη ακτινοβολία, Ορθόδοξη θεολογία, ηχούν πολλές φορές και στα ίδια τα αυτιά μας, σαν διαλεκτική άσκηση και ακαδημαϊκή φιλολογία...

Αυτή είναι η κατάσταση που έχει δυστυχώς διαμορφωθεί σήμερα και που επηρεάζει αναπόφευκτα τις αντιλήψεις μας για τη λατρεία της Εκκλησίας. Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο, οι ιερείς είναι ικανοποιημένοι όταν τελούν ωραία και σωστά τις ακολουθίες τους· οι πιστοί πάλι είναι ικανοποιημένοι όταν κατορθώνουν να εκπληρώνουν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα και τις θρησκευτικές υποχρεώσεις τους και, ακόμη περισσότερο, όταν μπορούν να συμβάλουν, με οποιοδήποτε τρόπο, στο να κάνουν την ενορία τους όμορφη, πλούσια, υποδειγματική για τις κοινωνικές εκδηλώσεις, τις φιλανθρωπικές ενέργειες και τις άλλες πρωτοβουλίες της. Εκείνο όμως που θεωρήθηκε από την αρχή ως η ουσία της εκκλησιαστικής ζωής, ως ο ευχυμότερος καρπός της εκκλησιαστικής λατρείας, το μοναδικό μίγμα της αγαλλίασης («Εἴδομεν τό Φῶς τό ἀληθινόν...») και της βαθειάς ανησυχίας και μη ικανοποίησης με τον εαυτό μας («Τόν Νυμφώνα σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον καί ἔνδυμα οὐκ ἔχω ἵνα εἰσέλθω ἐν αὐτῷ...»), αυτή η αμφισβήτηση όλου του τρόπου της ζωής μας, αυτή η πρόσκληση προς μια τελειότητα που ξεπερνά τα μέτρα και τα όρια του παρόντος κόσμου, αυτή η νοσταλγία για μια αλλαγή, μια βαθειά μεταβολή, μια ριζική μεταμόρφωση του εαυτού μας και των πάντων, όλα αυτά απουσιάζουν σήμερα σε ανησυχητικό βαθμό. Τα πανεπιστημιακά μας εγχειρίδια και τα κατηχητικά βοηθήματα εξακολουθούν να γράφουν ότι «η λατρεία βρίσκεται στο κέντρο της εκκλησιαστικής μας ζωής»· στην πράξη όμως έχει γίνει ένα κέντρο χωρίς περιφέρεια, μια καρδιά χωρίς έλεγχο στην κυκλοφορία του αίματος, ένα πυρ που δεν βρίσκει τίποτε να κατακαύσει, να χωνεύσει, να καθαρίσει και να μεταβάλει σε χρυσό. Σε πόσους θέτει σήμερα η λειτουργική προσευχή και πράξη της Εκκλησίας το ερώτημα: «Τι έχει να πει η Εκκλησία σε μένα και στη ζωή μου; Τι σημασία μπορεί να έχει η ύπαρξή της για την δουλειά μου, τη γενικότερη δραστηριότητά μου, τις σχέσεις μου με τους άλλους ανθρώπους, με τον ιστορικό χρόνο ή τον φυσικό κόσμο;». Το ερώτημα που απασχολεί τους περισσοτέρους μας είναι: «Πόσο μέρος από την εκκλησιαστική Λατρεία χρειάζομαι για να είμαι εντάξει με το Θεό και με τη συνείδησή μου;» Έτσι, σχεδόν ανεπαίσθητα, η λατρεύουσα Εκκλησία έχει παύσει να είναι η ζωντανή και συγκεκριμένη εξαγγελία του χαρμόσυνου αγγέλματος, το μυστήριο της παρουσίας ανάμεσα στους ανθρώπους του αναστάντος Χριστού, του Λόγου του Θεού που έγινε σαρξ για να πληρώσει τη σάρκα και την προέκταση της σαρκός, τον υλικό κόσμο, με το Άγιον Πνεύμα.

Πρέπει να το παραδεχθούμε· όλες οι εκφάνσεις της ζωής μας -τόσο η οικογένεια όσο και το επάγγελμα, η ψυχαγωγία, η εκπαίδευση, ο πολιτικός προσανατολισμός- διέπονται και διαμορφώνονται από αρχές και κριτήρια τα οποία ποτέ κανείς δεν σκέπτεται να επανεξετάσει υπό το φως του οράματος του κόσμου που μας προσφέρει η Εκκλησία διά της λατρείας. Και όμως με τη λατρεία η Εκκλησία μας προσφέρει ένα λαμπρό καταστατικό χάρτη, ένα θαυμάσιο πρόγραμμα εκπεφρασμένο και διατυπωμένο με σύμβολα, που οδηγεί με ασφάλεια όχι μόνο στην ενοποίηση και αναγέννηση του εαυτού μας, αλλά και στην ενότητα του κόσμου, στην αναμόρφωση, αξιοποίηση και εναρμόνιση όλης της ζωής.

Το νερό του βαπτίσματος, το λάδι του μύρου και του ευχελαίου, ο οίνος και ο άρτος της ευχαριστιακής προσφοράς, οι εποχές, οι ημερομηνίες και οι ώρες του εκκλησιαστικού έτους, όλα αυτά καθιστούν τη λατρεία της Εκκλησίας κάτι το πολύ πραγματικό, το πολύ υλικό, το στενώτατα συνδεδεμένο με την ύλη και το χρόνο αυτού του κόσμου, μια δύναμη που έρχεται να δώσει ενότητα, νόημα και νέα πνοή τόσο στην ατομική μας ζωή και στην κοινωνική μας ύπαρξη, όσο και, γενικότερα, στο ιστορικό και κοσμικό μας σύμπαν. Αντίθετα, ο σαικουλαρισμός, καθιερώνει την αποσύνδεση και την ανεξάρτητη ανάπτυξη των διαφόρων στοιχείων της ύπαρξης, τα χωρίζει μεταξύ τους, τα απομονώνει από το κέντρο που θα μπορούσε να εξασφαλίσει την ενότητα και τον αγιασμό τους. Έτσι η «τροφή», ο «έρωτας», ο «χρόνος», το «χρήμα», η «ύλη», γίνονται, μέσα στην προοπτική του σαικουλαρισμού, οντότητες καθ’ εαυτές, κλεισμένες στην απομόνωσή τους, ανίκανες να μεταμορφωθούν, αδιαπέραστες από τη θεία χάρη και το Άγιον Πνεύμα. Ο σαικουλαρισμός, με άλλα λόγια, κάνει έργο αντίθετο από εκείνο που θέλει να κάνει η Εκκλησία και η λατρεία της Εκκλησίας. Η Εκκλησία ως «πνευματέμφορον Σῶμα τοῦ Χριστοῦ», ως «εἰκών καί φανέρωσις τῆς ἐν τριάδι Μονάδος», έχει για αποστολή να είναι μέσα στον κόσμο η «τά διεστῶτα συνάπτουσα καί τά διεμερισμένα ενώνουσα καί τά πρώην διεσκορπισμένα εἰς ἕν ἐπισυνάγουσα» (Γρηγόριος ο Θεολόγος). Ο σαικουλαρισμός, απεναντίας, θεωρεί ως μόνη λογική φιλοσοφία της ζωής την παραίτηση, το συμβιβασμό, την παραδοχή της διαίρεσης και της ασυνέχειας που χαρακτηρίζουν τον «παρόντα αιώνα». Και η τραγωδία έγκειται στο ότι οι σημερινοί Ορθόδοξοι, χωρίς να το υποπτεύονται καν τις περισσότερες φορές, παραδέχονται σαν κάτι φυσικό αυτόν τον συμβιβασμό, αυτή την παραίτηση· και όχι μόνο δεν αγωνίζονται για να την αποτρέψουν, αλλά την αφήνουν να διεισδύσει στην πνευματική τους ζωή, να κατακλύσει τη θεολογία τους, να παραμορφώσει και να εξουδετερώσει ακόμη και τη λατρεία τους! Θα έφθανε όμως να καταλάβουν, έστω και εν μέρει, το στοιχειώδες δίδαγμα αυτής της λατρείας, ότι δηλαδή όλη η τροφή -και, συνεπώς, όλη η ζωή που συντηρείται και αναπτύσσεται χάρη στην τροφή- είναι αμεσώτατα συνδεδεμένη με το μέγα μυστήριον της Ευχαριστίας (Φάγετε... Πίετε...), για να αρχίσουν αμέσως να βλέπουν τον κόσμο με ένα νέο τρόπο, σαν να τον ανακάλυπταν για πρώτη φορά. Αλλά μια τέτοια «εκ νέου κατανόησις» της εκκλησιαστικής λατρείας θα ήταν η αρχή του τέλους για το σαικουλαρισμό.

... Ελπίζω να έδειξα κάπως τι εννοώ, όταν υποστηρίζω ότι το μέλλον της Ορθοδοξίας στο σύγχρονο κόσμο εξαρτάται, σε σημαντικότατο βαθμό από την ορθή τοποθέτηση και το σωστό χειρισμό του λειτουργικού προβλήματος.

Τις περισσότερες φορές αντιμετωπίζουμε το μέλλον της Ορθοδοξίας με δυο αλληλοαποκλειόμενους τρόπους. Από το ένα μέρος, υπάρχουν εκείνοι που εν ονόματι της Ορθοδοξίας απορρίπτουν κάθε ιδέα εκσυγχρονισμού· και, από το άλλο, υπάρχουν εκείνοι που εν ονόματι του εκσυγχρονισμού είναι έτοιμοι να θυσιάσουν ένα σημαντικό μέρος της ουσίας της Ορθοδοξίας. Για τους πρώτους, το μέλλον της Ορθοδοξίας είναι ταυτόσημο με τη διαιώνιση των «παραδόσεων» ή, σωστότερα, των παραδεδομένων συνηθειών μας. Αυτό τους κάνει να υιοθετούν στα περισσότερα ζητήματα μια στάση που θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί αδιάλλακτος αρνητισμός. Βασικός συλλογισμός τους είναι ότι ο κόσμος όλος έχει περιέλθει σε αποστασία και ότι η μόνη διέξοδος που απομένει στην Εκκλησία, για να διαφυλάξει την ορθοδοξία, είναι να εγκλεισθεί μέσα σε μια προστατευτική κιβωτό, να συντηρήσει, έστω και με τεχνητό τρόπο, τους όρους που επέτρεψαν την άνθησή της στο παρελθόν. Η στάση των δευτέρων, που είναι και οι πιο πολυάριθμοι, κυριαρχείται από την έμμονη ιδέα της προσαρμογής. Για τους εκπροσώπους αυτής της κατηγορίας, ο σύγχρονος κόσμος είναι μια πραγματικότητα πέρα από κάθε συζήτηση και αμφισβήτηση. Πιστεύουν λοιπόν ότι το μόνο που μπορεί να κάνει η Εκκλησία, αν θέλει να επιζήσει, είναι να παραδεχθεί αυτή την πραγματικότητα και να προσαρμοσθεί σ’ αυτήν.

Νομίζω ότι και οι μεν και οι δε διαπράττουν ένα βασικό λάθος. Και οι πρώτοι και οι δεύτεροι παραλείπουν να διερωτηθούν μήπως το πρόβλημα του μέλλοντος της Ορθοδοξίας δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με το δίλημμα «άρνηση ή προσαρμογή». Όσο και αν φαίνεται παράδοξο, και η μια και η άλλη στάση έχουν κοινή αφετηρία· και οι δυο θεωρούν το σύγχρονο κόσμο σαν μια πραγματικότητα που μπορεί κανείς να την απορρίπτει ή να την παραδέχεται, αλλά για την όποια η Ορθοδοξία δεν μπορεί ουσιαστικά να κάνει τίποτε. Και όμως από την πρώτη στιγμή η Ορθοδοξία παρουσιάστηκε σαν δύναμη ικανή να μεταμορφώσει τα πάντα, σαν συνέχιση του έργου του Υιού του Θεού που έγινε άνθρωπος για να ανακτήσει τον κόσμο και να τον οδηγήσει στο Τέλος του, στον προορισμό του, για να πληρώσει κάθε πραγματικότητά του με θεία χάρη και θεία λαμπρότητα. Αυτή τη δύναμη και αυτό το έργο φανερώνει και καθιστά προσιτό στους ανθρώπους κάθε τόπου και κάθε εποχής, με τρόπο μυστηριακό, η λατρεία της Εκκλησίας. Αν το παραδεχόμαστε αυτό -και πρέπει να το παραδεχόμαστε, αφού είναι η πίστη της Εκκλησίας- τότε πρέπει να παραδεχθούμε επίσης ότι ανήκει στην ίδια τη φύση της Ορθοδοξίας το να βρίσκεται συνεχώς σε δημιουργική ένταση, σε δημιουργικό διάλογο, με τον κόσμο μέσα στον οποίο ζει. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει διαρκώς να γνωρίζει, να εξετάζει, να συζητεί όλες τις «αξίες» και όλους τους «τρόπους της ζωής» αυτού του κόσμου· και συγκρίνοντάς τους με την Αλήθεια της Εκκλησίας, να τους «κρίνει», να τους «αξιολογεί εκ νέου», να τους οδηγεί στην πλήρωση ή στη ριζική μεταβολή. Τόσο ο υπερβολικός συντηρητισμός (απόρριψη) όσο και ο μοντερνισμός (προσαρμογή και συμμόρφωση) αρνούνται, σε τελευταία ανάλυση, αυτή την αλήθεια· γι’ αυτό, παρά τα φαινόμενα, είναι και οι δυο στην ουσία τους στάσεις αντορθόδοξες. Μια Ορθοδοξία που θα ήταν μόνο άρνηση, θα έπαυε να είναι ορθόδοξη· και μια Ορθοδοξία που θα προσαρμοζόταν σε κάθε περίσταση και θα συμμορφωνόταν με κάθε κατάσταση, θα ήταν ορθοδοξία μόνο κατ’ όνομα. Και όμως αυτά είναι τα δύο σκέλη του φανταστικού εκκρεμούς, μεταξύ των όποιων κάθε στιγμή ταλαντευόμαστε σε όλα τα επίπεδα της εκκλησιαστικής μας ζωής.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε, αν πραγματικά ενδιαφερόμαστε για το μέλλον της Ορθοδοξίας στο σύγχρονο κόσμο, είναι, νομίζω, να απορρίψουμε ως εσφαλμένο, ακόμη περισσότερο, ως αιρετικό, το δίλημμα, «άρνηση ή προσαρμογή»· και να προσπαθήσουμε να ανακτήσουμε κάτι από τη λειτουργική θεώρηση της ζωής που μας προσφέρει με τη λατρεία της η Εκκλησία. Σύμφωνα με αυτή τη θεώρηση, ο Ορθόδοξος αποστέλλεται στον κόσμο όχι για να προσαρμόζεται ή για να αρνείται, αλλά για να αντιμετωπίσει δημιουργικά και με υπερφυσική αγάπη τον κόσμο που δημιούργησε ο Θεός. Αυτό σημαίνει ότι ο Ορθόδοξος, οπλισμένος με τη δύναμη της πίστης και καθοδηγούμενος από το φως της λατρευτικής πείρας, άνθρωπος πραγματικά λειτουργικός, θα προσπαθεί, σε κάθε περίσταση, να επιτελέσει τη «λειτουργία» που ανέλαβε, όταν αποφάσισε να γίνει -ή δέχθηκε να παραμείνει- μέλος του Σώματος του Χριστού, του μεγάλου Αποστόλου του Πατρός και Σωτήρος του κόσμου. Θα πρέπει, με άλλα λόγια, να αγωνίζεται κάθε στιγμή να βλέπει όλα τα πράγματα μέσα στον κόσμο, και το σύνολό τους, στη σχέση τους με το Τέλος· να τα θεωρεί όλα σαν αντικείμενα χριστιανικής κρίσης και αξιολόγησης και σωτηρίας, ικανά να χαριτωθούν, να ζωοποιηθούν, να τελειωθούν και να μεταμορφωθούν εν Χριστώ. Αυτό είναι ακριβώς εκείνο που δεν παραδέχεται ο σαικουλαρισμός, αλλά αυτό είνσι επίσης εκείνο που μπορεί να νικήσει το σαικουλαρισμό.

Ο σαικουλαρισμός παραδέχεται και επικροτεί να ευλογείται ο γάμος στην εκκλησία, με τη διαφορά ότι το περιεχόμενο του γάμου θα ορίζεται όχι από τις αλήθειες που είναι ενσαρκωμένες στο γαμήλιο μυστήριο της Εκκλησίας, αλλά από αξίες και κριτήρια που καθορίζουν άλλοι παράγοντες, εξωεκκλησιαστικοί, εξωθρησκευτικοί. Ο σαικουλαρισμός δεν έχει αντίρρηση να εξωραΐζεται η κοινωνική μας ζωή με θρησκευτικές συνήθειες και εκκλησιαστικές τελετές, φθάνει μόνο το περιεχόμενο αυτής της ζωής να ρυθμίζεται από τις «ανάγκες», τα «πράγματα», το «ρεαλισμό», τα «επιστημονικά δεδομένα», και όχι από τις αξίες που εκφράζουν αυτές οι συνήθειες και διακηρύσσουν αυτές οι τελετές. Και εφ’ όσον εμείς οι Χριστιανοί θεωρούμε αρκετό να ευλογείται ο γάμος στην εκκλησία, χωρίς να φροντίζουμε να μυηθούν εκείνοι που νυμφεύονται στο όραμα και στην αντίληψη του κόσμου που απορρέουν από το σχετικό μυστήριο της Εκκλησίας, ή εφ’ όσον μας αρκούν οι επίσημες τελετές και τα νομικά προνόμια που αναγνωρίζουν οι πολιτικές εξουσίες στην Εκκλησία, χωρίς να καταβάλλουμε καμιά προσπάθεια για να διαμορφωθεί ή, τουλάχιστον, να διαπνέεται η κοινωνική μας ζωή από το μυστήριο της λειτουργικής Ευχαριστίας, τότε μπορεί να είμαστε συντηρητικοί ή μοντερνίζοντες, φύλακες των παραδόσεων ή πρωτοπόροι και καινοτόμοι, αλλά στην πραγματικότητα έχουμε παύσει να είμαστε Ορθόδοξοι, έχουμε υποκύψει και μεις στο σαικουλαρισμό, έχουμε γίνει σαικουλαριστές με χριστιανικό προσωπείο.

Ούτε η άρνηση ούτε η προσαρμογή, ούτε ο συντηρητισμός ούτε ο μοντερνισμός, μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικά την Ορθοδοξία για να αντιμετωπίσει την πρόκληση του σαικουλαρισμού. Η ουσιαστική βοήθεια μπορεί να προελθεί από εκεί που προήλθε σε όλες τις εποχές: από τη λατρεία. Από τη λατρεία άντλησε πάντοτε η Εκκλησία τη δύναμη για να αντιμετωπίσει τις διάφορες καταστάσεις. Με τη λατρεία, κατά πρώτο και κύριο λόγο, ενεργεί και επηρεάζει τα μέλη της και, μέσω αυτών, τον κόσμο όπου ζει και υπάρχει. Με τη λατρεία και μέσα στη λατρεία έρχεται η Βασιλεία του Θεού «ἐν δυνάμει» (Μάρκ. 9, 1) για να κρίνει, να σώσει, να θεραπεύσει, να ολοκληρώσει. Χάρη στη λατρεία, που αποκαλύπτει στους ανθρώπους τη Βασιλεία, γίνεται η ζωή και η φύση, η ιστορία και ο κόσμος, η ύλη και ο χρόνος, μια πορεία, ένα προσκύνημα, μια συνεχής άνοδος, μια ανάληψη προς τον Πατέρα. Με λίγα λόγια, η λατρεία είναι η δύναμη εκείνη που έχει δοθεί στην Εκκλησία, για να αντιμετωπίζει τον κόσμο, να διορθώνει τις καταστάσεις, να ανατρέπει τα «είδωλα» -και ο σαικουλαρισμός είναι ακριβώς ένα από αυτά τα είδωλα. Αλλά, φυσικά, η λατρεία είναι όλα όσα είπα μόνον υπό μια προϋπόθεση: ότι οι λατρεύοντες θα έχουν καταλάβει το νόημα και τη σημασία της και θα την μεταχειρίζονται όχι σαν τυχαία λεπτομέρεια, αλλά σαν αυτό που πραγματικά είναι, δηλαδή σαν ουσία και δύναμη.


(Αναδημοσίευση από το περιοδικό «Σύνορο» τεύχος 37 (1966), σελ. 3-11. Απέδωσε ο Δ. Καλυβίτης)

Ηθος ανθρώπω δαίμων

 Στάθης

Θρηνώ για τον Ουμπέρτο Εκο, αλλά θρηνώ περισσότερο που δεν θα θρηνήσω ποτέ έναν Ελληνα Ουμπέρτο Εκο. Τουλάχιστον όχι στο όριο της ζωής που μου απομένει (εκτός κι αν στο μεταξύ έρθουν οι εξωγήινοι, οπότε χαιρέτα μου τους παρόντες προβληματισμούς κι ό,τι άλλο μάθαμε σ’ αυτήν τη ζήση). Επί του παρόντος, όμως,

ας μείνουμε σε ορισμένα σημειολογικά από τη ζωή και τον θάνατο του Ουμπέρτο Εκο. Ο Εκο γνώριζε πολύ καλά αρχαία ελληνικά και λατινικά, στα ελληνικά σχολεία όμως τα αρχαία ελληνικά αποκαθηλώνονται και όσον οι ημέρες εξορίζονται κι ενίοτε εξορκίζονται.

Homo sexualis Ορφανός και στερημένος

(14 Φεβρ. αγίου Βαλεντίνου)

Η εμπαικτική αντιμετώπιση και ο εκχυδαϊσμός ενός γεγονότος είναι πάντα ευκολότερος από την ήρεμη θέαση και έρευνά του. Πάντοτε ο κατήφορος είναι «ευκολότερη» διαδρομή, από τον κόπο για άνοδο σε θέση μεγαλύτερης οπτικής εμβέλειας. Η βιαστική όμως αποτίμηση, έχει ταυτισμένη μαζί της, την πιθανότητα λάθους και εσφαλμένης αξιολόγησης.

Έτσι και εν προκειμένω υπάρχει όχι ο κίνδυνος αλλά η σιγουριά ότι και μεις παρεξηγήσαμε την υπόθεση του Αγίου Βαλεντίνου. Μας έφτασε η αναφυλαξία που εμείς οι παπάδες αλλά και πολλοί χριστιανοί ατυχώς παθαίνουμε, όταν ακούμε κάτι σχετικό με ερωτικά θέματα και παραδίδουμε χωρίς δεύτερη σκέψη τέτοια θέματα, ανέκαθεν μεγάλα, αλλά σήμερα καθοριστικά της ανθρώπινης πορείας, στα χέρια επιτήδειων και ασχέτων και δίνουμε στίγμα, ότι για μας τέτοιες υποθέσεις είναι... μολυσματικές!

Πώς να εξομολογούμαστε;

Carlo M. Martini

 

Δεν θέλω να κάνω εδώ μια ποιμαντική μελέτη, αλλά απλώς μια πρόταση σε εκείνους που ίσως, κάποια δεδομένη στιγμή, αραίωσαν σταδιακά τις εξομολογήσεις τους, χωρίς να καταφέρουν να αναλύσουν το γιατί, και αδυνατούν να ξεκινήσουν εκ νέου μια τυπική πρακτική, εξαιτίας κάποιας εσωτερικής δυσφορίας. Θα ήθελα να προτείνω μια υπόδειξη, μόνο και μόνο επειδή σ' εμένα φάνηκε χρήσιμη. Ο καθένας προσφέρει το θετικό που βίωσε. Αυτό μοιάζει με παράδοξο, αλλά κάποιες φορές, ακόμα και τα παράδοξα βοηθούν να βγούμε από αδιέξοδες καταστάσεις. Λοιπόν, με τη βοήθεια κάποιου άλλου, πέρασα από την εξομολόγηση σε αυτό που θα ονόμαζα έναν διάλογο μετάνοιας.

Μου φαίνεται ότι πρόκειται πρώτα απ’ όλα για έναν διάλογο με έναν αδελφό που εκφράζει την Εκκλησία, δηλαδή έναν ιερέα, στον οποίο βλέπω έναν άμεσο απεσταλμένο του Θεού. Έναν διάλογο που γίνεται καθώς προσευχόμαστε μαζί, στον οποίο ιερέα όμως παρουσιάζω αυτό που αισθάνομαι μέσα μου, αυτή τη στιγμή: παρουσιάζομαι έτσι ακριβώς όπως είμαι, μπροστά στην Εκκλησία και μπροστά στον Θεό.

«Ευσπλαχνία στον εαυτό μας»

Άγιος Φραγκίσκος ντε Σαλ (1567 -1622)

 

...Με τον ίδιο μας τον εαυτό πρέπει να απωθήσουμε τον εχθρό... με το παράδειγμα και την αγιότητα της ζωής μας. Πρέπει να γκρεμίσουμε τα τείχη της κακίας με την διάπυρη προσευχή μας και να επιτεθούμε με την αδελφική αγάπη.

...

Μια καλή πρακτική που μας χρειάζεται είναι η ευσπλαχνία προς τον ίδιο μας τον εαυτό. Δηλαδή, να μην πεισμώνουμε εναντίον του εαυτού μας ούτε εναντίον των ελαττωμάτων μας. Ακόμη και αν είναι λογικό να στενοχωριόμαστε και να λυπούμαστε όταν σφάλλουμε, δεν πρέπει, ωστόσο, να απογοητευόμαστε με οργή, με πείσμα ή με πίκρα. Κάνουν μεγάλο σφάλμα αυτοί που θυμώνουν επειδή έπεσαν στο ελάττωμα του θυμού και θυμώνουν μια δεύτερη φορά επειδή είχαν την αδυναμία να θυμώσουν (!), λυπούνται γιατί λυπήθηκαν, πεισμώνουν γιατί πείσμωσαν. Έτσι κρατάνε την καρδιά τους μέσα στην οργή και την απογοήτευση. Αυτή η οργή και το πείσμα ενάντια στον εαυτό μας οφείλονται στον εγωισμό μας, που ταράζεται όταν βλέπει ότι είμαστε αδύναμοι και ατελείς.

Πρέπει, λοιπόν, να απορρίπτουμε τα σφάλματά μας με τρόπο ήρεμο, σταθερό και σίγουρο. Ο δικαστής τιμωρεί καλύτερα τους κακούς με αποφάσεις λογικές και ψύχραιμες, παρά όταν ενεργεί παρορμητικά και με πάθος. Γιατί, όταν τιμωρεί με πάθος δεν τιμωρεί τα σφάλματα γι' αυτό που πραγματικά είναι, αλλά σύμφωνα με τις διαθέσεις του εαυτού του. Γι’ αυτό, διορθώνουμε καλύτερα τον εαυτό μας με μετάνοια ήρεμη και σταθερή, παρά με μετάνοια πικρή και οργισμένη. Γιατί, αυτές οι μετάνοιες με οργή δεν γίνονται ανάλογα με την αληθινή σοβαρότητα των σφαλμάτων, αλλά σύμφωνα με το συναισθηματισμό μας.

...

Ανορθώστε, λοιπόν, τον εσωτερικό σας άνθρωπο, όταν πέσει, με απαλότητα, με μεγάλη ταπεινότητα μπροστά στο Θεό, αναγνωρίζοντας την αδυναμία σας, χωρίς να εκπλήσσεσθε για την πτώση σας. Γ'ατί δεν είναι περίεργο που η αδυναμία είναι αδύνατη, η αρρώστια άρρωστη, η αθλιότητα άθλια. Απορρίψτε, όμως, με όλη σας τη δύναμη την προσβολή στον Θεό και με μεγάλο κουράγιο και εμπιστοσύνη στην ευσπλαχνία του, ξαναπάρτε το δρόμο της αρετής που είχατε αφήσει.

(Με περικοπές από το περιοδικό

«Ανοιχτοί Ορίζοντες, τευχ. 1097

Ιαν.-Φεβρ. 2016)

«ΣΗΜΑ» και ΓΙΟΡΤΗ

 Σήμα στον αρχαίο κόσμο ήταν μια λέξη με πελώριο περιεχόμενο. Σήμαινε (και αυτό από το σήμα!) την αφορμή για σκέψη, την αιτία για αναγωγές και αναμνήσεις, την ευκαιρία να ξαναζήσει κάποιος, έστω διανοητικά, τις αναμνήσεις και τις εμπειρίες, τόσο από το προσωπικό του παρελθόν όσο και από το κοινωνικό παρελθόν, αλλά και από ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα.

    Σήμα στον αρχαίο κόσμο λεγόταν ο τάφος, που για τα ιστορικά πολεμικά και κοινωνικά συμβάντα εξ υστέρων ονομάστηκε μνημείο. Σήμα λοιπόν και μνημείο ήταν το κτίσμα που κατεσκευάζετο πάνω από θαμμένο σώμα του προσώπου που θέλαμε να τιμήσουμε ή το μνημείο που κατασκευαζόταν πολλές φορές για ηρωικά πρόσωπα που σκοτώθηκαν σε μάχες και ναυμαχίες χωρίς να βρεθούν τα σώματά τους  («μία κλίνη φέρεται ἐστρωμμένη τῶν ἀφανών» Θουκυδίδης).

Μερικά Σχόλια με αφορμή τις πρόσφατες τρομοκρατικές επιθέσεις εξτρεμιστών μουσουλμάνων στο Παρίσι (Νοέμβριος 2015)

Του  Ιωάννη Ζώη
 

1.  Γενική εικόνα.

Η πρωταρχική αιτία της εξ ισλαμιστών εκπορευόμενης  βίας και τρομοκρατίας  είναι η εν εξελίξει προσπάθεια εσωτερικής εκκαθάρισης των μουσουλμάνων μεταξύ τους. Το  Ισλάμ αποτελεί μια  θρησκεία σχετικά νέα, μόλις γύρω στο 620 μΧ άρχισε να κωδικοποιείται. Και σαν νέα θρησκεία ακόμη κατατρύχεται από τις αιρέσεις και τους ιερούς πολέμους. Ο μουσουλμανικός  κόσμος  ζει τον δικό του μεσαίωνα. Άλλωστε τα περισσότερα θύματα των αυτόχειρων βομβιστών των σουνιτών μέχρι σήμερα, δεν είναι δυτικοί αλλά μουσουλμάνοι Σιίτες, Αλαουίτες και Γεσίντες σε Πακιστάν, Ιράκ, Συρία κ.α. Αυτή τη στιγμή πολεμούν στη Λιβύη αλλά και στο Ιράκ Σουνίτες του ISIS με Σουνίτες της Αλ Κάϊντα.

«Τίς θά κλέψει ἐκ τοῦ οὐρανοῦ αὐτό τό πῦρ;»

Ένα κείμενο αγωνίας, από τον γιο ενός παπά πεπαιδευμένου και σοφού, κοντά στον οποίον και με την παρουσία-παράδειγμα του, ο συγγραφέας του κειμένου, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, μόρφωσε εσωτερικά την σχέση του με τον Χριστό και έγινε μέλος της Εκκλησίας.

Τα ερείπια του παρελθόντος

Το βιβλίο «Τα ερείπια του παρελθόντος» του D. Gross (εκδ. Πατάκη) - καθηγητή της σύγχρονης ιστορίας των ιδεών στο πανεπιστήμιο του Κολοράντο- είναι ιδιαιτέρως κατατοπιστικό σε θέματα που αφορούν την έννοια της παράδοσης και τη θέση της στον σύγχρονο κόσμο.

Κατά τον συγγραφέα, ενώ άλλοτε οι παραδόσεις ήταν πηγή συνοχής και συνέχειας, σήμερα έχουν αλλοιωθεί σε σημαντικό βαθμό ή έχουν εξαφανισθεί. Αυτό για μερικούς έχει ως αποτέλεσμα την πνευματική και κοινωνική παρακμή που παρατηρείται στη Δύση, ενώ άλλοι εκτιμούν ότι με αυτό τον τρόπο αίρονται οι καταναγκασμοί του παρελθόντος και ανοίγονται νέοι τρόποι σκέψης και ζωής.

Η μαγεία του Παπαδιαμάντη

Η μαγεία του Παπαδιαμάντη την οποία επαινεί και παρουσιάζει ο νομπελίστας μας Οδ. Ελύτης έχει και σπουδαιότερη πλευρά, αυτήν του περιεχομένου του εσωτερικού. Όχι μόνον γοητευτική, ακριβολόγος, αλλά και ουσιαστική επισήμανση θεμάτων. Όχι μόνον εξωτερική ομορφιά, αλλά και εσωτερική ποιότητα. Αυτό είναι που τελικά γοητεύει, αλλιώς καταντά ιδιότυπη δημαγωγία και λεξιλαγνική παράθεση το παπαδιαμαντικό κείμενο.

Παραθέτουμε τρία μικρά τμήματα. Το πρώτο από τους "Χαλασοχώρηδες" για να σκεφτούμε τα πολιτικά. Το επόμενο από το ¨Λόγοι εκκλησιαστικοί και μελέται" η τελευταία παράγραφος. Και ολόκληρο το άρθρο "Εκκλησιαστικοί ρήτορες και Ιερά Σύνοδος". Τα δύο από το πέμπτο τόμο των Απάντων του ΔΟΜΟΥ. Ταύτα δε πάντα προς νουθεσίαν ημών γέγραπται. 

Τα κείμενα έχουν γραφεί το 1888...!

Οι αμετανόητοι και οι υπεκφυγές τους

Βασίλης Καραποστόλης

«Δεν μετανιώνω για τίποτα». «Ό,τι έγινε, έγινε». H δήλωση ακούγεται συχνά και σε τόνους που δεν σηκώνουν αμφισβήτηση. Άνθρωποι που φαίνεται πως προσπαθούν να κάνουν έναν απολογισμό της ζωής τους, αποδεικνύεται πως δεν επιθυμούν παρά μιαν επίδειξη. Θα ήθελαν να δείχνουν αδέσμευτοι, «ξεπλυμένοι» από άχρηστες μνήμες. Δεν κοιτάνε προς τα πίσω αυτοί, μόνο μπροστά. Δεν έχει νόημα - ισχυρίζονται - να σκαλίζουμε τα περασμένα, αφού τα περασμένα δεν διορθώνονται. Ίσια μπροστά λοιπόν η ματιά, εμπιστοσύνη στο μέλλον! Αλλά, μήπως αυτός που το φωνάζει είναι μόνο ο φόβος τους;

Μία γυναίκα μιλάει για την Θ. Λειτουργία

Δεν θυμάμαι μια μέρα, μια στιγμή, που ανακάλυψα την Ευχαριστία. Απλά έχω το βίωμα ότι πάντα ήμουν μέσα! Είχα χάσει τη μητέρα μου πολύ μικρή και η Λειτουργία ήταν για μένα ένας τρόπος να συνδέσω τη γη με τον ουρανό, τους ζωντανούς με τους νεκρούς σε μια ζωή, μια μνήμη, μια πίστη. Στο χωριό μου η Λειτουργία ειδωμένη μέσα από τα παιδικά μου μάτια ήταν πανέμορφη, το ίδιο και οι εκκλησιαστικές γιορτές.

Αργότερα, αφού είχα μετακομίσει στην πόλη, η Λειτουργία ήταν για μένα σαν καταφύγιο. Σαν μια στιγμή που μου ανήκε.

... ΜΟΝΤΕΡΝΑ... ΣΥΝΑΞΑΡΙΑ.

Μετά από είκοσι χρόνια;

Έχοντας τέσσερα παιδιά;

Η έκπληξη και η απορία ήταν ζωγραφισμένη στο πρόσωπο του ερωτώντος. Απορούσε και έφριττε! Τον ήξερε ότι ήταν λίγο "παρτάκιας" αλλά δεν περίμενε ότι θα εγκατέλειπε κυριολεκτικά στο δρόμο τέσσερα παιδιά, σε σχολικές βαθμίδες από Γυμνάσιο και κάτω, και την γυναίκα του, που αυτός διάλεξε, και θα... "έστριβε" αδιαφορώντας! Ζητώντας αναίσχυντα συναινετικό διαζύγιο, χωρίς δεσμεύσεις γι αυτόν, διώχνοντάς την κιόλας από το (κατά τον νομικό τύπο) σπίτι του, για το οποίο φυσικά και η Μαρία είχε κουραστεί.

Φροντίδα ή εγωιστική αγωνία;

«Ακούστε με λοιπόν "απόγονοι του Ιακώβ" και όσοι έχετε απομείνει "Ισραηλίτες", Σεις που εγώ σας φροντίζω απο την στιγμή που ήρθατε στον κόσμο και σας εκπαιδεύω από μικρά παιδιά μέχρι τα γεράματα σας!

Εγώ είμαι Θεός όλης της ζωής σας, μέχρι το τέλος της! Εγώ σας ανέχομαι αφού εγώ σας δημιούργησα. Εγώ θα σας υψώσω, εγώ θα σας αναλάβω επί των "ωμών" μου, εγώ θα σας σώσω».

(Ησαΐας 46, 3-4)

... Αναμορφωτικό κίνημα...

Όταν η Εκκλησία και οι παπάδες δεν φοβόντουσαν τον ίσκιο τους και έβλεπαν τις ανάγκες που πίεζαν για συνειδητότερη σχέση με την Λατρεία, τότε πρότειναν αναμορφώσεις... Βέβαια και τότε η κατηγορία για αίρεση «έδινε και έπαιρνε». Διαχρονικό όπλο των ζηλωτών της "ἠσβολωμένης"... πίστεως! Τώρα όλα αυτά απαγορεύονται! Άλλωστε τελείωση η... Τουρκοκρατία!! Το κείμενο του Γ. Βερίτη: Το αναμορφωτικό κίνημα των Κολλυβάδων, από το βιβλίο «Γ. Βερίτη, Άπαντα», (τ. ΙΙ, Πεζά, εκδ. "Η ΔΑΜΑΣΚΟΣ", 1958, σελ. 76-80), είναι ουσιαστικές σκέψεις και θεωρήσαμε χρήσιμο να τις παρουσιάσουμε μια και το συγκεκριμένο βιβλίο έχει από χρόνια εξαντληθεί. Απολαύστε ένα κείμενο που «θα γεμίσει τα πνευμόνια σας αέρα ελευθερίας».

Στο τριετές μνημόσυνο του Μητροπολίτου Μελετίου

...Ταυτότητα του χριστιανού, κατά την διδασκαλία του π. Μελετίου, είναι ο λόγος του Πατριάρχου Ιωσήφ στους αδελφούς του: «τοῦ Θεοῦ εἰμί ἐγώ» (Γεν. 50, 18-23). Δηλαδή είμαι δούλος του Θεού και δεν γίνεται να ενεργήσω διαφορετικά από τον Κύριό μου. Κάτι τέτοιο όμως ούτε εύκολο είναι, ούτε αποχτιέται με λόγια και σκέψεις και χαρτιά. Δούλος του Θεού ο Ιωσήφ έγινε με απόφασή του, όταν οι αδελφοί του (όχι οι αντίπαλοί του...!) τον πούλησαν δούλο στους Ισμαηλίτες εμπόρους! Η έκφραση «δοῦλος τοῦ Θεοῦ» είναι αυτοπροσδιορισμός και όχι θεόθεν επιβολή. Είναι επιλογή σχέσης στην Ευαγγελική κλίμακα του Χριστού: Δούλος-Μισθωτός-Υιός. Είναι απόφαση ελεύθερη να γίνει κάποιος πιστός και φρόνιμος δούλος. Το Βάπτισμα είναι εισαγωγικό βήμα σε μια τέτοια πορεία, που προσδιορίζεται από την ποιότητά της και όχι από το πιστοποιητικό βαπτίσεως του Ληξιαρχείου! Ο Χριστός δίδαξε ότι όποιος θέλει να Τον ακολουθήσει θα πάρει τον σταυρό του και θα Τον ακολουθήσει. Κάτι τέτοιο είναι υποστατή υπαρξιακή αλλαγή, όχι αρχειακή ταξινόμηση. Δεν ακολουθείς τον Χριστό... κατ’ όνομα! Τον ακολουθείς εν τη πράξει. Οι κοινωνίες έγιναν χριστιανικές και ρύθμισαν τα της λειτουργίας τους (συνήθειες-νομοθεσία-τρόπος και ποιότητα ζωής) όταν τα επιμέρους μέλη, που συναπαρτίζουν την κοινωνία, έγιναν χριστιανοί και δούλοι του Θεού. Για την Εκκλησία, έλεγε ο π. Μελέτιος, αυτό πρέπει να είναι το μέλημά της και ο κόπος της: να γίνουν οι άνθρωποι χριστιανοί. Όταν αυτό υλοποιηθεί, τα υπόλοιπα θα προκύψουν.....

"Το βιβλίο"

- Τι είναι αυτό που ζήτησε;

Αυτή την απορία εξέφρασε προς την προϊσταμένη της κλινικής του ο Δρ.W.M, νεαρός πολυτάλαντος γιατρός στο μεγάλο νοσοκομείο του Εδιμβούργου, ζητώντας να ικανοποιήσει την περιέργειά του, από την πρωτοφανή αντίδραση του ετοιμοθάνατου τραυματία που περιέθαλπε!

Ρωτούσε για το βιβλίο, γιατί τον γιατρό τον ένοιαζαν τα βιβλία! Είχε διαβάσει πολλά. Χρήσιμα και άχρηστα. Με περιεχόμενο αλλά και "σκουπίδια". Παλιά διάβαζε και την Βίβλο! Τόσο ανόητος ήμουν, έλεγε αυτοσαρκαζόμενος όταν συζητούσε τέτοια θέματα στο νοσοκομείο με συναδέλφους. Όμως είχε πάψει να κάνει κάτι τέτοιο από φοιτητής...! Απ´ όταν ένα βράδυ, σε ένα ξέφρενο μεθύσι με συναδέλφους φοιτητές, και έχοντας ξεμείνει από χρήματα, πούλησε σε ενεχυροδανειστήριο την Βίβλο που του είχε δώσει η μάνα του, όταν έφυγε για τις σπουδές.

Είναι αλήθεια ότι είχε ταραχτεί τότε ακόμα και μέσα στο μεθύσι του! Η Βίβλος είχε την αφιέρωση σ´ αυτόν της μάνας του με το όνομα της! Τόσος πρόστυχος είχε καταντήσει; Δεν είχε ιερό και όσιο; Όλα τα ισοπέδωνε;

Η Ρώμη, η εκλογή των Επισκόπων της και... τα καθ' ημάς!

του Αριστείδη Πανώτη, 

Κάθε φορά που προκύπτει ζήτημα εκλογής νέων επισκόπων εκδηλώνεται περίσκεψη σε πολλούς επαΐοντες αν ο σημερινός τρόπος  εκλογής ανταποκρίνεται στην αποστολική και κανονική παράδοση της Εκκλησίας και συμφωνεί μαζί της η Συνείδηση της Εκκλησίας. Η τάξη όσων Εκκλησιών έχουν σαφή συνείδηση του μυστηρίου της ιεροσύνης δείχνει με πόση προσοχή αναζητούνται οι κατάλληλοι κληρικοί που επωμίζονται το βάρος του επισκόπου της κοινωνίας των πιστών κάθε τοπικής Εκκλησίας.  Η πρόσφατη χειροτονία στη Σύρο του νέου επισκόπου των εκεί Ρωμαιοκαθολικών π. Πέτρου Στεφάνου επανέφερε στη μνήμη μου την εξονυχιστική διαδικασία ανεύρεσης φερέγγυου προσώπου που θα κληθεί να συνεχίσει τη σωστική  αποστολή μιας τοπικής Εκκλησίας. Η έρευνα του πρώτου ιστορικού της Εκκλησίας Ηγήσιππου στη Ρώμη και στη Κόρινθο περί τα μέσα του Β΄ αιώνα για να διακριβώσει την εγκυρότητα του «συνάδοντος της ομοφροσύνης» της πίστεως, δηλαδὴτου «consensus» των επισκόπων της Ρώμης περί την πίστη, ήταν η προϋπόθεση της αναζητήσεως «των αμέμπτως και οσίως προσφερόντων τα δώρα της επισκοπής», όπως γράφει ο αποστολικός Πατέρας και επίσκοπος Λυώνος Ειρηναίος. Αυτή η άμεμπτη και όσιαπροσφορά της Ευχαριστίας φαίνεται πως ήταν βασικό κριτήριο για την επιλογή  της προσωπικότητας που  άγρυπνα θα επισκοπεί την ομοφροσύνη και την ενότητα του εκκλησιαστικού σώματος και θα χαράσσει υπεύθυνα  τις γραμμές της πορείας  προς το μέλλον.

Ρήξεις και συνέχειες στη ζωή της εκκλησίας

Παρουσίαση του βιβλίου από τον Πατέρα Ευάγγελο Γκανά, Εφημέριο Αγ. Μελετίου Σεπολίων

Πάπας Φραγκίσκος

Για μια Εκκλησία φτωχή και των φτωχών

μετάφρ. Θεόδωρος Κοντίδης

Πόλις, 2014

           

            Η συνέντευξη ως λογοτεχνικό είδος μάλλον προάγει, άλλοτε ρητά κι άλλοτε υπόρρητα, το ναρκισσισμό του προσώπου που μας παρουσιάζει και ταυτόχρονα τρέφει τη βουλιμία ενός αναγνωστικού κοινού μαθημένου στα τερτίπια της κοινωνίας του θεάματος. Τα  ΜΜΕ δεν είναι συνήθως διατεθειμένα να κάνουν εξαίρεση ούτε όταν το πρόσωπο στο κέντρο του ενδιαφέροντος είναι ο πάπας της Ρώμης. Αυτό που προέχει είναι να εντοπισθεί ο κατάλληλος εντυπωσιοθηρικός χαρακτηρισμός που θα καταστήσει ακόμα και τον προκαθήμενο της Ρωμαιοκαθολικής Eκκλησίας μέλος του παρδαλού συνόλου των celebrities. Έτσι, περιοριζόμενοι στους δυο τελευταίους πάπες,  ο Βενέδικτος ΙΣΤ΄, ανταποκρινόμενος σε ανάγκες μεγαλείου περασμένων εποχών, ήταν ο στιβαρός Panzer- Κardinal, ο Μέγας Ιεροεξεταστής που θα υπεράσπιζε την ακεραιότητα του δόγματος ενάντια στο σύγχρονο σχετικισμό, ενώ ο Φραγκίσκος, σύμφωνα με μια λογική πιο κοντά στη σύγχρονη  δημοκρατική  ευαισθησία και την πολιτική ορθοφροσύνη, είναι πιο απλά ο πάπας των φτωχών.  

Συνέντευξη Αμβροσίου, πρώην Μητροπολίτη Κοζάνης

EP.: Ποιο πιστεύετε πως είναι σήμερα το μεγαλύτερο πρόβλημα της Eκκλησίας;

AΠ.: Ο εαυτός της. Δεν ξέρει πώς να αιτιολογήσει την ύπαρξή της σε ένα κόσμο που αλλοτριώνεται συνεχώς απομακρυσμένος από κάποια ιδεώδη στερεότυπα, όπως π.χ. θρησκεία, πατρίδα, οικογένεια.

EP.: Mιλάτε, δηλαδή, για κρίση ταυτότητας;

AΠ.: Aκριβώς. Eδώ, πρόκειται για αιφνίδια συνειδητοποίηση μιας εξέλιξης που άρχισε πριν αρκετούς αιώνες. Συγκεκριμένα: H Kαινή Διαθήκη μιλά για Eκκλησία-Σώμα Xριστού ή για τοπικές Eκκλησίες: Pώμης, Kορίνθου, Eφέσου κ.λπ. Σήμερα όμως έχουμε εντελώς άλλη κατάσταση: Έχουμε Eκκλησία Eλλάδος, Pωσίας, Σερβίας κ.λπ. Aν δηλώσω ότι ανήκω π.χ. στην «Eκκλησία του Xριστού», θα νομίσουν πως πρόκειται για ένα καινούριο θρησκευτικό σύλλογο που ιδρύθηκε πριν λίγα χρόνια στην Aθήνα.

Λειτουργία Χρίσματος

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΥ

                                           Βασιλική του Βατικανού

                                                         Πέμπτη 2 Απριλίου 2015   

 

« Ἡ χείρ μου συναντιλήψεται αὐτῷ καὶ ὁ βραχίων μου κατισχύσει αὐτόν»(Ψαλ [88]89,22).  Έτσι σκἐπτεται ο  Κύριος όταν λέει μέσα του : «Εὗρον Δαυὶδ τὸν δοῦλον μου, ἐν ἐλαίω ὰγίῳ μου ἔχρισα αὐτόν»(στ.21). Έτσι σκέπτεται ο Πατέρας μας κάθε φορά που «βρίσκει» έναν ιερέα. Και προσθέτει ακόμα : «Καὶ ἡ ἀλήθειά μου καὶ τὸ ἔλεός μου μετ’ αὐτοῦ… αὐτὸς ἐπικαλέσεταί με : Πατήρ μου εἶ σύ, Θεός μου καὶ ἀντιλήπτωρ τῆς σωτηρίας μου»(στ.25.27)

Πασχαλινή Ομιλία 2015

Κυριακή 5 Απριλίου 2015

Αρχιεπισκόπου του Καντέρμπουρυ

 

Σ’ αυτόν εδώ τον Καθεδρικό ναό, συχνά το βλέμμα μου σταματά στις πέτρες. Αυτές έχουν δει τα πάντα· από τις κραυγές των μοναχών γύρω από τον Θωμά κάτω στην κρύπτη, ως τους ολολυγμούς των σειρήνων στους βομβαρδισμούς. Τόσο πολλοί άνθρωποι ήρθαν κι έφυγαν, τόσο πολλές αλλαγές συνέβησαν, ωστόσο οι πέτρες δεν μετακινούνται. Έτσι είναι από τη φύση τους οι μεγάλες πέτρες, σημειώνουν μια τελικότητα, μια κατεστημένη θέση. Μας λένε ‘’εσείς μπορεί ν’ αλλάζετε, να ζείτε , να πεθαίνετε, αλλά εμείς είμαστε πέτρες, μια φορά που τοποθετηθήκαμε κάπου δεν μετακινούμαστε. Επαγρυπνούμε.’’ Οι πέτρες μιλούν σιωπηλά για χιλιετίες, από τους Stonehenge ως τις 10 Εντολές, μόνο που δεν είναι μαρτυρίες, αλλά μυστήρια – ή κανόνες.

Ἡ ἀγάπη, ὁ ἐρωτισμὸς καὶ ἡ πλήξη

Μισὲλ Ευδοκίμωφ

 

Στὴν κρίση τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν, θὰ ἤθελα νὰ πῶ μιὰ λέξη γιὰ τὸν ἐρωτισμό. Ἡ σύγχρονη λογοτεχνία καὶ ὁ κινηματογράφος ἔχουν ἀφθονία ἐρωτικῶν σκηνῶν. Ὁ ἐρωτισμὸς ταλαντεύεται ἀνάμεσα στὴν ἐπιθυμία γιὰ τὸ ἱερό (βλέπε τὸ ἔργο τοῦ George Bataile) καὶ σ’ ἕνα γελοῖο κενό, βαρετό, μὲ τὴ μείωση τῆς ἐρωτικῆς πράξεως σ’ ἕναν μονότονο μηχανισμό. Οἱ ἡρωίδες τῆς Φρανσουὰζ Σαγκὰν δὲν δίνονται στὸν ἔρωτα, ἀλλὰ ἀφήνουν τὸν ἑαυτό τους νὰ ἄγεται καὶ νὰ φέρεται μέσα στὸ ἀλλοιωμένο περιβάλλον τῆς ράθυμης κοινωνίας στὴν ὁποία ἐξελίσσονται. 

Ψυχανάλυση: λύση ή πρόβλημα;

Αστερόπη Λαζαρίδου

 

Πέντε χρόνια στο ντιβάνι είναι αρκετά για να γνωρίσεις τα μυστικά, τα τεχνάσματα και τα κλισέ μιας θεραπευτικής διαδικασίας με μεγάλη απήχηση και αμφιλεγόμενη αποτελεσματικότητα

Ο πολιτισμός των ομοιωμάτων (δικαιωμάτων)

Χάρης Ναξάκης

 
    Το 2001 στη Γερμανία, όπως αναφέρει ο καθηγητής Μ. Σαντέλ, ο Α. Μέιβες, ένας σαραντάχρονος τεχνικός υπολογιστών, σκοτώνει, τεμαχίζει, μαγειρεύει και τρώει ένα σαραντατριάχρονο προγραμματιστή, τον Γ. Μπράντες, ο οποίος οικειοθελώς    προσφέρθηκε γι’ αυτό το γεύμα, απαντώντας σε αγγελία που ο Μέιβες είχε ανεβάσει στο διαδίκτυο. Η υπερασπιστική γραμμή του Μέιβες στο δικαστήριο ήταν ότι στις δυτικές δημοκρατίες τα ατομικά δικαιώματα είναι ιερά, ο κάθε ενήλικας έχει το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματός του, ο ίδιος ο Μπράντες προσφέρθηκε να φαγωθεί και αυτό είναι αναφαίρετο δικαίωμά του. Το δικαστήριο καταδίκασε πρωτόδικα τον  Μέιβες σε οκτώμισι  χρόνια, αλλά οι δικαστές θεωρώντας επιεική την ποινή του άσκησαν έφεση και τον καταδίκασαν σε ισόβια. Έκριναν με βάση την ηθική, το αναπαλλοτρίωτο της ανθρώπινης φύσης  και όχι με γνώμονα τα σαθρά θεμέλια  της ρητορικής περί ελευθερίας της επιλογής και των ατομικών δικαιωμάτων.

Δεν το πιστεύω...!!! Νηστεύεις;;;

Σε κάποια δεξίωση της Ρωσικής Ιντελιγκέντσιας του πρώτου μισού του 19ου αιώνα, κάποια Μεγάλη Τεσσαρακοστή, παρευρισκόταν και ο μεγάλος θεολόγος και διανοητής Αντώνιος Χομιακώφ (1804-1860). Παρ᾿ ότι Μεγάλη Τεσσαρακοστή, τα παρατιθέμενα στην δεξίωση ήταν αρτύσιμα! Ο Χομιακώφ περιοριζόταν να παίρνει λίγο ψωμί ή ένα δυο τουρσιά. Κάποιοι που "παραφύλαγαν" να δουν τι θα κάνει, τον πλησίασαν και, ούτε λίγο ούτε πολύ, του "επετέθησαν" λέγοντας:

- Τι παριστάνεις τώρα εσύ; Εδώ είναι όλη η Ρωσική διανόηση και αφρόκρεμα! Αυτοί όλοι είναι αμαρτωλοί κι εσύ ο άγιος; [Ίσως να ‘ταν μεταξύ τους  και κάποιοι κληρικοί που (από τότε), επικαλούμενοι ποιμαντική διάκριση (!!;;) και για να μη... σκανδαλίσουν (ως καλεσμένοι!!), δεν νήστευαν, χωρίς να σκέφτονται ότι σκανδαλισμός υπάρχει απ’ την παράβαση του νόμου του Θεού, όχι από την τήρησή του!!!]. Τι θες να μας παραστήσεις; Δεν είναι το σπουδαιότερο η νηστεία! Οὐχί τά εἰσερχόμενα, ἀλλά τα ἐξερχόμενα...!

Ο Θεός και το αληθινό εγώ

Maurice Zundel

 

Είμαστε ανθρώπινα όντα και έχουμε να κάνουμε με ανθρώπινα προβλήματα. Το μόνο πρόβλημα με το οποίο δεν ασχολούνται πολλοί είναι ακριβώς αυτό της ανθρώπινης κλήσεως. Το υποδεικνύει μια μικρή φράση του Camus: «Ο άνθρωπος είναι το μόνο δημιούργημα που αρνείται να είναι αυτό που είναι». Τούτο καθιστά αισθητή την κατάσταση του ανθρώπου μέσα στο σύμπαν, κατάσταση εντελώς ιδιαίτερη, μοναδική.

Μηδενισμός, η κατάρα των σημερινών κοινωνιών

The Guardian

Ο Πίτερ Χίτσενς είναι συντηρητικός αρθρογράφος στη βρετανική εφημερίδα Mail on Sunday. Ο Τέρι Ιγκλετον είναι καθηγητής Αγγλικής Λογοτεχνίας και ακραιφνής αριστερός. Τα τελευταία βιβλία και των δυο τους, όμως, καταφέρονται εναντίον ενός κοινού εχθρού: του μηδενισμού. Πρόκειται για το The Rage Against God (Η οργή εναντίον του Θεού) του Χίτσενς και το On Evil (Περί κακού) του Ιγκλετον.

Ομιλία του Πάπα Φραγκίσκου στο Φανάρι

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΥ

Πατριαρχική Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, Κωνσταντινούπολη
Κυριακή, 30 Νοεμβρίου 2014

        Παναγιώτατε, αγαπητέ αδελφέ Βαρθολομαίε,

Όταν ήμουν Αρχιεπίσκοπος του Μπουένος Άιρες, λάμβανα συχνά μέρος στην τέλεση της Θείας Λειτουργίας των Ορθόδοξων κοινοτήτων της περιοχής. Σήμερα, ο Κύριος μου προσέφερε τη μοναδική  χάρη να είμαι παρών σ’ αυτή την Πατριαρχική Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου για την τέλεση του εορτασμού του αγίου Αποστόλου Ανδρέα, του πρωτόκλητου, του αδερφού του Αγίου Πέτρου, και Προστάτη Αγίου του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Συναντώντας ο ένας τον άλλον, κοιτώντας ο ένας τον άλλον πρόσωπο με πρόσωπο, ανταλλάσοντας τον εναγκαλισμό της ειρήνης, και προσευχόμενοι ο ένας για τον άλλον, όλα αυτά είναι ουσιώδη στοιχεία της πορείας μας προς την αποκατάσταση  πλήρους κοινωνίας. Όλα αυτά προηγούνται και συνοδεύουν πάντα εκείνο το άλλο σημαντικό στοιχείο αυτής της πορείας, δηλαδή, τον θεολογικό διάλογο. Ένας αυθεντικός διάλογος είναι, σε κάθε περίπτωση, μία συνάντηση μεταξύ προσώπων με ένα όνομα, ένα πρόσωπο, ένα παρελθόν, και όχι απλώς μία αντιπαράθεση ιδεών. 

Αυτό είναι αλήθεια ειδικά για μας τους Χριστιανούς, επειδή για εμάς η αλήθεια είναι το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Το παράδειγμα του Αγίου Ανδρέα, ο οποίος μαζί με έναν άλλο μαθητή αποδέχθηκε την πρόσκληση του Θείου Δασκάλου, «Έλα και δες», και «έμειναν με αυτόν εκείνη την ημέρα» (Ιωάννης 1:39), μας δείχνει ξεκάθαρα ότι η χριστιανική ζωή είναι μια προσωπική εμπειρία, μια μεταμορφωτική συνάντηση με τον Έναν που μας αγαπάει και που θέλει να μας σώσει. Επιπροσθέτως, το χριστιανικό μήνυμα   εξαπλώνεται χάριν  εκείνων των αντρών και των γυναικών που αγαπούν τον Χριστό, και που δεν μπορούν να ζήσουν με άλλο τρόπο παρά διαδίδοντας τη χαρά που γεννήθηκε στην καρδιά τους από το γεγονός ότι ο Χριστός τους αγάπησε και τους έσωσε. Εδώ πάλι, το παράδειγμα του Αποστόλου Ανδρέα είναι διαφωτιστικό. Αφού ακολούθησε τον Ιησού στο σπίτι του και πέρασε κάποιο χρόνο μαζί του, ο Ανδρέας «πρώτα συνάντησε τον αδερφό του τον Σίμωνα, και του είπε, ‘Βρήκαμε τον Μεσσία’ (που σημαίνει Χριστός). Τον έφερε στον Ιησού» (Ιωάννης 1:40-42). Είναι ξεκάθαρο, άρα, ότι ούτε  ο ίδιος ο διάλογος μεταξύ Χριστιανών δεν μπορεί να εξαιρεθεί από αυτή τη λογική της προσωπικής συνάντησης.      

Δεν είναι συμπτωματικό ότι το μονοπάτι της συμφιλίωσης και της ειρήνης μεταξύ Καθολικών και Ορθοδόξων είχε, κατά κάποιο τρόπο, ξεκινήσει με μία συνάντηση, με έναν εναγκαλισμό μεταξύ των σεβαστών προκατόχων μας, του Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα και του Πάπα Παύλου του 6ου, που έλαβε χώρα 50 χρόνια πριν στην Ιερουσαλήμ. Η Αγιότητά σου και εγώ ευχηθήκαμε να γιορτάσουμε την επέτειο εκείνης της στιγμής όταν συναντηθήκαμε πρόσφατα στην ίδια πόλη, όπου ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός πέθανε και αναστήθηκε.

Από ευτυχή συγκυρία, η επίσκεψή μου πέφτει μερικές μέρες ύστερα από την πεντηκονταετή επέτειο της δημοσίευσης του   Unitatis Redinte gratio , Διατάγματος της Δεύτερης Βατικανής περί Χριστιανικής Ενότητας.  Αυτό είναι ένα θεμελιώδες έγγραφο, το οποίο άνοιξε νέες λεωφόρους για την συνάντηση μεταξύ Καθολικών και των αδερφών τους από τις άλλες Εκκλησίες και τις εκκλησιαστικές κοινότητες.     

Πιο συγκεκριμένα, σ’ αυτό το Διάταγμα η Καθολική Εκκλησία αναγνωρίζει ότι οι Ορθόδοξες Εκκλησίες «κατέχουν αληθινά μυστήρια, και  πάνω από όλα – λόγω αποστολικής διαδοχής – την ιεροσύνη και την Ευχαριστία, και γι’ αυτό εξακολουθούν να είναι ενωμένες μαζί μας με την πιο στενή οικειότητα» (15). Το Διάταγμα συνεχίζει δηλώνοντας ότι για να διαφυλάξουμε πιστά την πληρότητα της Χριστιανικής παράδοσης και για να φέρουμε σε ολοκλήρωση την συμφιλίωση Ανατολικών και Δυτικών Χριστιανών, είναι μέγιστης σημασίας να διατηρήσουμε και να υποστηρίξουμε την πλούσια κληρονομιά των Ανατολικών Εκκλησιών. Αυτό δεν αφορά μόνο τις λειτουργικές και πνευματικές παραδόσεις, αλλά επίσης τις κανονικές διατάξεις, όπως είναι καθιερωμένες από τους Πατέρες και τις Συνόδους, που ρυθμίζουν τη ζωή αυτών των Εκκλησιών (cf 15-16).

Πιστεύω ότι είναι σημαντικό να επαναδιαβεβαιώσουμε τον σεβασμό σε αυτή την αρχή ως ουσιώδη, αμοιβαία αποδεκτό όρο,  για την αποκατάσταση την πλήρους κοινωνίας, η οποία δεν σημαίνει την υποταγή  της μίας στην άλλη, ή την αφομοίωση. Περισσότερο, δηλώνει το ευπρόσδεκτο όλων των δώρων που ο Θεός έχει προσφέρει στην καθεμιά, καταδεικνύοντας έτσι στον κόσμο ολόκληρο το μεγάλο μυστήριο της σωτηρίας που πραγματοποιήθηκε από τον Χριστό, τον Κύριο, δια του Αγίου Πνεύματος. Θέλω να διαβεβαιώσω  καθέναν από εσάς εδώ ότι, για να επιτευχθεί ο επιθυμητός στόχος της πλήρους ενότητας, η Καθολική Εκκλησία δεν σκοπεύει να θέσει κανέναν όρο  εκτός του όρου της κοινής ομολογίας πίστεως. Επιπλέον, θα ήθελα να προσθέσω ότι είμαστε έτοιμοι να αναζητήσουμε από κοινού, υπό το φως της Βιβλικής διδασκαλίας και της εμπειρίας της πρώτης χιλιετίας, τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να εγγυηθούμε την απαιτούμενη ενότητα της Εκκλησίας στις παρούσες περιστάσεις. Το μόνο πράγμα που η Καθολική Εκκλησία επιθυμεί, και που εγώ επιδιώκω ως Επίσκοπος Ρώμης , « της Εκκλησίας που προΐσταται σε έργα αγάπης», είναι η κοινωνία με τις Ορθόδοξες Εκκλησίες. Μια τέτοια κοινωνία θα είναι πάντοτε ο καρπός εκείνης της αγάπης, που «έχει διεισδύσει στις καρδιές μας διά του Αγίου Πνεύματος που μας έχει δοθεί» ( Ρωμαίους 5:5), μία αδελφική αγάπη που εκφράζει τον πνευματικό και υπερβατικό δεσμό που μας ενώνει ως μαθητές του Κυρίου.                 

Στον σημερινό κόσμο, υψώνονται φωνές, που δεν μπορούμε να τις αγνοούμε και οι οποίες εκλιπαρούν τις Εκκλησίες μας να βιώσουμε βαθιά την ταυτότητά μας ως μαθητών του Κυρίου Ιησού Χριστού. 

Η πρώτη από αυτές τις φωνές είναι  η φωνή των φτωχών. Στην υφήλιο, υπάρχουν πάρα πολλές γυναίκες και άντρες που υποφέρουν από σοβαρό υποσιτισμό ,από  την αυξανόμενη ανεργία, τον ανοδικό αριθμό άνεργης νεολαίας, και από αυξανόμενο κοινωνικό αποκλεισμό. Αυτά μπορούν να ανεβάσουν την εγκληματική δραστηριότητα ακόμα και την στρατολόγηση τρομοκρατών. Δεν μας επιτρέπεται να παραμένουμε αδιάφοροι μπροστά στις  κραυγές  των αδερφών μας. Εκείνοι μας ζητάνε όχι μόνο  υλική βοήθεια – απαραίτητη σε τόσο πολλές περιπτώσεις – αλλά πάνω από όλα, την βοήθειά μας να υπερασπιστούν την αξιοπρέπειά τους ως ανθρώπινα πρόσωπα, έτσι ώστε να μπορέσουν να βρουν την πνευματική ενέργεια να γίνουν και πάλι πρωταγωνιστές της ζωής τους. Μας ζητούν να πολεμήσουμε, κάτω από το φως του Ευαγγελίου, τις δομικές αιτίες της φτώχειας: την ανισότητα, την έλλειψη αξιοπρεπούς εργασίας και διαμονής, και την άρνηση άσκησης των δικαιωμάτων τους ως  μελών της κοινωνίας και ως εργαζομένων. Ως Χριστιανοί καλούμαστε από κοινού να εξαλείψουμε εκείνη την παγκοσμιοποίηση της αδιαφορίας, που σήμερα μοιάζει να   ασκεί την ύψιστη κυριαρχία,  και ταυτόχρονα να χτίσουμε ένα νέο πολιτισμό αγάπης και αλληλεγγύης.     

Μία δεύτερη έκκληση έρχεται από τα θύματα των συγκρούσεων σε  τόσο πολλά σημεία του πλανήτη μας . Ακούμε αυτόν τον απόηχο κι εδώ , επειδή ορισμένα γειτονικά κράτη φοβούνται έναν απάνθρωπο και βάναυσο πόλεμο. Αναλογίζομαι ιδιαίτερα τα πολυάριθμα θύματα της τερατώδους και παράλογης επίθεσης που πρόσφατα σκότωσε και τραυμάτισε τόσο πολλούς Μουσουλμάνους, που προσεύχονταν σε ένα Τέμενος στο Κάνο της Νιγηρίας. Η στέρηση της ειρήνης από ένα  λαό, η διενέργεια κάθε πράξης βίας – ή η συναίνεση σε τέτοιες πράξεις – ειδικά όταν κατευθύνονται ενάντια στους πιο αδύναμους και ανυπεράσπιστους, είναι μία ιδιαιτέρως βαριά αμαρτία έναντι του Θεού, καθώς εκδηλώνει περιφρόνηση για την εικόνα του Θεού, που βρίσκεται στον άνθρωπο. Το κλάμα των θυμάτων των συγκρούσεων μας ωθεί να κινηθούμε επειγόντως πάνω στο μονοπάτι της συμφιλίωσης και της κοινωνίας μεταξύ Καθολικών και Ορθοδόξων. Πράγματι, πώς μπορούμε αξιόπιστα να διακηρύττουμε το Ευαγγέλιο της ειρήνης που πηγάζει από τον Χριστό, αν εξακολουθεί να υφίσταται αντιπαλότητα και διαφωνία μεταξύ μας; (Παύλος 6ος, Evangelii Nuntiandi, 77)             

Μια τρίτη κραυγή που μας προκαλεί  είναι η κραυγή των νέων ανθρώπων. Σήμερα, τραγικά, υπάρχουν πολλοί νέοι και νέες που ζουν δίχως ελπίδα, νικημένοι από την δυσπιστία και την παραίτηση. Πολλοί από τους νέους, επηρεασμένοι από την επικρατούσα κουλτούρα, αναζητούν την ευτυχία μόνο  στην απόκτηση υλικών αγαθών και  στην ικανοποίηση των πρόσκαιρων συγκινήσεών τους. Οι νέες γενιές δεν θα μπορέσουν ποτέ  να αποκτήσουν πραγματική σοφία και να διατηρήσουν την ελπίδα ζωντανή  αν δεν καταφέρουμε να εκτιμήσουμε και να μεταδώσουμε τον πραγματικό ανθρωπισμό που πηγάζει από το Ευαγγέλιο και από την μακρόχρονη εμπειρία  της Εκκλησίας. Είναι ειδικά η νεολαία που μας εκλιπαρεί σήμερα να επιτελέσουμε πρόοδο προς την πλήρη κοινωνία. Σκέπτομαι για παράδειγμα τους πολλούς Ορθόδοξους, Καθολικούς και Προτεστάντες νέους που μαζεύονται σε συναθροίσεις οργανωμένες από την κοινότητα του Ταιζέ (στη Γαλλία). Το κάνουν όχι επειδή αγνοούν τις διαφορές που εξακολουθούν να μας χωρίζουν, αλλά επειδή μπορούν να δουν πέρα από  αυτές , επειδή μπορούν να δεχτούν αυτό που είναι ουσιώδες και που ήδη μας ενώνει.      

Αγαπητέ αδελφέ, πολυαγαπημένε αδελφέ, είμαστε ήδη στον δρόμο, στο μονοπάτι προς την πλήρη κοινωνία και ήδη μπορούμε να αισθανθούμε τα εύγλωττα σημάδια μιας αυθεντικής αν και ημιτελούς, ένωσης. Αυτό μας προσφέρει μια  εκ νέου διαβεβαίωση και μας ενθαρρύνει να συνεχίσουμε αυτή την πορεία. Είμαστε βέβαιοι ότι  στην διάρκεια αυτού του ταξιδιού βοηθιόμαστε από την μεσολάβηση του Αποστόλου Ανδρέα και του αδερφού του Πέτρου, που προκύπτει από την παράδοση ότι είναι οι ιδρυτές των Εκκλησιών της Κωνσταντινούπολης και της Ρώμης. Παρακαλούμε τον Θεό για το ύψιστο δώρο της πλήρους ενότητας, και για την ικανότητα να το δεχτούμε στη ζωή  μας. Ας μην λησμονούμε ποτέ να προσευχόμαστε ο ένας για τον άλλον. 

 Πηγή: www.megalosadelfos.eu

Χειροτονητήριος Λόγος

Ο Αρχιεπίσκοπος του York Dr. John Sentamu χειροτόνησε και τους δύο τοπικούς Επισκόπους. Ο Αρχιεπίσκοπος του Canterbury, Justin Welby, έκανε το ακόλουθο κήρυγμα:

Ησαΐας 35.6-10, Προς Φιλιππησίους 3.7-12, Ιωάννης 6.52-58

"Αυτά τα Χριστούγεννα να προσφέρετε ζωή και όχι πολυτέλεια"

Τρίτη 9 Δεκεμβρίου 2014

 ...άρθρο του Αρχιεπισκόπου του Canterbury στη Χριστουγεννιάτικη έκδοση της Radio Times.

 

Το σκέφτομαι άραγε μόνο εγώ, ή ο εκνευρισμός για τα Χριστουγεννιάτικα ψώνια κάθε χρόνο ξεκινάει όλο και νωρίτερα; Από τις αρχές Νοεμβρίου, είναι δύσκολο να αποφύγεις τις διαφημίσεις από τους μεγάλους έμπορους, που διακριτικά μας συμβουλεύουν να ξοδέψουμε και ύστερα να ξοδέψουμε λίγα παραπάνω. 

Ψηφιακοί Δούλοι ή Cyborgs

Μιχάλης Σακελλαρίου

 
Η επίσκεψη του ανιψιού μου μέσα στο Σαββατοκύριακο με άφησε με πολλούς προβληματισμούς. Σα technology freak και εγώ, τα συρτάρια μου είναι γεμάτα από παλιούς σκληρούς δίσκους που είτε λόγω βλάβης είτε ξεπερασμένης τεχνολογίας έχουν αποσυρθεί και αποθηκευτεί. Υποσχέθηκα στο παιδί μερικούς από αυτούς και με μεγάλη ανακούφιση που άδειαζα τα συρτάρια μου, του τους παρέδωσα.

Ο Πάπας Φραγκίσκος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Σας  ευχαριστώ για την πρόσκληση να μιλήσω μπροστά σ’ αυτό το θεμελιακό καθίδρυμα για τη ζωή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και για την ευκαιρία που μου δόθηκε να απευθυνθώ, μέσω υμών, σε περισσότερους από πεντακόσια εκατομμύρια πολίτες των 28 χωρών μελών  τους οποίους εκπροσωπείτε. Επιθυμώ να εκφράσω ιδιαίτερα την ευγνωμοσύνη μου σ’ εσάς, κύριε Πρόεδρε του Κοινοβουλίου, για το εγκάρδιο καλωσόρισμα που μου απευθύνατε, στο όνομα όλων των μελών της Συνέλευσης.

«Συναντήθηκα με το θαύμα σα φίλος» Τα πεζά του ποιητή Νίκου Καρούζου

Σπύρος Κουτρούλης

Οι ποιητές, διασώζουν στα γραπτά τους κείμενα μια βαθιά αίσθηση του κόσμου αλλά και της γλώσσας που γράφουν .Γι’ αυτό τα δοκίμια ποιητών όπως του Ν. Καρούζου, ή του Γ. Σεφέρη, ή του Ο. Ελύτη μας ενδιαφέρουν γνωστικά καιμας γοητεύουν αισθητικά.

Από τις εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ, το 1993, εκδόθηκαν το σύντομο δοκίμιο του Ν. Καρούζου «Μεταφυσικές εντυπώσεις απ’ τη ζωή ως το θέατρο» και το 2010 η εκτενέστερη και πληρέστερη συλλογή, σε φιλολογική επιμέλεια της Ελισάβετ Λαλουδάκη με τον τίτλο «Πεζά κείμενα».

Σχολικές Λειτουργίες

Στις μεγάλες γιορτές της Εκκλησίας (Χριστούγεννα και Πάσχα) που βρίσκονται μέσα στο σχολικό έτος σπουδών (Σεπτέμβριο-Ιούνιο) όλα τα σχολεία θεωρούν υποχρέωση να φέρνουν τους μαθητές στον ναό για την ‘’παρακολούθηση’’ κάποιας ακολουθίας ή λειτουργίας.

Περί συνείδησης

Ιωάννης Π. Ζώης

Υπάρχουν πολλά δύσκολα προβλήματα στον χώρο της Ιατρικής επιστήμης αλλά μόνο ένα από αυτά αποκαλείται "το δύσκολο πρόβλημα". Και αυτό είναι το πρόβλημα της συνείδησης - πώς ένα περίπου κιλό νευρικών κυττάρων δημιουργεί στον άνθρωπο το «άραφο» καλειδοσκόπιο των αισθήσεων, τις σκέψεις, την συνείδηση του εαυτού του, την αίσθηση του χώρου και του χρόνου, της γύρω πραγματικότητας, τις αναμνήσεις και τα συναισθήματα που καταλαμβάνουν τον άνθρωπο την κάθε στιγμή της ζωής του.

Επαρχία και Εκκλησία

Σταύρος Κοφινάς

Πάντοτε διέφερε ο επαρχιακός τρόπος ζωής από αυτόν των αστικών κέντρων. Η επαρχιακή ζωή πάντοτε συσχετίζετο με την αγνότητα της φύσης, την άμεση επαφή με τη γη, που βοηθά τον καθένα να αγγίζει την πραγματικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης. Πάντοτε ταυτιζόταν με την απλότητα, σε αντίθεση με την περιπλοκότητα της τεχνολογίας με τη συμπαγή κοινότητα, που συνίσταται από στενές και γνήσιες σχέσεις, σε αντίθεση με την επιπολαιότητα και την απροσωπία ενός πλουραλιστικού μητροπολιτικού κέντρου.

Με τις γρήγορες αλλαγές που χαρακτηρίζουν τον αιώνα που ζούμε, Η επαρχιακή ζωή έχει αλλάξει με τέτοιο τρόπο ώστε να διερωτάται κάνεις εάν αυτοί που ζουν στην επαρχία έχουν μπορέσει να αφομοιώσουν αυτή την αλλαγή. Η τεχνολογία έχει εισβάλλει ανεπαίσθητα σε κάθε όψη της ζωής, από τις ευκολίες του σπιτιού μέχρι και του τρόπου με τον όποιο καλλιεργείται η γη. Η κινητικότητα και η ανωνυμία, κύρια χαρακτηριστικά της αστικοποίησης, έχουν διαφοροποιήσει την επαρχιακή κοινότητα από την παλαιά της υπόσταση, μια διαφοροποίηση που πολλές φορές δεν ξεχωρίζει από τη ζωή της πόλεως.

Η Μίτρα…. ως μετάλιο!

Κάθε σπίτι έχει ένα πατέρα! Αυτονόητο θα πείτε… Νοείται αναπληρωτής πατέρας; Υπάρχει αντικαταστάτης; Γίνεται να τον αντιγράψει στον ‘’ρόλο’’ του κάποιος άλλος; Μπορεί να κατασκευαστεί υποκατάστατο; Είναι δυνατόν κάτι τέτοιο; Δεν γελούν όλοι οι άνθρωποι με τα παραπάνω ερωτήματα; Δεν τά απορρίπτουν αυτονοήτως;

Όλοι γελούν και όλοι τα απορρίπτουν! 

Όμως,…όλοι;

Όλα αλλάζουν - 'Everything changes': a sermon on the cross

Ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρυ 

Το  κήρυγμα του Αρχιεπισκόπου του Canterbury στην εορτή του Σταυρού,

καθεδρικός ναός Truro, Σάββατο 16  Νοέμβρη 2013 

 

Αναγνώσματα: Ησαΐας 63.1-3a, 7-9. 2 Κορινθίους 5.16 - 21 

 

Πριν από λίγες εβδομάδες έκανα μια βάπτιση. Ήταν μια ωραία ευκαιρία. Το νήπιο ήταν ήσυχο, η οικογένεια περιχαρής. Ήταν μια βάπτιση ίσως λίγο υψηλότερου επιπέδου από το κανονικό, αλλά ήταν μια μοναδική και ειδική περίσταση όπως είναι κάθε βάπτιση. 

Η επαγρύπνηση της νεολαίας

ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΚΟΛΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΣΤΗΣ (ΧΧ) ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΗΜΕΡΑΣ ΝΕΟΤΗΤΑΣ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΥ ΠΑΠΑ ΒΕΝΕΔΙΚΤΟΥ ΤΟΥ ΔΕΚΑΤΟΥ ΕΚΤΟΥ

Κολωνία – Marienfeld Σάββατο, 20 Αυγούστου 2005

Αγαπητοί νεαροί φίλοι, Στην περιήγησή μας με τους μυστηριώδεις Μάγους από την Ανατολή, φτάσαμε στη στιγμή την οποία ο Ευαγγελιστής Ματθαίος περιγράφει στο Ευαγγέλιο του με τις παρακάτω λέξεις: «Μπαίνοντας μέσα στο σπίτι (πάνω από το οποίο το άστρο είχε σταθεί), είδαν το παιδί με την Μαρία την μητέρα του, και έπεσαν στη γη και το προσκύνησαν» (Ματθαίος 2, 11). Εξωτερικά, το ταξίδι τους είχε φτάσει στο τέλος του. Είχαν επιτύχει τον σκοπό τους.

Αλλά σε αυτό το σημείο ένα νέο ταξίδι ξεκίνησε γι’ αυτούς, ένα ενδόμυχο προσκυνηματικό ταξίδι που άλλαξε ολόκληρη την ζωή τους. Η νοητή εικόνα τους για τον νεογέννητο Βασιλιά που προσδοκούσαν να βρουν πρέπει να ήταν πολύ διαφορετική από αυτό που συνάντησαν. Είχαν σταματήσει στην Ιερουσαλήμ ειδικά για να αναζητήσουν ειδήσεις, από τον Βασιλιά που ζούσε εκεί, σχετικές με τον επαγγελμένο Βασιλιά που είχε γεννηθεί. Γνώριζαν ότι ο κόσμος βρισκόταν σε αναστάτωση, και γι’ αυτό οι καρδιές τους ήταν ταραγμένες.

Τί πρόσφερε στην Πρέβεζα ο Μελέτιος Καλαμαράς;

Κάνοντας περίπατο μια μέρα, στην πόλη Βαλμόν της Ελβετίας, συνοδεία ενός καλού του φίλου, ο γνωστός μεγάλος Γερμανοτσέχος ποιητής Ράϊνερ Μαρία Ρίλκε (1875-1926), ευρισκόμενος σχεδόν στην τελευταία φάση της ζωής του, πάσχοντας από λευχαιμία, από την οποία τελικώς και πέθανε, συνάντησε μια γηραιά γυναίκα που ζητούσε ελεημοσύνη.

- Δώστε μου κάτι για να μπορέσω ν’ αγοράσω το ψωμί μου, τους είπε.

Ο Ρίλκε περπατώντας κρατούσε στα χέρια του ένα όμορφο τριαντάφυλλο και το "απολάμβανε" παίζοντάς το στα δάχτυλά του. Αυτονόητα έκανε την κίνηση της προσφοράς αυτού του όμορφου λουλουδιού σε εκείνη την γυναίκα.

- Ορίστε, κυρία, είναι για σας, της είπε.

- Δεν σου ζήτησε λουλούδια, κραύγασε εκνευρισμένος για την χειρονομία του φίλου του ο συνοδός-φίλος του Ρίλκε! Να φάει θέλει! Ψωμί δεν έχει, τι να το κάνει το λουλούδι σου…;

Και τότε τον διέκοψε διαμαρτυρόμενη εκείνη η γηραιά κυρία, λέγοντάς του:

- Όχι, κύριε, κάνετε λάθος. Μη βρίζετε τον φίλο σας. Κάνετε λάθος. Ο φίλος σας μου έκανε πολύ μεγαλύτερο καλό από το να μου έδινε ένα νόμισμα για το ψωμί μου. Με είδε και με αξιολόγησε όχι σαν ένα άδειο στομάχι, αλλά σαν ένα πρόσωπο. Μου έδωσε λόγο να υπάρχω για πολλές μέρες. Το ψωμί θα με συντηρούσε μόνο για μια-δυο μέρες.

Η οσία Ξένη, που έκανε την χαζή, για τον Χριστό!!

Στο Ναό μας προσκυνάμε και λατρεύουμε τον Τρισυπόστατο Θεό, Πατέρα Υιό και Άγιο Πνεύμα, που με τρόπο απόκρυφο για την λογική μας, είναι τρία πρόσωπα αλλά ένας Θεός.

Ο Υιός (Χριστός όταν έγινε άνθρωπος για μας) είναι το Πρόσωπο που μας ”συστήνει” (δεικνύει) τον Πατέρα και στέλνει στην Εκκλησία μας και στις καρδιές μας το Άγιο Πνεύμα, για να απαρτίσει Εκείνο, (το Άγιο Πνεύμα) την Εκκλησία και να αλλάξει τις καρδιές των Χριστιανών, προκειμέ-νου να αποχτήσουν ομοιότητα συγγένειας με τον Εύσπλαγχνο Πατέρα.

Τα παιδιά με τα κλωνάρια

Η γενιά του ΄30

 

Είναι και ο Τερζάκης ένας από αυτούς.

Τον θυμήθηκαν οι εξεταστές ψάχνοντας θέμα εκθέσεως για τους μαθητές υποψήφιους για την τριτοβάθμια εκπαίδευση!

Το κείμενο κάνει διαπιστωτικές διαγνώσεις, που από τότε ακόμα ισχύουν, πολύ περισσότερο σήμερα!

Όμως…

Φοβάται να πει, πώς αποχτιέται «Πολιτεία», που και εσένα θα στηρίζει και τους υπό σε θα βοηθήσει…ότι το θέμα είναι να είσαι χορτάτος για να μπορείς να μοιράζεις το ψωμί…

Ότι η κύρια υπόθεση είναι το πώς χορταίνεις…

Ότι η καρδιά και το περιεχόμενο της, και όχι το μυαλό και οι νευρώνες του, είναι κυρίως ο άνθρωπος…

Ότι το δύσκολο είναι να γεμίσει η καρδιά και όχι το μυαλό…

Ότι η κοινωνική υποκρισία δεν αλλάζει με το ξεσκέπασμα της, αλλά με την αλλαγή της καρδιάς όλων μας…

Ότι το θέμα δεν είναι να αλλάζουν οι άλλοι…αλλά Εγώ.

Μοναδικός είμαι μόνο για τον Χριστό.

Ο Χριστός ζητάει την καρδιά μου ολόκληρη.

«Πολιτεία» αποχτιέται, όταν οι ανθρώπινες ενέργειες αποχτούν μοναδική αξία κάτω από τα μάτια του Χριστού, αλλιώς ψάχνονται τίτλοι για να γίνουν «τσεκούρια» για κάποια θέση.

Βοηθήστε τα παιδιά να ψάχνουν τον Θεό που θα κάνει «Πολιτεία» την καρδιά τους, αλλιώς και μετά από άλλα ογδόντα χρόνια…Θα κάνουμε όμορφες διαγνώσεις!

 

Ήταν η ώρα του σούρουπου. Ένα ζευγάρι, αντρόγυνο, στην ώρα του σούρουπου κι εκείνο, κατέβαινε τη λεωφόρο πιασμένο μπράτσο, καθώς πορεύονταν τα ζευγάρια κάποιον άλλο καιρό. Το βάδισμά του ήταν κανονικό και λιγάκι βαρύ, ανάλογο με την ηλικία: Οι δυο μαζί πρέπει να έστριβαν τον κάβο του αιώνα.

Σε μια στιγμή, ξαφνικά μέσ’ από το μενεξελί σύθαμπο, ξεπροβαίνει μπροστά τους, σ’ αντίθετη φορά, μια ανάλαφρη παρέα: Κοριτσόπουλα και παιδαρέλια ανάμεσα στα δεκάξη και τα δεκαοχτώ τους. Γύριζαν από κάποιον εξοχικό περίπατο ή εκδρομή, γιατί κρατούσαν κλωνάρια, πρασινάδες, και τα κορίτσια είχαν σφιγμένα τα λιανά τους, σβέλτα πόδια σε παντελόνια. Ούτε λουλούδια αγκαλιές, ούτε μπουκέτα. Καμιά διάχυση σε χρώματα κι αρώματα. Ίσα ίσα δυο τρία κλαριά, σύμβολα στεγνά, ένα είδος μαρτυρίας λακωνικής του τόπου απ’ όπου έρχονταν. Η γενιά αυτή αγαπάει τη βραχυλογία, την κοφτή και σχεδόν βλοσυρή υποδήλωση, κάθε μεγαλοστομία τη σιχαίνεται, ακόμα και στα λουλούδια, που είναι για τον άνθρωπο η πιο έμφυτη ερωτική αλληγορία. Η φτερωμένη διμοιρία προχωρούσε σε ιδιότυπο σχηματισμό: Μπροστά τα κορίτσια, ξοπίσω τους τ’ αγόρια. Ήταν βέβαια ένα αυτοσχέδια, καινούργιο εθιμοτυπικό που τα είχε συντάξει έτσι, όχι η παλιά πρόληψη για διαχωρισμό των εριφίων από τα πρόβατα. Το έβρισκαν φαίνεται πιο πρακτικό ή και πιο σύμφωνο με τον αντιλυρικό τους κόσμο. Το ζευγάρωμα είναι μια φυσιολογική λειτουργία και τίποτ’ άλλο – άρα μια στιγμή.

Οι δυο γενιές – το ζευγάρι, η διμοιρία – αντικρίστηκαν, αντιπέρασαν. Όμως, στα μάτια του πρώτου, είχε απομείνει ένα ξάφνιασμα, κάτι σα μυστικό χτύπημα στο μέτωπο, από κείνα που σε κάνουν μονομιάς να ξυπνήσεις αντίκρυ σ’ ένα νέο όραμα της ζωής. Στάθηκαν, γύρισαν κατά πίσω τα κεφάλια τους, κοίταξαν το σχηματισμό που ξεμάκραινε στο λιθόστρωτο με το γοργό, ρυθμικό του βήμα. Ξεκίνησαν πάλι. Είχες τώρα την εντύπωση πως το ζευγαρωμένο βάδισμά τους είναι λιγάκι πιο βαρύ.

- Είδες τα κορίτσια; είπε ο ένας. Πώς μας κοίταξαν!

- Αυτά πρόσεξα κι εγώ, έκανε η άλλη.

Αυτό τους είχε ξαφνιάσει. Όχι η αντίθεση στα χρόνια, το χτυπητό δίπτυχο που φέρνει, σε κάποια γραμμένη στιγμή, αντιμέτωπες τις γενιές. Εκείνο που τους είχε κρούσει, ήταν ο τρόπος που τους κοίταξαν τα κορίτσια μέσα στα λίγα δευτερόλεπτα ώσπου ν’ αντιπεράσουν. Ίσια στα μάτια, αδίσταχτα, καρφωτά. Και με κάτι σαν ατάραχη αναμέτρηση, που τη στόμωνε αδιόρατα ένας ίσκιος δροσερής ειρωνείας.

Αναπόλησαν τότε άλλα αντικρίσματα, σε χρόνια περασμένα, πάλι ανάμεσα σε ηλικίες που έρχονταν και που έφευγαν. Ήταν διαφορετικά, πολύ διαφορετικά για να τα έχουν λησμονήσει. Αναθυμήθηκαν μάτια χλωρά, σαν και τούτα που είχαν τώρα δα περάσει, μονάχα λιγότερο αλύγιστα, μπορεί και λιγότερο σκληρά. Θέλησαν να είναι δίκαιοι, όσο τους περνούσε από το χέρι. Πιάσανε να εξηγούν, να σχολιάζουν. «Εμείς, είπανε, κοιτάζαμε τους μεγάλους με συστολή, σεβασμό. Τι ήταν ο σεβασμός; Μια ανατροφή που μας είχανε δώσει. Μέσα στα μάτια μας θάμπιζε η επίγνωση πως δεν ξέρουμε όσα ξέρουν εκείνοι, ένα δείλιασμα μπροστά στην υπεροχή. Αυτή η υπεροχή σήμερα σώζεται; Ας κάνουμε τον έλεγχό της, δίχως προκατάληψη».  […] Υπάρχει εδώ ένα θέμα κύρους, που μονάχοι μας το κλονίσαμε. Ο σεβασμός είναι άγραφος νόμος, μια τάξη αναγκαία για την ισορροπία της ζωής, εξασφαλίζει την ομαλή διαδοχή, οργανώνει εσωτερικά τον καινούριο κι ορμητικό φορέα της. Δεν είναι όμως , επιταγή δίχως αντίκρισμα. Η υπεροχή δεν μπορεί να σταθεί σαν κάτι δεδομένο. Πρέπει να έχει τα πειστήριά της πάντοτε έτοιμα, ακόμα κι αν δεν της τα ζητήσει ποτέ κανένας. Διαφορετικά, γίνεται αυθαιρεσία, πρόληψη, ταμπού, ωμό δίκαιο του συμπτωματικά και πρόσκαιρα ισχυρότερου. Ήταν ένας καιρός, πραγματικά, όπου ο σεβασμός αξιωνόταν με το έτσι θέλω, από εκείνον που τύχαινε να έχει ένα χρονικό και μόνο προβάδισμα. Ο κόσμος γνώρισε πρεσβύτερους ανάξιους, που απαιτούσαν το σεβασμό μόνο και μόνο γιατί έτσι τους συνέφερε και γιατί είχαν την εξουσία να τον επιβάλουν. Ο καιρός αυτός, ας το πάρουμε απόφαση, έχει περάσει. Πάει ο καιρός όπου ένα επιτήδειο μηδενικό απαιτούσε το σεβασμό, επειδή κατάφερε να σκαρφαλώσει σε μια καθέδρα. Όλο και περισσότερο, από δω κι εμπρός, ο διδάσκων θα κρίνεται, ο ηγέτης θα ελέγχεται, ο γονιός θα πρέπει να δείχνεται άξιος της αποστολής του. Η αντίληψη πως έτσι και κατόρθωσες να «φτάσεις» δεν έχεις πια για τίποτα να γνοιαστείς, ανήκει στην ιστορία. Ανατέλλει μια εποχή όπου ο κάθε ενδιαφερόμενος θα ξέρει πως το δύσκολο δεν είναι ν’ ανέβεις, αλλά να σταθείς. Πως η πολιτεία σου και μόνη θα σε στηρίζει, όχι ο τίτλος.

Άγγελος Τερζάκης,

«Προσανατολισμός στον αιώνα»

(Το κείμενο από το οποίο μπήκε το φετινό θέμα εκθέσεως των πανελληνίων εξετάσεων)

Επικήδειος ομιλία-κήρυγμα του μακαριστού Μητροπολίτου Πρεβέζης Μελετίου σε χριστιανό αντιεκκλησιαστικών φρονημάτων και που είχε τελέσει πολιτικό γάμο.

...Ο δούλος του Θεού Ν. τυπικώς και εξωτερικά είχε εκκρεμότητες στην σχέση του με την Εκκλησία. Άραγε από αυτό πρέπει να συμπεράνουμε, αυθαίρετα, ότι είχε (εκκρεμότητες) και με τον Χριστό; Όχι, αδελφοί μου. Ίσα-ίσα. Αναζητούσε την Βασιλεία του Θεού, αφού καθένας που ψάχνει την δικαιοσύνη, τον Χριστό ψάχνει, που είναι η αληθής δικαιοσύνη. Καθένας που θέλει να έρθει στον κόσμο ισότητα, δικαιοσύνη και ειρήνη (ακόμα και χωρίς να το γνωρίζει) βρίσκεται στην σκιά του Σταυρού του Χριστού, που είναι ζυγός δικαιοσύνης και ισότητας και ειρήνης....

Θρησκευτικό δράμα (απόσπασμα)

Μπάρυ Άνσγουωρθ

«Αυτό όλο μας δείχνει τη δικαιοσύνη του Βασιλέα», είπα. «Και η δικαιοσύνη του Θεού;»

Έστρεψε προς το μέρος μου το άλογό του χαμογελώντας ακόμη. «Αυτό είναι πιο δύσκολο να το καταλάβει κανείς», είπε. «Μου φάνηκες χρήσιμος, Νίκολας Μπάρμπερ, και θα σε βοηθούσα αν μπορούσα. Σκέφτηκες πιο σοβαρά την πρότασή μου να σε αποκαταστήσω στην εύνοια του Επισκόπου σου;»

G. K. Chesterston - Οι πέντε θάνατοι της πίστης

Η χριστιανική πίστη δεν περιορίζεται να επιβιώνει. Δεν είναι όπως θα λέγαμε για τους Δρυίδες, αν κατάφερναν να επιβιώσουν κάπου τα τελευταία δυο χιλιάδες χρόνια. Διότι αυτό συμβαίνει στην Ασία και αυτό συνέβη στην αρχαία Ευρώπη, όπου οι μυθολογίες και οι φιλοσοφίες περπατούσαν η μια δίπλα στην άλλη χωρίς ποτέ να συναντώνται και να συμφιλιώνονται. Η χριστιανική πίστη δεν αρκέστηκε να επιβιώνει αλλά διαρκώς αναζωογοννείται μέσα στους κόλπους αυτού του Δυτικού κόσμου, με τις τόσες του αλλαγές και τις διαρκείς ανατροπές κι επαναστάσεις του. Διότι είναι γνωστό πως η Ευρώπη, πιστή στη ρωμαϊκή παράδοση, δεν έπαψε ποτέ να επαναστατεί, να γκρεμίζεται και να ξαναχτίζεται, ανανεώνοντας διαρκώς την πίστη της στη δημοκρατική πολιτεία. Και κάθε φορά, «τον λίθον ον απεδοκίμασαν οι οικοδομούντες», στο τέλος «ούτος εγεννήθη εις κεφαλήν γωνίας». Κάποια λιθάρια από το Στόουνζεντζ στέκονται ακόμα στη θέση τους και κάποια έχουν πέσει κι έχουν μείνει καταγής. Δεν υπήρξε ποτέ δρυϊδική αναγέννηση, πόσο μάλλον ανά δυο με τρεις αιώνες, ούτε το Στόουνχεντζ ανοικοδομήθηκε ξανά και ξανά∙ και δεν είδαμε ποτέ ένα ρωμανικό μενίρ να αντικαθίσταται από ένα γοτθικό μενίρ, ούτε ένα γοτθικό ντολμέν να δίνει τη θέση του σ’ ένα ντολμέν στυλ ροκοκό.  Μ’ αυτή την έννοια, οι ιεροί τόποι των Δρυΐδων γλύτωσαν για πάντα από τους βανδαλισμούς των «αναπαλαιώσεων».

Martin Luther King, Jr. - I Have a Dream

I Have a Dream

Martin Luther King, Jr.

 

Λόγος που εκφωνήθηκε στις 28 Αυγούστου 1963, μπροστά στο μνημείο του Lincoln, στην WashingtonD.C., με τον οποίο καλούσε να δοθεί ένα τέλος στον ρατσισμό στις ΗΠΑ.

 

Είμαι χαρούμενος που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, σε κάτι που θα μείνει στην ιστορία ως η μεγαλύτερη διαδήλωση για την ελευθερία στην ιστορία του έθνους μας.

Πριν από εκατό χρόνια, ένας σπουδαίος Αμερικανός (Αβραάμ Λίνκολν), στη σκιά του οποίου στεκόμαστε σήμερα, υπέγραψε τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας. Αυτή η ιστορική απόφαση αποτέλεσε ένα φάρο ελπίδας για εκατομμύρια Νέγρους σκλάβους που καίγονταν στις φλόγες της αδικίας. Ήρθε σαν ένα χαρούμενο ξημέρωμα μετά την μακριά νύχτα της αιχμαλωσίας τους.

Αλλά μετά από εκατό χρόνια, ο νέγρος ακόμα δεν είναι ελεύθερος. Εκατό χρόνια μετά, η ζωή του Νέγρου είναι ακόμα σακατεμένη από τα δεσμά του απομονωτισμού και τις αλυσίδες της φυλετικής διάκρισης. Εκατό χρόνια μετά, ο νέγρος ζει σε ένα απομονωμένο νησί φτώχειας στο κέντρο ενός απέραντου ωκεανού υλικής ευημερίας. Εκατό χρόνια μετά, ο νέγρος ακόμα μαραζώνει στο περιθώριο της αμερικανικής κοινωνίας και βρίσκει τον εαυτό του εξόριστο στην ίδια του τη χώρα. Ήρθαμε λοιπόν εδώ σήμερα, για να αναδείξουμε μια επαίσχυντη κατάσταση.

Κατά μία έννοια, ήρθαμε στην πρωτεύουσα του έθνους μας για να εισπράξουμε μία επιταγή. Όταν οι αρχιτέκτονες της Δημοκρατίας μας έγραψαν τις μεγαλοπρεπείς λέξεις του Συντάγματος και της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, ουσιαστικά υπέγραφαν ένα γραμμάτιο το οποίο θα ‘πρεπε να αποτελεί κληρονομιά για κάθε Αμερικάνο. Αυτό το γραμμάτιο ήταν μια δέσμευση ότι όλοι οι άνθρωποι, τόσο οι μαύροι όσο και οι λευκοί, θα χαίρονταν το "αναφαίρετο δικαίωμα της Ζωής, της Ελευθερίας και της αναζήτησης της Ευτυχίας." Είναι ολοφάνερο σήμερα, ότι η Αμερική έχει αθετήσει αυτή τη δέσμευση όσον αφορά τους έγχρωμους πολίτες της. Αντί να τιμά αυτή την ιερή υποχρέωση, η Αμερική έχει δώσει στους Νέγρους πολίτες μια ακάλυπτη επιταγή, μια επιταγή που γράφει "Ανεπαρκείς Πόροι".

Όμως αρνούμαστε να πιστέψουμε ότι η τράπεζα της δικαιοσύνης έχει χρεοκοπήσει. Αρνούμαστε να πιστέψουμε ότι δεν υπάρχουν πόροι στο τεράστιο θησαυροφυλάκιο ευκαιριών που υπάρχουν σ’ αυτό το κράτος. Γι’ αυτό ήρθαμε να εξαργυρώσουμε αυτή την επιταγή, η οποία θα μας δώσει, κατόπιν αιτήματος, τον θησαυρό της Ελευθερίας και την ασφάλεια της Δικαιοσύνης.

Ήρθαμε επίσης σ’ αυτό το αγιασμένο μέρος για να υπενθυμίσουμε στην Αμερική την επιτακτική ανάγκη του Τώρα. Δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να επαναπαυθούμε ή να δεχθούμε περαιτέρω καθυστερήσεις. Τώρα είναι η στιγμή, να κάνουμε πράξη τις υποσχέσεις της Δημοκρατίας. Τώρα είναι η στιγμή, να μεταβούμε από την σκοτεινή και έρημη κοιλάδα της απομόνωσης στο ηλιόλουστο μονοπάτι της φυλετικής Δικαιοσύνης. Τώρα είναι η στιγμή να βγάλουμε το έθνος μας από την κινούμενη άμμο της κοινωνικής αδικίας και να το στηρίξουμε στο βράχο της Αδελφοσύνης. Τώρα είναι η στιγμή να κάνουμε τη Δικαιοσύνη πραγματικότητα για όλα τα παιδιά του Θεού.

Θα ήταν μοιραίο για το έθνος να παραβλέψει την επιτακτικότητα της στιγμής. Το αποπνικτικό καλοκαίρι της δικαιολογημένης δυσαρέσκειας των μαύρων δεν θα τελειώσει μέχρι να φανεί το αναζωογονητικό φθινόπωρο της Ελευθερίας και της Ισότητας. Το 1963 δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή. Και όσοι ήλπιζαν ότι ο Νέγρος χρειαζόταν απλά μια εκτόνωση και τώρα θα είναι ευχαριστημένος, θα ξυπνήσουν βίαια, αν το έθνος συνεχίσει να παραβλέπει το πρόβλημα. Και δεν θα υπάρξει ούτε ανάπαυση, ούτε γαλήνη στην Αμερική, μέχρι ο Νέγρος να κατοχυρώσει τα πολιτειακά του δικαιώματα. Ο ανεμοστρόβιλος της εξέγερσης θα συνεχίσει να ταρακουνά τα θεμέλια του έθνους μας μέχρι να ξημερώσει η λαμπρή μέρα της Δικαιοσύνης.

Όμως, υπάρχει κάτι που πρέπει να πω στο λαό μου, που στέκεται στο κατώφλι που οδηγεί στο παλάτι της Δικαιοσύνης: Στον αγώνα για να αποκτήσουμε τη θέση που μας ανήκει, δεν πρέπει να υποπέσουμε σε άδικες και παράνομες πράξεις. Δεν πρέπει να ικανοποιήσουμε τη δίψα μας για Ελευθερία πίνοντας από το ποτήρι του μίσους και της πικρίας. Θα πρέπει να διεξάγουμε τον αγώνα μας στο υψηλό επίπεδο της αξιοπρέπειας και της πειθαρχίας. Δεν θα πρέπει η δημιουργική διαμαρτυρία μας να ολισθήσει στη βία. Συνεχώς θα πρέπει να ανυψωνόμαστε στο υψηλό επίπεδο που η σωματική δύναμη συναντά την πνευματική.

Η εξαιρετική μαχητικότητα που διακατέχει την κοινότητα των Νέγρων δεν πρέπει να μας οδηγήσει σε δυσπιστία απέναντι σε όλους τους λευκούς, γιατί πολλοί απ’ τους Λευκούς αδελφούς μας, όπως δείχνει η παρουσία τους εδώ σήμερα, συνειδητοποιούν ότι το μέλλον τους είναι συνυφασμένο με το δικό μας. Έχουν συνειδητοποιήσει ότι η ελευθερία τους είναι αλληλένδετη με τη δική μας.

Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε μόνοι.

Και καθώς προχωράμε, πρέπει να δεσμευτούμε ότι θα οδεύουμε πάντα μπροστά.

Δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω.

Υπάρχουν κάποιοι που ρωτούν τους υποστηριχτές των αστικών ελευθεριών: "Πότε θα είστε ικανοποιημένοι;" Δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι όσο ο Νέγρος είναι το θύμα της αποτρόπαιης αστυνομικής βίας. Δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι όσο τα κορμιά μας, βαριά από την κούραση του ταξιδιού, δεν μπορούν να βρουν κατάλυμα στα φθηνά μοτέλ των αυτοκινητοδρόμων ή τα ξενοδοχεία των πόλεων. Δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι όταν η βασική μετακίνηση του Νέγρου είναι από ένα μικρότερο γκέτο σε ένα μεγαλύτερο. Δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι όταν τα παιδιά μας χάνουν την ατομικότητα και την αξιοπρέπειά τους από ταμπέλες του τύπου: "Μόνο για λευκούς". Δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι όταν ο Νέγρος στο Μισισιπή δεν έχει δικαίωμα ψήφου και ο Νέγρος της Νέας Υόρκης δεν έχει τι να ψηφίσει. Όχι, όχι δεν είμαστε ικανοποιημένοι και δεν θα ικανοποιηθούμε μέχρι «η δικαιοσύνη να τρέχει σαν νερό και η ηθική σαν χείμαρρος"[1].

Δεν ξεχνώ ότι μερικοί από εσάς έχουν έρθει εδώ έπειτα από πολλά βάσανα και ταλαιπωρίες. Κάποιοι από εσάς έχετε μόλις βγει από τη φυλακή. Κάποιοι από εσάς, στην αναζήτηση της ελευθερίας σας, βιώσατε την καταδίωξη και γίνατε θύματα αστυνομικής βίας. Είστε βετεράνοι πολλών βασανιστηρίων. Συνεχίστε να δουλεύετε με την πίστη ότι η αδικαιολόγητη δυστυχία θα τελειώσει. Επιστρέψτε στο Μισισιπή, στην Αλαμπάμα, στη Νότια Καρολίνα, στη Γεωργία (Τζόρτζια), στη Λουιζιάνα. Γυρίστε στις φτωχογειτονιές και τα γκέτο των βορείων πόλεων, γνωρίζοντας ότι αυτή η κατάσταση μπορεί, και θα αλλάξει.

Ας μην κυλιόμαστε στον βούρκο της απελπισίας, φίλοι μου.

Αν και καθημερινά αντιμετωπίζουμε δυσκολίες, έχω ένα όνειρο. Είναι ένα όνειρο συνυφασμένο με το Αμερικανικό Όνειρο.

Έχω ένα όνειρο, ότι μια μέρα, αυτό το έθνος θα ξεσηκωθεί και θα κάνει πράξη το νόημα της φράσης: "Πιστεύουμε ως αυταπόδεικτη την αλήθεια ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι".

Έχω ένα όνειρο, πως μια μέρα, στους κόκκινους λόφους της Τζόρτζια, τα παιδιά των πρώην σκλάβων και τα παιδιά των πρώην αφεντάδων θα μπορούν να κάθονται μαζί στο τραπέζι της αδελφοσύνης.

Έχω ένα όνειρο, πως κάποια μέρα, ακόμα και η πολιτεία του Μισισιπή , που υποφέρει από την αδικία, και την καταπίεση, θα μετατραπεί σε μια όαση Ελευθερίας και Δικαιοσύνης.

Έχω ένα όνειρο, ότι τα τέσσερα παιδιά μου, θα ζήσουν σε μια χώρα που δεν θα κρίνονται από το χρώμα του δέρματός τους, αλλά από το περιεχόμενο του χαρακτήρα τους.

Έχω ένα όνειρο σήμερα!

Έχω ένα όνειρο πως κάποια μέρα, πέρα στην Αλαμπάμα, με τους παθιασμένους ρατσιστές, ο κυβερνήτης της οποίας μιλά συνέχεια για «παρεμβολή» και «εξουδετέρωση», μια μέρα, εκεί στην Αλαμπάμα, τα μαύρα παιδιά θα μπορούν να δίνουν τα χέρια με τα λευκά παιδιά σαν αδέρφια.

Έχω ένα όνειρο σήμερα!

Έχω ένα όνειρο πως κάποια μέρα κάθε κοιλάδα θα ανυψωθεί, και κάθε λόφος και βουνό θα χαμηλώσει, τα τραχιά μέρη θα γίνουν επίπεδα και τα κυρτά μέρη θα ισιώσουν. "Και η δόξα του Θεού θα αποκαλυφθεί σε όλους"[2].

Αυτή είναι η ελπίδα μας και μ’ αυτή θα επιστρέψω στο Νότο.

Μ’ αυτή την πίστη, θα καταφέρουμε να λαξεύσουμε από το βουνό της απελπισίας μια πέτρα ελπίδας. Μ’ αυτή την πίστη, θα καταφέρουμε να μετατρέψουμε το θόρυβο από τις έριδες σε μια μελωδική αρμονία αδελφοσύνης. Μ’ αυτή την πίστη, θα μπορούμε να δουλεύουμε μαζί, να προσευχόμαστε μαζί, να παλεύουμε μαζί, να φυλακιζόμαστε και να αγωνιζόμαστε για την ελευθερία μας μαζί, γνωρίζοντας πως κάποια μέρα θα είμαστε ελεύθεροι.

Εκείνη θα είναι η μέρα, που όλα τα παιδιά του Θεού θα μπορούν να λένε με νέο νόημα του στίχους:

«Χώρα μου, γλυκιά πατρίδα της ελευθερίας, για σένα τραγουδώ.»

«Χώρα που οι πρόγονοί μου πέθαναν, περήφανη χώρα των Προσκυνητών».

«Από κάθε σου πλαγιά, άσε την ελευθερία να ηχήσει!»

 

Αν η Αμερική είναι όντως ένα σπουδαίο έθνος, αυτά τα λόγια πρέπει να γίνουν πράξη.

Ας ηχήσει λοιπόν η ελευθερία από τους θαυμάσιους λόφους του Νιου Χάμσαϊρ.

Ας ηχήσει η ελευθερία από τα επιβλητικά βουνά της Νέας Υόρκης.

Ας ηχήσει η ελευθερία, από τα ψηλά βουνά της Πενσυλβάνια.

Ας ηχήσει η ελευθερία, από τα χιονισμένα βουνά του Κολοράντο.

Ας ηχήσει η ελευθερία, από τις πλαγιές της Καλιφόρνια.

Αλλά δεν φτάνει μόνο αυτό.

Ας ηχήσει η ελευθερία, από τα βραχώδη Όρη στη Τζόρτζια.

Ας ηχήσει η ελευθερία, από τα βουνά Λουκάουτ στο Τένεσι.

Ας ηχήσει η ελευθερία, από κάθε λόφο του Μισισιπή.

Από κάθε βουνοπλαγιά, ας ηχήσει η ελευθερία.

Και όταν συμβεί αυτό, όταν επιτρέψουμε στην ελευθερία να ηχήσει, όταν ηχήσει από κάθε χωριό, από κάθε πολιτεία και από κάθε πόλη, θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε μπροστά εκείνη τη μέρα, στην οποία όλα τα παιδιά του Θεού, Μαύροι και Λευκοί, Εβραίοι και μη, Προτεστάντες και Καθολικοί, θα ενώσουν τα χέρια και θα τραγουδήσουν μαζί το παλιό νέγρικο τραγούδι:

 

Επιτέλους ελεύθεροι! Επιτέλους ελεύθεροι!

Δόξα τω Θεώ, είμαστε επιτέλους ελεύθεροι[3]!

 

Πηγή:

http://www.americanrhetoric.com/speeches/mlkihaveadream.htm

 



[1] Amos 5:24 (rendered precisely in The American Standard Version of the Holy Bible)

[2] Isaiah 40:4-5 (King James Version of the Holy Bible). Quotation marks are excluded from part of this moment in the text because King's rendering of Isaiah 40:4 does not precisely follow the KJV version from which he quotes (e.g., "hill" and "mountain" are reversed in the KJV). King's rendering of Isaiah 40:5, however, is precisely quoted from the KJV.

Άγιος Μάρτυρας "Φανούριος"

Όταν είμασταν παιδιά στο σχολείο διαβάζαμε και προσπαθούσαμε να είμαστε συνεπείς, όχι επειδή είχαμε καταλάβει την αξία και την προσφορά για την ζωή μας της μόρφωσης αλλά για να πάρουμε καλό βαθμό και να μας πει ο δάσκαλος μπράβο. Μια ιδιότυπη υστεροβουλία μας κινούσε. Μια φιλαυτία ”σωστή”. Δίναμε για να πάρουμε. Αγωνιζόμαστε για να ακούσουμε έπαινο. Δεν είχαμε καταλάβει ότι η υπόθεση ήταν δική μας και το κέρδος της ήταν προσωπικό.
Τότε εκτελούσαμε εντολές έστω και λιγάκι μεμψίμοιρα και από σκοπιμότητα.

Όμως, παρ’ ότι τα κίνητρα δεν ήταν τελείως καθαρά, το αποτέλεσμα ήταν θετικό. Η γνώση έγινε κτήμα μας και μας φώτισε τον δρόμο.

Javier Cercas - Το μεγάλο όχι

Javier Cercas

 Όπως κάθε άθεος (και είμαι και Ισπανός) είμαι ενάντια στους κληρικούς. Έτσι πάντα με ενδιέφεραν πολύ τα θέματα του Βατικανού, και για αυτό παρακολούθησα από κοντά την παραίτηση του Βενέδικτου XVI και την εκλογή του Φραγκίσκου. Περιττό να πω ότι μου φαίνεται πιο ενδιαφέρον το πρώτο θέμα παρά το δεύτερο. Είμαι πιστός υποστηρικτής των κληρικών που αντιστέκονται και είναι υπέρ των αλλαγών, πολύ περισσότερο αν προκαλούν και συγκρούσεις. Για αυτό το λόγο ήμουν θαυμαστής του Ιωάννη Παύλου II. Αντίθετα ποτέ δεν με έπεισαν οι θεολογικές απόψεις και ακροβατισμοί του Βενεδίκτου XVI. Όμως είναι ξεκάθαρο ότι έκανα λάθος, και θέλω να εξηγήσω το γιατί.

Επιστολή Θ. Ζιάκα

...Συνομιλώντας με τον Γέροντα, είχα την αίσθηση της παρουσίας μιας ψυχής ταπεινής, που σε αγαπά και σε εκτιμά όπως είσαι, που σε κάνει να νιώθεις σαν παιδί σε στιγμές αθωότητας. Κάτι περισσότερο: έτοιμο να βάλει τα κλάματα γι’ αυτό που είναι ως ενήλιξ. Κάποιες φορές με δυσκολία κατάφερα να συγκρατηθώ και να μη γίνω περίγελως των συνδαιτυμόνων... 

π. Βασιλείου Θερμού - Γιατί ήταν μεγάλος...

...Ο επίσκοπος Μελέτιος υπήρξε από τους ελάχιστους που συνέλαβε την οδυνηρή πραγματικότητα της ιδρυματοποίησης της Εκκλησίας μας. Είχε την οξύνοια να αντιληφθή ότι το βάρος μιας δήθεν ‘παράδοσης‘ συνθλίβει το γνήσιο ευαγγελικό μήνυμα. Διέθετε τη διανοητική εντιμότητα να καταλάβει πως έχουμε δημιουργήσει μιαν "ατμοσφαιρική" Ορθοδοξία, κατάλληλη μόνο για ψυχολογική επανάπαυση ή για "ευλαβή" πολεμική. Υπήρξε τόσο διορατικός ώστε να επισημάνει ότι τελικά έχουμε δημιουργήσει μια Εκκλησία χωρίς Χριστό....

Β. Αργυριάδη - "Κοιμήθηκε" φέτος

...Για τα μέτρα του κόσμου ήταν ένας άνθρωπος ξεχωριστής ευφυΐας και μοναδικής παιδεύσεως. Με τα μέτρα της Βασιλείας του Θεού υπήρξε χριστιανός εγνωσμένης αγιότητας. Με τα μέτρα της στρατευόμενης Εκκλησίας, υπήρξε ποιμενάρχης πού αγωνίστηκε όσο ελάχιστοι σύγχρονοι του να σαρκώσει στο εδώ και τώρα το πρόσωπο του Χριστού. Δίχως επιπολαιότητα ή προπέτεια, μα και δίχως φόβο για τη διακινδύνευση, δίχως δειλία απέναντι στις δυσκολίες. Με πίστη, διακριτικότητα, ανυποχώρητη ευλάβεια, λεβεντιά και ήθος Χριστού. Αγωνίστηκε για τη σημερινότητα του ευαγγελικού κηρύγματος. Πάλεψε να γεννήσει στο πρόσωπό του το πρόσωπο του Σωτήρα Χριστού, και να ανάψει στις ψυχές των ανθρώπων που του εμπιστεύτηκε ο Θεός, τη φλόγα της αναζήτησής Του με τα μέτρα της συγχρονικότητάς μας. Δεν έκρυψε ποτέ τον πλούτο της εκκλησιαστικής παράδοσης, πού γνώριζε και πρόβαλλε όσο λίγοι. Μα και δεν κρύφτηκε ποτέ πίσω από αυτή, για να αρνηθεί το βαρύ χρέος του σήμερα, επαναπαυόμενος στις δάφνες του «δοξασμένου» παρελθόντος. Στις παλιές ερωτήσεις, έδινε νέες απαντήσεις. Στις νέες αναζητήσεις, αποκρινόταν με τη σοφία της παλιάς παραδόσεως. Όχι με ευκολίες, όχι ασύστολα. Με διάκριση και αγωνία. Με προσευχή και φόβο Θεού...

Εις μνήμην αρχιερέως Μελετίου

 

 Το μνημόσυνο του "μετά των αγίων" ευρισκομένου πατρός μας ήδη ετελέσθη.

Αυτοί που τον αγαπούσαν και τον αγαπούν συγκεντρώθηκαν στην Ευχαριστία που προσφέρθηκε για ανάπαυση και δοξασμό του, από τους χριστιανούς, που ο αείμνηστος διακόνησε.

Η ιστοσελίδα μας θα συνεχίσει να έχει αναρτημένα τα τέσσερα κείμενα των φίλων, κ. Θεόδωρου Ζιάκα, κ. Βασίλη Αργυριάδη, κ. Νικόλαου Μπιτζιλέκη και π. Βασιλείου Θερμού, ως μία μόνιμη υπόμνηση και ανάμνηση του αγίου προσώπου του μεγάλου μας πνευματικού πατέρα.

 

Επιστολή Θ. Ζιάκα

Β. Αργυριάδη - Κοιμήθηκε φέτος. Ήταν επίσκοπος μιας μικρής Μητροπόλεως της Ελλάδος

Ν. Μπιτζιλέκη - Σχοίνισμα κληρονομίας αυτού

π. Βασιλείου Θερμού - Γιατί ήταν μεγάλος...

Σχοίνισμα κληρονομίας αυτού

....Ξένη υπήρξε η παρουσία του Μελέτιου στη σύγχρονη κοινωνία της αδιαφορίας και του ατομισμού, ξένη στην εποχή του πληθωρικού βερμπαλισμού και των άτολμων μετριοτήτων, αλλά και ξένη στο εκκλησιαστικό περιβάλλον της εξωτερικής θρησκευτικότητας, των πανηγυριών, του άναλου άλατος, όπως και εκείνη του Ξένου, «του εκ βρέφους ως ξένου ξενωθέντος εν κόσμω». Ξένη υπήρξε η παρουσία του Μελέτιου σε όσους έμειναν προσηλωμένοι σε σύμβολα, σχήματα, σε έννοιες και συνήθειες που κρύβουν την κενότητα, εξυπηρετούν την αυταρέσκεια ή καλύπτουν ακόμη και την υποκρισία, ξένη σε κάθε τι που μας απαλλάσσει από την ευθύνη ή μας αυτό-δικαιώνει, αποξενώνοντάς μας από εκείνον τον Ξένον, «όστις οίδεν ξενίζειν τους πτωχούς και τους ξένους». Ξένη όμως έμεινε και η απουσία του Μελέτιου σε όσους συνηθίζουν γρήγορα να ξεχνούν, αποφεύγοντας έτσι τις ενοχλητικές συγκρίσεις και τα ζωντανά πρότυπα βίου που μας ελέγχουν, ξένη όπως εκείνη του Ξένου, «ον τω φθόνω αποξένωσαν κόσμω».  ..

Αλλαγή Καρδιάς

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ

ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

 

Πεντηκοστή 2013

 

ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΡΔΙΑΣ

 

          Αγαπητοί αδελφοί

Με την γιορτή της Πεντηκοστής ολοκληρώνουμε την "γνωριμία" μας με τα πρόσωπα του Μυστηρίου της Αγίας Τριάδος. Ο "απόκρυφος" Θεός μας, (Ησαΐας) με την έννοια της Μυστηριακής Παρουσίας, στέλνει σε μας, κατά την υπόσχεση του Χριστού, τον Άλλον Παράκλητο. Δηλαδή την άλλη παρηγορία μας. Όσο Εκείνος (ο Χριστός δηλαδή) ήταν σωματικά μαζί μας, ήταν παρηγορία, είχε "ρήματα ζωῆς αἰωνίου", και κανείς δεν ήθελε να φύγει από κοντά Του.

Όταν Εκείνος φεύγει (Ανάληψη) δοξάζοντας την ανθρώπινη φύση μας με το να την καταστήσει "συγκάθεδρον τῆς θεότητος", έχει ήδη υποσχεθεί Άλλον Παράκλητον. Μας έχει πει ότι δεν θα μας αφίσει ορφανούς, δηλαδή ανεπιμέλητους.

Στην γιορτή της Πεντηκοστής έχουμε δυναμική εμφάνιση και παρουσία Αυτού του Άλλου Παρακλήτου. "Γλῶσσες φωτιᾶς" μετά από μια έντονη ηχητική προειδοποίηση έρχονται και "κάθονται" στα κεφάλια των Αποστόλων. Και τότε οι Απόστολοι αρχίζουν να μιλάνε τις γλώσσες των αλλοεθνών! Δηλαδή; Να κατανοούν τις πνευματικές ανάγκες και τις αναζητήσεις κάθε ειλικρινούς ανθρώπου (και όχι μόνον των Ιουδαίων) "οὕς Κύριος προσκέκληται" (Ἰωήλ 3, 5). Αυτός που κάνει τόσο έντονη την παρουσία Του, προσφέρεται σε κάθε άνθρωπο!

Εμείς βλέποντας και ζώντας όλα αυτά, πώς τα "υποδεχόμαστε";

Α. Έχουμε την δυνατότητα και μεις, σαν κάποιους τότε, να πούμε: τι είναι αυτά; Λόγια μεθυσμένων! (Πραξ. 2, 13). Ακατανόητη σκέψη! Ενοχλητική προοπτική! Δεν είμαστε τώρα για… αλλαγές. Θα μείνουμε όπως είμαστε! Πες ό,τι θέλεις για την πέτρινη καρδιά μας που θα αλλάξεις σε σάρκινη… (Ιεζ. 36, 25). Μας πονάει και μας κάνει δυστυχείς η πέτρινη καρδιά μας, αλλά δεν θέλουμε και τον κόπο μιας σάρκινης καρδιάς…

Β. Έχουμε όμως και την ευκαιρία να ρωτήσουμε τους Αποστόλους: Τί ποιήσωμεν ἄνδρες ἀδελφοί; (Πραξ. 2, 37).

Και τότε οι Απόστολοι θα μας μάθουν την πράξη της Εκκλησίας: "μετανοήσατε… βαπτισθήτω ἕκαστος καί λήψεσθε τήν δωρεάν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος" (Πράξ. 2, 38). ("Σκοπός της χριστιανικής ζωής είναι η απόκτηση του Αγίου Πνεύματος", αγ. Σεραφείμ του Σάρωφ). Πώς λαμβάνει κάποιος την δωρεά του Αγίου Πνεύματος;

Επί των γονάτων!

Η γιορτή της Πεντηκοστής είναι συνυφασμένη με την προσευχή της γονυκλισίας. Οι χριστιανοί προσεύχονται την ημέρα της Πεντηκοστής γονατιστοί για τους εαυτούς τους και για τους νεκρούς τους. Ζητούν από το Πνεύμα το Άγιο την αλλαγή της καρδιάς των ζώντων και την, στο "καλύτερο", αλλαγή της κατάστασης των τεθνεώντων.

Το γονάτισμα δεν είναι ούτε φυσικό, ούτε αυθόρμητο. Είναι απόφαση και επιλογή. Είναι «στάση ζωής». Είναι αξιολόγηση της ζωής.

Σε τί μεγάλο βάθος οδηγεί αυτή η κίνηση εκείνον που την κάνει και εκείνον που την βλέπει;

Ποια εσωτερική αποκάλυψη δηλώνει αυτή η κίνηση;

Λυγίζοντας τα γόνατα, μια ηλικιωμένη κυρία δεν υποψιαζόταν το αποτύπωμα, που θα άφηνε για πάντα αυτή η προσευχητική της κίνηση, στην καρδιά μιας νεαρής Εβραίας, της Edith Stein, η οποία την παρατηρούσε και επηρεασμένη από το γεγονός αυτό, οδηγήθηκε στην μεταστροφή της στον χριστιανισμό! Ας ακούσουμε την Edith Stein: «Μπήκαμε στον καθεδρικό ναό για λίγα λεπτά, και μέσα σε μια σιωπή ιερή, ήλθε μία κυρία κρατώντας ένα καλάθι με ψώνια. Γονάτισε για να κάνει μια σύντομη προσευχή. Αυτό ήταν κάτι εντελώς καινούργιο για μένα. Στις συναγωγές ή στις προτεσταντικές εκκλησίες στις οποίες πήγαινα, οι άνθρωποι έρχονταν μόνο για τις ακολουθίες. Εδώ όμως, έμπαινε οποιοσδήποτε, στη μέση των καθημερινών του εργασιών, μέσα σε μια άδεια εκκλησία, για να κάνει έναν εμπιστευτικό διάλογο. Δεν το είχα ξαναδεί ποτέ αυτό».

Αυτό το ανώνυμο πρόσωπο πρόσφερε στην Edith Stein, με την ένταση της ενδόμυχης προσευχής του, μια αποκάλυψη του μυστηρίου του Θεού. Η προσευχή της εκδηλώθηκε ελεύθερα με μια απλή σωματική στάση: γονάτισε. Με αυτόν τον τρόπο, η ύπαρξή της μαρτυρούσε την εμπειρία μιας ζωντανής σχέσης με Αυτόν τον οποίον «υπεδείκνυε» και φανέρωνε μέσα από το γονάτισμά της. Πράγματι, η Edith Stein, αυτός ο άγιος άνθρωπος (αφού εξ υστέρων μαρτύρησε στα κρεματόρια των αντίχριστων Ναζί), θυμόταν τόσο έντονα αυτό το επεισόδιο, γιατί άφησε μέσα στην μνήμη της ψυχής της, την ζωντανή εικόνα μιας ύπαρξης, που μέσα από την καρδιά και το σώμα της, έκανε εμφανή την θέληση να προσεγγίσει τον Θεό, και καθιστούσε ορατό τον διάλογο αγάπης και φιλίας με Εκείνον.

Γονατίζω, σημαίνει δεν περπατάω πλέον, δεν τρέχω, αλλά περιορίζω την ελευθερία των κινήσεών μου, προκειμένου να την «προσαρμόσω», κατά κάποιον τρόπο, σε μια πράξη που κάνω ελεύθερα. Αυτός που κάμπτει τα γόνατα μικραίνει, να το πούμε έτσι, και υποτάσσεται σ’ αυτόν μπροστά στον οποίο γονατίζει.

Αρκεί να προσέξουμε την συμπεριφορά των βασανιστών απέναντι στα θύματα τους σε καιρό κατοχής ή πολεμικών ταραχών: μια από τις ταπεινώσεις που τους επιβάλλουν είναι και το υποχρεωτικό και καταναγκαστικό γονάτισμα μπροστά στον κατακτητή ή τον δυνάστη τους.

Εμείς γονατίζουμε όχι επιβεβλημένα, αλλά δεχόμενοι και διακηρύττοντες την αδυναμία και ταπείνωσή μας, μπροστά σ’Αυτόν που Τον έχουμε Κύριο της ζωής μας.

Γονατίζουμε, για να μας σηκώσει Εκείνος σε μια ζωή, όχι απλά βιολογική, αλλά γεμάτη με την ομορφιά των καρπών του Αγίου Πνεύματος.

Γονατίζουμε, για να Του πούμε ότι προσδεχόμαστε την ζωή από τα χέρια Του.

Γονατίζουμε, για να φανερώσουμε ότι εκούσια "αιχμαλωτιζόμαστε" στο δικό του "στρατόπεδο", για να ζήσουμε την πραγματική ελευθερία.

Γονατίζουμε, για να Του πούμε μαζί με τον προφήτη Σαμουήλ και την Παναγία Μητέρα Του "λάλει, Κύριε, ὁ δοῦλος Σου ἀκούει" και Κείνος να μας μάθει, πώς αλλάζει η καρδιά!

Με χαρά λοιπόν και με την προσδοκία η Χάρις του Αγίου Πνεύματος να’ρθει και να μεταμορφώσει την καρδιά μας ας "κλίνωμεν τά γόνατα" προσευχόμενοι για μας και για τους δικούς μας, ζώντες και νεκρούς.

Με εκτίμηση, αγάπη και ευχές

ο εφημέριός σας,

π. Θεοδόσιος

Σχόλια στο East Coker από τα "Τέσσερα Κουαρτέτα" του T.S. Eliot

Αφήνοντας το προσωπικό παρόν, ο ποιητής μεταφέρεται και πάλι, αυτή τη φορά στο  παρόν του τεχνικού πολιτισμού. Απηχεί τις λέξεις του Μilton από το  Samson Agonistes. Με τον τρόπο αυτόν, οικειώνεται τη στάση του προφητικού ποιητή καθώς  κρίνει τον σύγχρονο τεχνικό πολιτισμό. Βλέπει τη δημόσια ζωή των ημερών του σαν μια λιτανεία μορφών, που υποτίθεται πως είναι ενδιαφέρουσες, από τον στρατιωτικό, τον εμπορικό, τον πολιτισμικό, τον πολιτικό, τον διοικητικό και τον βιομηχανικό χώρο. Όλες χάνονται στο σκοτάδι, όλες βαδίζουν προς τον θάνατο – ‘το κενό μες στο κενό’, γιατί η εγκόσμια κατάστασή τους αποκρύβει μια εσωτερική κενότητα, και ο θάνατος προς τον οποίον πορεύονται γίνεται αντιληπτός από τον τεχνικό πολιτισμό τους μόνο με όρους κενότητας. (Για διευκρίνιση των ‘διαστρικών διαστημάτων’, EC 102, ο σ. παραπέμπει στο σχόλιό του πάνω στο τελευταίο μέρος του κουαρτέτου, όπου σημειώνει: Θυμηθείτε ότι η πορεία προς τον θάνατο του κενού μες στο κενό οδηγεί στα ‘διαστρικά διαστήματα’, εκεί που δεν υπάρχουν άστρα.)

Η Ευχή του Αγίου Φωτός

 

 

 

 

Η ευχή του αγίου Φωτός

 

(Χωρίς σχόλια)

 

Ο Πατριάρχης κρατώντας τις δύο (πολυσώματες) σβηστές λαμπάδες, εισέρχεται στο αγ. Κουβούκλιο και κλείνεται στον Πανάγιο Τάφο. Εκεί, ως γρά­φει ο Κάλ. Μηλιαράς, «κλίνας τά γόνατα μετά φόβου καί κατανύξεως ἀναγινώσκει τήν ἀκόλουθον εὐχήν». (Την παραθέτουμε ολόκληρη και ακριβώς ως έχει στην Νέα Σιών, το επίσημο δημοσιογραφικό όργανο του Πατριαρχείου Ιεροσολύ­μων, τόμ. ΞΒ', 1967 σελ. 235, δηλαδή στη μελέτη για το άγιο φῶς του Καλ. Μηλιαρά).

Ο αναγνώστης θα πρέπει να προσέ­ξει την ευχή ιδιαιτέρως:

Δέσποτα Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἡ ἀρχίφωτος σο­φία τοῦ ἀνάρχου Πατρός. Ὁ φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον, ὁ εἰπών ἐκ σκότους φῶς λάμψαι, ὁ εἰπών γενηθήτω φῶς καί ἐγένετο φῶς, Κύριε, ὁ τοῦ φωτός χορηγός, ὁ ἐξαγαγών ἡμᾶς ἀπό τοῦ σκότους τῆς πλάνης καί εἰσαγαγών εἰς τό θαυμαστόν φῶς τῆς σῆς ἐπιγνώσεως, ὁ τήν γῆν μέν πᾶσαν διά τῆς ἐν αὐτῇ ἐνσάρκου παρουσίας σου, τά καταχθόνια δέ διά τῆς εἰς Ἅδην καταβάσεώς σου φωτός πληρώσας καί χαρᾶς, μετά δέ ταῦτα διά τῶν ἁγίων σου ἀποστόλων φῶς καταγγείλας πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν. Εὐχαριστοῦμεν σοι, ὅτι διά τῆς εὐσε­βοῦς πίστεως μετήγαγες ἡμᾶς ἀπό σκότους εἰς φῶς καί γεγόναμεν υἱοί διά τοῦ ἁγίου βαπτίσματος, θεασάμενοι τήν δόξαν σου πλήρη οὖσαν χάριτος καί ἀληθείας· ἀλλ᾿ ὦ φωτοπάροχε Κύριε· ὁ τό μέγα φῶς ὤν, ὁ εἰπών, ὁ λαός ὁ καθήμενος ἐν σκότει. Δέσποτα Κύριε, τό φῶς τό ἀληθινόν, ὅ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τόν κόσμον· τό μόνον φῶς τοῦ κό­σμου καί φῶς τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων, οὗ ἀπό τῆς δόξης ἐπληρώθη τά σύμπαντα, ὅτι φῶς εἰς τόν κό­σμον ἐλήλυθας διά τῆς ἐνσάρκου σου οἰκονομίας, εἰ καί οἱ ἄνθρωποι ἠγάπησαν μᾶλλον τό σκότος ἤ τό φῶς· σύ Κύριε φωτοδότα, ἐπάκουσον ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν καί ἀναξίων δούλων σου τῶν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ παρισταμένων τῷ παναγίῳ σου καί φωτοφόρῳ τούτῳ τάφῳ καί πρόσδεξαι ἡμᾶς τιμῶντας τά ἄχρα­ντα πάθη σου, τήν παναγίαν σου σταύρωσιν, τόν ἐκούσιον θάνατον καί τήν ἐν τῷ πανσεβάστῳ τούτῳ μνήματι τοῦ τεθεωμένου σου σώματος κατάθεσιν καί ταφήν καί τριήμερον ἐξανάστασιν, ἥν χαρμονικῶς ἤδη ἀρξάμενοι ἑορτάζειν, μνείαν ποιούμεθα καί τῆς ἐν Ἅδου καθόδου σου, δι' ἧς τάς ἐκεῖσε τῶν δικαίων κατεχομένας ψυχάς δεσποτικῶς ἠλευθέρωσας τῇ ἀστραπῆ τῆς σῆς θεότητος φωτός πληρώσας τά κα­ταχθόνια. Ὅθεν δή ἀγαλλομένῃ καρδίᾳ καί χαρᾷ πνευματικῆ κατά τοῦτο τό ὑπερευλογημένον Σάββατον τά ἐν γῆ καί ὑπό γῆν θεοπρεπῶς τελεσθέντα σοι σωτηριωδέστατα μυστήρια σου ἑορτάζοντες καί σέ τό ὄντως ἱλαρόν καί ἐφετόν φῶς ἐν τοῖς καταχθονίοις θεϊκῶς ἐπιλάμψαν, ἐκ τάφου δέ θεοπρεπῶς ἀναλάμψαν ἀναμιμνησκόμενοι, φωτοφάνειαν ποι­ούμεθα, σοῦ τήν πρός ἡμᾶς συμπαθῶς γενομένην θεοφάνειαν, εἰκονίζοντες· ἐπειδή γάρ τῇ σωτηρίῳ καί φωταυγεί νυκτί πάντα πεπλήρωται φωτός οὐρα­νός τε καί γῆ καί τά καταχθόνια διά τό ὑπερφυές μυστήριον τῆς ἔν Ἅδου καθόδου σου καί τῆς ἐκ Τάφου σου τριημέρου ἀναστάσεως. Διά τοῦτο, ἐκ τοῦ ἐπί τοῦτον τόν φωτοφόρον σου Τάφον ἐνδελεχῶς καί ἀειφώτως ἐκκαιομένου φωτός εὐλαβῶς λαμβάνοντες διαδιδόαμεν τοῖς πιστεύουσιν εἰς σέ τό ἀληθινόν φῶς καί παρακαλοῦμεν καί δεόμεθά σου, Πανάγιε Δέσποτα, ὅπως ἀναδείξης αὐτό ἁγια­σμοῦ δῶρον καί πάσης θεϊκῆς σου χάριτος πεπληρωμένον, διά τῆς χάριτος τοῦ Παναγίου καί φωτοφόρου Τάφου σου· καί τούς ἀπτομένους εὐλαβῶς αὐτοῦ εὐλογήσῃς καί ἁγιάσῃς, τοῦ σκότους τῶν παθῶν ἐλευθερῶν καί τῶν φωτεινοτάτων σου σκηνῶν κατα­ξίωσῃς, ὅπου φῶς τό ἀνέσπερον τῆς σῆς θεότητος λά­μπει· χάρισαι αὐτοῖς, Κύριε, ὑγίειαν καί εὐζωίαν καί τούς οἴκους αὐτῶν παντός ἀγαθοῦ πλήρωσον.

Ναί, Δέσποτα φωτοπάροχε, ἐπάκουσόν μου τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἐν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ καί δός ἡμῖν τε καί αὐτοῖς περιπατεῖν ἐν τῷ φωτί σου καί ἐν αὐτῷ μένειν, ἕως τό φῶς τῆς προσκαίρου ζωῆς ἔχομεν. Δός ἡμῖν, Κύριε, ἵνα τό φῶς τῆς προσκαίρου ζωῆς ταύτης ἔχωμεν. Δός ἡμῖν Κύριε, ἵνα τό φῶς τῶν καλῶν ἔργων ἡμῶν λάμπῃ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων καί δοξάζωσί σε σύν τῷ ἀνάρχῳ σου Πατρί καί τῷ Παναγίῳ Πνεύματι. Εἰς φῶς γάρ ἐθνῶν ἡμᾶς τέθεικας, ἵνα αὐτοῖς τῇ σκοτίᾳ περιπατοῦσι φαίνωμεν. Ἀλλ᾿ ἡμεῖς ἠγαπήσαμεν τό σκότος μᾶλλον ἤ τό φῶς, φαᾶλα πράσσοντες. Πᾶς γάρ ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τό φῶς κατά τόν ἀψευδῆ λόγον σου· διά τοῦτο ὁσημέραι προσκόπτομεν ἁμαρτάνοντες, ἐπειδή περιπατοῦμεν ἐν τῇ σκο­τίᾳ. Ἀλλ᾿ ἀξίωσον ἡμᾶς τό ὑπόλοιπον τῆς ζωῆς ἡμῶν βιωτεῦσαι πεφωτισμένους τούς ὀφθαλμούς τῆς διανοίας ἡμῶν. Δός ἡμῖν, ἵνα ὡς τέκνα φωτός περιπατήσωμεν ἐν τῷ φωτί τῶν ἐντολῶν σου· τό τοῦ ἁγίου βα­πτίσματος φωτεινόν ἔνδυμα, ὅπερ διά τῶν ἔργων ἠμαυρώσαμεν, λεύκανον ὡς τό φῶς, ὁ ἀναβαλλόμε­νος τό φῶς ὥσπερ ἱμάτιον. Δός ἡμῖν ἐνδύσασθαι τά ὅπλα τοῦ φωτός, ἵνα δι᾿ αὐτῶν τόν ἄρχοντα τοῦ σκό­τους τροπούμεθα, ὅς μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός. Ναί, Κύριε, καί ὡς ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ τοῖς ἐν σκότει καί σκιᾷ θανάτου καθημένοις φῶς ἔλαμψας, οὕτω σήμερον λάμψον ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν τό σόν ἀκήρατον φῶς, ἵνα διά τούτου φωτιζόμενοι καί θερμαινόμενοι ἐν τῇ πίστει δοξάζομέν σε τό μό­νον ἐκ μόνου τοῦ άρχιφώτου φωτός ἱλαρόν φῶς εἰς τούς ἀτελευτήτους αἰώνας. Ἀμήν».

Μετά το τέλος της ευχής «ὁ Πατριάρχης μετά πάσης εὐλαβείας ἀσπάζεται τόν ἅγιον Τάφον καί λαμβάνει τό ἅγιον φῶς ὅπερ, ἐξερχόμενος ἐξ αὐτοῦ εἰς τόν προθάλαμον αὐτοῦ, μεταδίδει... κ.λπ.».

Όπως γίνεται φανερό η Ευχή αυτή είναι πολύ διαφωτιστική καί επομένως σπουδαία για το θέμα μας από την άπο­ψη του περιεχομένου της. (Ο περισσότερο εγκρατής της ελλη­νικής γλώσσας αναγνώστης, ας μη αποβλέψει στην έλλειψη πρωτοτυπίας της Ευχής, με την υπερβολική συμπίληση Γρα­φικών χωρίων -κατά την κρατούσα εκκλησιαστική συνήθεια- ούτε στην πλημμελή σύνταξη καί στίξη. Ας αποβλέψει στην ουσία του κειμένου η οποία γίνεται με σαφήνεια αντιλη­πτή, και καθιστά έτσι την Ευχή άξια ιδιαίτερης σημασίας).

Κωνσταντίνου Δ. Καλοκύρη

Το Αρχιτεκτινικό Συγκρότημα

Του Ναού της Αναστάσεως Ιεροσολύμων

Και το Θέμα του Αγίου Φωτός

Εκδόσεις University Studio Press

Σελ. 222-225

Οι ξένοι φίλοι κι εμείς

Του ΚΩΣΤΑ Ε. ΜΠΕΗ

 Σε ηλικία οχτώ ετών, για πρώτη φορά στη ζωή μου, αντίκρισα στον τόπο μας ξένο, και μάλιστα εχθρό, εγκατεστημένο μέσα στο σπίτι μας, δίχως να μας έχει ρωτήσει και χωρίς να τον θέλουμε.

Η κατανόηση της βίας στην Παλαιά Διαθήκη

Συζήτηση με τον π. Σωτήρη Μαυροφϊδη

 Η Παλαιά Διαθήκη είναι γεμάτη από περι­στατικά βίας. Για παράδειγμα, διαβάζουμε στο Δευτερονόμιο: «Μην παραδοθείτε στη λατρεία άλλων θεών, αυτών των γύρω σας λαών, για να μην ξεσπάσει εναντίον σας ο θυμός του Κυρίου, του Θεού σας, που είναι ανάμεσα σας, και σας εξαφανίσει από τη γη» (Δευτ 6: 14-15). Πώς μπορούν να ερμηνευ­θούν ώστε να κατανοήσουμε τέτοια γεγονό­τα που προκαλούν απορία για τη βιαιότητα τους;

Θρησκευτική κάλυψη του Εθνικισμού

«...βλασφημίαν, ἀσυγχώρητον βλασφημίαν

ἐναντίον τοῦ Χριστοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος»

 

Για τους Χριστιανούς η ιστορία προχωρά ως εκτύλιξη μιας ανα­μέτρησης: κάθε λεπτό -ασταμάτητα- η Ανάσταση αναμετράται με τη θανατίλα του παλιού κόσμου. Υπάρχουν, ωστόσο, και στιγμές με μια ένταση ξεχωριστή, με μια κρισιμότητα αποκα­λυπτική: Είναι οι στιγμές στις οποίες εγείρεται με ορμή ένα αντι-ευαγγέλιο και ο άνθρωπος καλείται να διακρίνει μεταξύ αυτού του αντι-ευαγγελίου και του ευαγγελίου του Χριστού και να ξεκαθαρίσει με ποιο συντάσσεται, ποιο αποτάσσεται.

Ο Πάσχων Δούλος

(Προφ. Ησαΐας κεφ. 52, 53, 54)

 

Τα κεφάλαια 52, 53, 54, στο βιβλίο του Προφήτη Ησαΐα αποτελούν μαζί με τον Ψαλμό 21 τις πιο σαφείς και δυνατές Μεσσιανικές προφητείες.

Στον Ησαΐα βλέπουμε «όλη» την «βιογραφία» του Χριστού: «ὡς παιδίον ἐναντίον αὐτοῦ…» μέχρι της αμορφίας του Σταυρού «τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον καὶ ἐκλεῖπον».

Στον Ψαλμό 21 βλέπουμε τις λεπτομέρειες των Παθών του Πάσχοντος Δούλου. «Συναγωγή πονηρευομένων», «κῦνες πολλοί», «διεμερίσαντο τὰ ἰμάτιά μου».

Αποκατάσταση του... αδελφού

Ἀποκατάσταση τοῦ… ἀδελφοῦ

Σχόλια γιά μιά καριέρα πού ἔληξε ἀδόξως!

……………………………………………………………………………..

"Οὐαί εἰς ἡμᾶς" (ἐφώναξεν ὁ Πατριάρχης καί μετ᾿ αὐτοῦ συμφώνως οἱ Ἱεράρχαι, ὅτε παρά τινων, ἐπροβλήθη ἀμαθής τις καί ἀνάξιος πρός ἀρχιεράτευσιν) - Οὐαί εἰς ἡμᾶς ἄν καταστήσωμεν τυφλόν ὁδηγόν εἰς τούς πλανωμένους!

Ὁ ἀμπελών τῆς Ἱερωσύνης δέν εἶναι τῆς μετανοίας ἀμπελών, εἰς τόν ὁποῖον πρέπει νά δεχώμεθα πᾶσαν ὥραν ἀδιακρίτως τούς τυχόντας ἐργάτας μισθωτούς. Οὐδέ πρέπει νά γίνωνται Ἀρχιτρίκλινοι οἱ ἐν ταῖς πλατείαις κείμενοι χωλοί καί ἀνάπηροι ψωμοζῆται, τούς ὁποίους ἡ φιλανθρωπία τοῦ οὐρανίου Οἰκοδεσπότου προσκαλεῖ μόνον ὡς συνδαιτημόνας εἰς τήν θείαν αὐτοῦ τράπεζαν νά τραφῶσι.

Μακράν τοῦ ἱεροῦ θυσιαστηρίου ὅσοι, πρίν γένωσι τῆς πίστεως μαθηταί, συνωθοῦνται νά προβληθῶσι τῶν κακῶν τῆς ἀμαθίας διδάσκαλοι· καί, πρίν μάθωσι νά κωπηλατῶσι τό σκαφίδιον τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας, ἐπιβάλλονται νά κυβερνῶσι τήν ἱεράν καί μεγάλην τῆς τῶν ψυχῶν οἰκονομίας ὀλκάδα!

Μακράν οἱ σπουδαρχοῦντες τοιχωρύχοι τῆς Ἐκκλησίας, οἵτινες εἰσελθόντες ἐν σχήματι ποιμένων κινδυνεύουσι νά θυσιάζωσιν, ὄχι ἑαυτούς ὑπέρ τῆς σωτηρίας τῶν προβάτων, ἀλλά τά πρόβατα ὑπέρ τῆς ἑαυτῶν ὠφελείας και τρυφῆς.

Ὦ Σῶτερ, Σῶτερ, ἀποδίωξον καί τώρα έκ τοῦ ναοῦ σου, ἄν τινες τολμήσωσι νά εἰσέρψωσιν, ὄχι νά ἱερατεύσωσιν ἁγνῶς καί ἀξίως, ἀλλά μᾶλλον νά κατεμπορεύωνται τά ἅγια, ὡς ἄν τινες κάπηλοι καί τραπεζίται!

……………………………………………………………………………..

Κων. Οἰκονόμου, τοῦ ἐξ Οἰκονόμου

Λόγοι τόμ. Α’

Ἐπιμέλεια Θεοδ. Σπεράντζα

ΑΘΗΝΑΙ 1972, σελ. 37

Άνθρωποι από χρήμα

Άνθρωποι από χρήμα

Tου Παντελή Μπουκάλα

 

Είναι ένα «Απλοϊκό τραγούδι» του Λόρκα, όπως το είχε τιτλοδοτήσει ο ίδιος. «Απλοϊκό», ναι, πάντως τους τέσσερις πρώτους στίχους θα τους ζήλευε ο Μπρεχτ, και ίσως να ’χαν θέση σε κάποιο δράμα του Σαίξπηρ, λ.χ. στον «Εμπορο της Βενετίας». «Μαμά, / θα ’θελα να ’μουν από χρήμα. // Γιε μου, / θα κρύωνες πολύ»: Αυτοί είναι οι στίχοι του Ισπανού ποιητή (μεταφρασμένοι από τον Φ. Ηλιάδη), που μεμιάς ζωγραφίζουν ολόκληρο κόσμο.

Από τη μια το πιτσιρίκι, που όπως συμβαίνει με όλα τα πιτσιρίκια της υφηλίου (όχι, ψέματα, της «αναπτυγμένης» μόνο υφηλίου, γιατί σε μεγάλα τμήματά της τα παιδιά δεν προλαβαίνουν να μεγαλώσουν), ήρθε η στιγμή ν’ απαντήσει τι θέλει να γίνει όταν μεγαλώσει. Θαμπωμένο από τα ωραία ζεστά σπίτια, τα ωραία ζεστά ρούχα και τα όμορφα παιχνίδια των συνομηλίκων του, που είναι σαν κι αυτόν πλην όχι ακριβώς σαν κι αυτόν, απαντά πως θα ’θελε να είναι «από χρήμα». Κι από την άλλη η έμπειρη μάνα. Που κάτι στέρεο πρέπει ν’ αντιτάξει στο όνειρο του γιου της. Του λέει λοιπόν κάτι που θα το νιώσει αμέσως: πως αν ήταν από χρήμα, θα κρύωνε. Κι ας είχε το πιο ζεστό σπίτι του κόσμου και τα πιο ζεστά ρούχα.

Τον Λόρκα τον αγαπούν πολύ στην Ισπανία. Αν έχουν τη συνήθεια να κάνουν σύνθημα τους στίχους των ποιητών (όπως εμείς με το «Αντισταθείτε» του Μιχάλη Κατσαρού, που με τον καιρό ξεχάστηκε πως είναι δική του η προτροπή), δεν το ξέρω. Αν όμως έγραφαν με μεγάλα γράμματα στο πανό τους το «Απλοϊκό τραγούδι» του ποιητή τους, θα ’πρεπε να επινοήσουν και μια δεύτερη ανθρώπινη γλώσσα, μεταφραστική, για να το μεταγλωττίσουν έτσι που να υπάρχει κάποια πιθανότητα να το κατανοήσουν όσοι είναι «από χρήμα». Γιατί υπάρχουν τέτοιοι. Λεγεώνες ολόκληρες. Και δεν πρόκειται για τους συνήθεις, με τα εργοστάσια, τα καράβια, τα τσιφλίκια, τις καταθέσεις. Αυτοί εξακολουθούν να έρχονται από έναν κόσμο αναγνωρίσιμο, άρα στοιχειωδώς ελέγξιμο.

Πρόκειται για το νέο υβριδικό είδος που, ανθρωπομορφιστές όπως είμαστε, του αποδίδουμε ονόματα  όπως «επενδυτές» ή «χρηματιστές» και παρατσούκλια όπως «γιάπηδες» για να το εντάξουμε κάπου, σε ένα σύστημα οικείων σημείων, μήπως το κατανοήσουμε. Είναι άνθρωποι από χρήμα όχι επειδή το χρήμα ρέει στις φλέβες τους αντί για αίμα. Οχι. Αλλο πράμα φαντάστηκε ο Λόρκα, άλλο θηρίο: Εναν νέου τύπου κένταυρο, δέκα φορές πιο αλλόκοτο, μισό άνθρωπο - μισό νόμισμα, που όσο χρήμα κι αν έχει για να το καίει και να ζεσταίνεται, αυτός πάντοτε θα κρυώνει· γιατί στη θέση της καρδιάς είναι το δολάριο, στη θέση του μυαλού το ευρώ, το ένα πνευμόνι γιεν, τ’ άλλο ρούβλι ή γουάν.

Υπάρχουν τέτοιοι χρηματάνθρωποι. Είκοσι από δαύτους αμείβονται με ποσά που θα έφταναν για να ζήσει μια λιμοκτονούσα αφρικανική χώρα. Και δεν προλαβαίνουν να τα χαρούν. Δεν είναι αυτός ο στόχος τους άλλωστε. Η χαρά τους δεν είναι η συσσώρευση χρήματος αλλά η καταστροφή ανθρώπων και χωρών. Και μονόπολι αν έπαιζαν, κάτι θα ’νιωθαν.

Πηγή: Εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_25/07/2012_490127


Ιούλιος 2012

Ιούλιος 2012

Αγαπητοί ενορίτες

Οι ουσιαστικές απαντήσεις για την ανθρώπινη ζωή δεν δίδονται προς άλλους αλλά προς τον εαυτό μας! Για τα καίρια της ζωής δεν χρειάζεται να απολογηθούμε σε τρίτους, αλλά στην ψυχή μας. Όσα μας είναι εσωτερική πίεση και απορία θέλουν επαρκείς για την καρδιά και την σκέψη μας τοποθετήσεις. Τα θεμελιώδη ερωτηματικά απαιτούν προσωπική ειλικρίνεια όχι επικοινωνιακή διπλωματία.

Πώς ζούμε; Γιατί έτσι και όχι αλλιώς; Πόσο μας "χορταίνει" η σχέση μας με τον άνθρωπό μας; Τί κανονίζει την συμπεριφορά μας; Τί έχει αξία στη ζωή μας;

Ο Αποχαιρετισμός των κληρικών της Μητροπόλεως Πρεβέζης στον Πατέρα τους

Ἴσχυσε, πάτερ, καί γιά σένα ἐκεῖνο τό ἀρχαῖο:

"Πέτρε φιλεῖς με; ποίει ἅ λέγω,

ποίμανέ μου τήν ποίμνην

καί φίλει οὕς φιλῶ, συμπάσχων τοῖς ἁμαρτάνουσιν

ὅρα μου τήν πρός σέ εὐσπλαγχνίαν

καί τῷ σταυρῷ ἁλιεύειν, διδάχθητι".

Ὅλα αὐτά τά χρόνια συνέπασχες τοῖς ἁμαρτάνουσιν καί τούς ἁλίευες μέ τόν Σταυρό, στόν ὁποῖον ἔβλεπαν ὅτι ἤσουν καρφωμένος. Δέν πρότεινες τόν Σταυρό! Τόν ἔδειχνες μέ τήν δική σου Σταύρωση! Στήν ζωή σου ἔβλεπαν "οἱ ἀγρευόμενοι ἰχθύες" τήν χαράν τήν διά τοῦ Σταυροῦ ἐρχομένην καί προσκυνοῦσαν, Τόν ἐν τῷ Γολγοθᾷ Σταυρωθέντα.

Ὅμως τί σημασία ἔχει νά περιγράψουμε ὄμορφα τί κατάφερες;

Ἡ μεγαλύτερη ὕβρις στή μνήμη ἑνός ἀνθρώπου εἶναι ἡ ὡραιοποίηση.

Μορφές του πατρικού ρόλου σήμερα

Xavier Lacroix[1]

 Η πατρότητα σήμερα χαρακτηρίζεται από το ακόλουθο πα­ράδοξο: η νεότερη γενιά των παιδιών έχει κοντά της, τις περισσό­τερες φορές, τον πατέρα, ο οποίος αναλαμβάνει σήμερα μεγαλύτε­ρη φροντίδα και ευρύτερη παρουσία στην ανατροφή των παιδιών του. Παράλληλα, στην ίδια αυτή γενιά, η μορφή του πατέρα έχει γίνει αβέβαιη.

"Δός μοι τοῦτον τόν Ξένον..."

 

Όταν είσαι ακόμα έφηβος και ουσιαστικά μόλις αρχίζεις να γνωρίζεις τον κόσμο γύρω σου είναι μπλέξιμο να "βλέπεις" δύο κόσμους! Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς, είναι σχιζοφρενικό!

Έχω ανάγκη να προσεύχομαι*

O Bertrand Révillion

παίρνει συνέντευξη από την Mireille Dumas 

Μια  ασυνήθιστη δημοσιογράφος, της οποίας οι τηλεοπτικές εκπομπές σπάνια αφήνουν κάποιον αδιάφορο. Άγνωστοι και περιθωριακοί, Μοναχοί ή πόρνες έρχονται να της αποκαλύψουν ένα μέρος από το μυστικό της ζωής τους. Η Mireille Dumas αντλεί τον πόθο της να ρωτά τους άλλους από τα μυστικά της παιδικής της ηλικίας. Αυτό που προσπαθεί να καταλάβει με τις ερωτήσεις της είναι το μυστήριο του ανθρώπου. Ίσως και το μυστήριο του Θεού…

Έχουν γράψει...

 

π. Βασίλειος Βολουδάκης

''Ο πατήρ Μάρκος Μανώλης και η δημοσιογραφία ως έργον Θεού''

ΟΡΘΟΔ. ΤΥΠΟΣ αριθμ. φυλ. 1855/26.11.10


''Ήσαν και αγιορείτες Πατέρες, που κατά καιρούς διεμήνυαν με προσκυνητάς τη γνώμη τους για τον π. Μάρκο με αφορμή τις θέσεις του «Ο.Τ», χωρίς να έχουν την πνευματική ορατότητα που είχε εκείνος. Ακόμη και ο π. Παΐσιος, του είχε διαμηνύσει κάποτε ότι «θα πάει στην κόλαση χωρίς να το καταλάβει», αλλά ο π. Παΐσιος, παρά την αναμφισβήτητη αγιότητα του –την οποία ευλαβούμαι με ευγνωμοσύνη– είχε τότε κάνει λάθος, όπως έχει κάνει λάθος και στα όσα έγραψε για το χάραγμα του αντιχρίστου και από την αναπαραγωγή του λάθους αυτού, ταλαιπωρείται μέχρι σήμερα το Ορθόδοξο πλήρωμα''.


Αυτά για....αντιστοίχηση........!!!!

Μια απάντηση που δεν δημοσιεύτηκε

 

Αξιότιμοι Κύριοι υπεύθυνοι της ιστοσελίδας ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Επειδή η ιστοσελίδα σας, κατά πώς φαίνεται, θέλει να έχει σχέση με τον Χριστό και την Εκκλησία, θέλω και εγώ, σαν πρόσωπο που του κάνατε την… τιμή να το "παρουσιάσετε", να Σας ρωτήσω τα παρακάτω και να θεωρήσω αυτονόητη την δημοσίευση των ερωτημάτων μου.

Το Μηδέν σαν Πέρασμα

Όπως ο υλισμός με όλες τις μορφές του − την επιστημονική, την οικονομική, την ψυχολογική − σάρωσε ευτυχώς τη στείρα σπιριτουαλιστική ρητορική προτού να εισαγάγει κι αυτός με τη σειρά του ένα νέο βερμπαλισμό, έτσι και οι φιλοσοφίες του μηδενός είναι στην ουσία είναι καλό αντίδοτο στα γούστα της αστικής σκέψης, στη βλακώδη αισιοδοξία της, στον απατηλό ιδεαλισμό της και στη θετικιστική ισοπέδωση του πραγματικού που την χαρακτηρίζει. Ο ίλιγγος του μηδενός είναι μια καλή πνευματική θεραπεία για τον μικροαστό με την υπερβολική του αυτοπεποίθηση. […]

Ο Λόγος και η Πίστη

Σπ. Κυριαζόπουλου

 Ὅπως καί ἄν ὀνομάζεται σήμερα ὁ λόγος περί Θεοῦ, εἴτε Ἐπιστήμη, εἴτε Φιλοσοφία, εἴτε Θεολογία, εἴτε Μεταφυσική, ἀναγνωρίζει πλέον ὅτι γιά τό Ὑπερβατικό μπορεῖ νά μιλήσει μονάχα ὁ Ὑπερβατικός.

Το φράκο, η φουστανέλα και το "βρακί της Κατερίνας"

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής

 

Στην πολυθρύλητη σειρά του Σκάι για το 1821, που αυτοχαρακτηρίζεται ως «η μόνη πλήρης καταγραφή» [η οποία όμως δεν βρήκε πουθενά - ούτε στους Μύλους τ’Αναπλιού ούτε στην Ακρόπολη των Αθηνών - τον Μακρυγιάννη να τον καταγράψει] τέθηκε το φοβερό δίλημμα: φράκο ή φουστανέλα;

Θαυμάζοντας και κάποιους που "Πέθαναν για τον Χριστό, αγαπώντας θυσιαστικά τους αδελφούς"

 Με μια προφητική προαίσθηση του μαρτυρίου του, ο ηγούμενος Κριστιάν ντε Σερζέ της μοναχικής κοινότητας στον Άτλα της Τιβιρίνας στην Αλγερία έγραφε:

«Αν μου συνέβαινε κάποια μέρα (που θα μπορούσε να είναι και σή­μερα) να είμαι θύμα της τρομοκρατίας, η οποία φαίνεται ότι θέλει να κα­ταβροχθίσει όλους τους ξένους που ζουν στην Αλγερία, θα ήθελα η κοι­νότητά μου, η Εκκλησία μου, η οικογένεια μου να θυμηθούν ότι η ζωή μου ήταν δοσμένη στο Θεό και σ' αυτή τη χώρα.

Ο έχων νουν ψηφισάτω

Tου Παντελη Μπουκαλα/ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Με τον διαβόητο «αριθμό του θηρίου» συμβαίνει ό,τι περίπου και με τα ζώδια: Παρότι οι αστρονομούντες δεν είναι βέβαιοι αν οι αστερισμοί του ζωδιακού κύκλου είναι δώδεκα ή δεκατρείς, έχει στηθεί παγκοσμίως ολόκληρη αποδοτικότατη επιχείρηση με βάση το «μαγικό» 12 και όχι το «γρουσούζικο» 13. Μια επιχείρηση που εκμεταλλεύεται «την υπέροχη βλακεία του κόσμου» όπως την καυτηριάζει στον «Βασιλιά Ληρ» ο Σαίξπηρ, που απελπίστηκε φαίνεται να βλέπει ανθρώπους να πιστεύουν πως η μοίρα τους δεν εξαρτάται από τη δική τους στάση και δράση αλλά από την κίνηση των άστρων.

Η Φοβική Ανασφάλεια της Διαφορετικότητας

Ένας παπάς με την ουσιαστική έννοια της λέξης, δηλαδή πατέρας και όχι τελεστής μυστηρίων μόνον, μας έστειλε το παρακάτω κείμενο για το οποίο τον ευχαριστούμε θερμά.

Θεωρήσαμε ότι δεν επιτρέπεται να μείνει μόνο για δική μας ωφέλεια και το «αναρτήσαμε» για να είναι κτήμα και κέρδος όλων.

Τέτοιες ελεύθερες φωνές, με πρόταση ενδιαφέρουσα για τους ανθρώπους του σήμερα, ατυχώς σπανίζουν.

Να ευχηθούμε να δώσει ο Κύριος του Αμπελώνος πολλούς τέτοιας ποιότητας εργάτες, για ανάπαυση των «τυπτομένων» τέκνων Του και δοξασμό της Αγίας Βασιλείας Του.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Η φοβική ανασφάλεια της διαφορετικότητας

του π. Δημητρίου Θεοφίλου

Όσα γραφτούν παρακάτω, δεν έχουν καμιά διάθεση ελέγχου, κρίσης ή κατάκρισης, εκφράζουν απλά και μόνο, αγωνίες και πόνους προσωπικούς αλλά πιστεύω όχι μόνο, δεν αποφαίνεται κάποιος από καθέδρας για τίποτε, έχοντας υπ’ όψιν το γραφικό «φοβερόν το εμπεσείν εις χείρας Θεού ζώντος» με βάση λοιπόν αυτή τη ανάμνηση και αναγωγή δεν θα αποφανθεί κανείς από καθέδρας για τίποτε και για κανέναν. Με αφορμή λοιπόν συζητήσεις και αναφορές, που γίνονται στις μέρες μας, σχετικά με το κατά πόσον η ελληνική ορθόδοξη εκκλησία, πρέπει να κάνει κάποια βήματα, έστω και «δειλά» προς τα μπρος ή να στυλώσει πεισματικά τα πόδια, απέναντι στη ιστορία που τρέχει μπροστά της και να την παρατηρεί αυτάρεσκα, για τη προσφορά και το ένδοξο εκκλησιαστικό παρελθόν της και το πλούσιο φιλανθρωπικό της παρόν.

Κάποια «δειλά» και ίσως «άτολμα» βήματα να συναντήσει τον σύγχρονο άνθρωπο, στην ομολογουμένως δύσκολη και αδυσώπητα σκληρή καθημερινότητά του. Μια κοινωνία ένας λαός του Θεού (αν θέλετε) που μας ζητάει επίμονα εδώ και χρόνια να δραπετεύσουμε έστω και για λίγο από τον ασφυκτικό κλοιό που έχουμε δημιουργήσει γύρω μας της ναρκισιστικής αυτάρκειας που μας δημιουργεί τόσο η ψευδαίσθηση ποικίλων ετεροχρονισμένων μεγαλόστομφων βυζαντινισμών κακοβαλμένων και άκομψων (κιτς) στο σήμερα, όσο και η αυτάρεσκη ενασχόληση με την ιδρυματικού τύπου φιλανθρωπία, καθιστώντας μας τυφλούς και κωφούς στις εσχατολογικές ανάγκες του ανθρώπου που έχουμε κληθεί να διακονήσουμε δίχως άρωμα και γεύση «βασιλείας των ουρανών», την οποία καλούμαστε πρώτα απ’ όλα να αναζητούμε και τότε σύμφωνα με την υπόσχεση του ίδιου του μοναδικού Δεσπότη μας, όλα θα «χρειαζούμενα προς ζήση» θα προστεθούν.

Η λέξη διαφορετικότητα, από μόνη της αναστατώνει και δημιουργεί ανασφάλειες στα εκκλησιαστικά περιβάλλοντα φτάνοντας στο σημείο να απορρίπτεται και ο όρος ως μη θεολογικός. Φυσικά με ανάλογες προσεγγίσεις η θεολογική μας ορολογία θα τελείωνε στον 1ο αιώνα σε όσα γράφτηκαν, από όσα είπε ο ίδιος ο Χριστός, γεγονός που είναι εξωπραγματικό. Διαφορετικότητα στο δόγμα, στη πίστη δεν θα μπορούσε να υπάρξει, θα μπορούσε όμως άνετα και ανεμπόδιστα, στο έθος (έθιμο), στη τάξη (τυπικό) στη γλώσσα (αποδόσεις στο σύγχρονο γλωσσικό ιδίωμα κάθε λαού), όπως άλλωστε και συμβαίνει εκεί όπου δεν δρουν και επιδρούν αγκυλώσεις εμμονές και ποικίλων αιτίων ανθρώπινες ματαιώσεις. Η έννοια της διαφορετικότητας προκαλεί αρνητικούς συνειρμούς, που ίσως εδράζονται, σε αμφισβητήσεις προσωπικών βεβαιοτήτων, στη συγχρονία ενός μετανεωτερικού περιβάλλοντος, διαρκών προκλήσεων και προσκλήσεων συνάμα. Σε ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται η «μαχόμενη» και «διακονούσα» εκκλησία του Χριστού να ομολογήσει την αλήθεια της που δεν είναι «εκ του κόσμου τούτου» και να παλέψει για την εσχατολογική εκπλήρωσή της, στο βαθμό φυσικά που αυτή έχει αυτοσυνειδησία μέσα από την αυτοκριτική της και τις αγαπητικές προϋποθέσεις, εντός των οποίων καλείται να ζει και να υπάρχει.

Οι «αρρυθμίες» και η «ταχυκαρδία», που δημιουργεί σε πολλούς από μας το αλλιώτικο, το ασυνήθιστο, το διαφορετικό, οι φόβοι και οι ενοχές που μπορεί να μας αναδύει από τα βάθη του συλλογικού ασυνειδήτου μας και να μας κατακλείει είναι δείγμα της έλλειψης αυτοσυνειδησίας που μας διακατέχει. Οι εμμονές, οι αγκυλώσεις και οι αποκλεισμοί δεν θα είχαν σε τίποτε να συνεισφέρουν στο ζοφερό σήμερα που αναζητάει ελπίδα και απαντήσεις σε πραγματικό χρόνο. Μπορεί από κάποιους να κατηγορηθώ για «συναφειακό» (νεολογισμός) λόγο, αφού δεν υποστηρίζω τα γραφόμενά μου, από παράθεση λόγων «γερόντων» και «θεουμένων» ανθρώπων που αγίασαν, με ανώδυνο και ασφαλή τρόπο βιβλιογραφικών παραπομπών τύπου copy – paste (αντιγραφή – επικόλληση) .

Ξέρετε κάτι; Πιστεύω ακραδάντως πως αποτελεί «ιεροσυλία» και «τυμβωρυχία» αναπτυσσόμενες σε έντονα φαρισαϊκό υπέδαφος, το να χρησιμοποιούμε με περισσή άνεση και ευκολία τους «μαρτυρικούς» λόγους των πατέρων μας οι οποίοι αγίασαν με μαρτύρια, ιδρώτες και αίμα και εμείς από τις «κερκίδες» να συμπάσχουμε μαζί τους και να τους επικαλούμαστε προς επίρρωση της αγωνιώδους προσπάθειάς μας να αρθρώσουμε έναν εξαρθρωμένο θεολογικά και ανθρωπολογικά άνυδρο λόγο, δίχως ζώσα πνοή (nefes) και εσχατολογική προοπτική.

Πόσο ανώδυνο ακίνδυνο και ασφαλές είναι να επικαλούμαστε εκείνους που αγίασαν δίνοντας το αίμα και τη ζωή τους, δίχως να χαρούν κάτι από τις κοσμικές χαρές και ευχαριστήσεις σε ενδοκοσμικό «χρόνο» και «τόπο» θυσιάζοντάς τες όλες για την αέναη και ατελεύτητη χαρά, του να είναι μαζί με το Κύριό τους και Θεό τους.

Εμείς σε αντιδιαστολή με αυτούς τότε, σήμερα είμαστε καλά «βολεμένοι» στους «θρόνους» στα «σύνθρονα» και τα οφίτσια της εξουσίας και της επίγειας καλοπέρασης και καλοζωίας, επικαλούμενοι τη δράση και τα γραφόμενα εκείνων είτε από άγνοια και απερισκεψία, είτε από πρόθεση να αναζητήσουμε ένα συνειδησιακό και υπαρξιακό άλλοθι.

Θα τολμήσω να γίνω ποιο σαφής και συγκεκριμένος, δίχως να έχω καμία απολύτως διάθεση να πληγώσω, ελέγξω ή κρίνω κάποιον.

ΠΟΙΟΙ-ΠΟΤΕ-ΠΩΣ και ΠΟΥ από τους «αγιασμένους» πατέρες μας, ζούσαν με την χλιδή, την καλοπέραση και την τρυφηλότητα που ζούμε εμείς σήμερα;

ΠΟΙΟΙ-ΠΟΤΕ-ΠΩΣ και ΠΟΥ από τους «θεοφόρους» πατέρες μας, συναναστρέφονταν με τέτοια άνεση οικειότητα και εναγκαλισμό τους άρχοντες του κόσμου (αιώνος) τούτου, όπως εμείς σήμερα συναποτελώντας μαζί τους στα μάτια του λαού και όχι μόνο ένα δεκανίκι του εξουσιαστικού μηχανισμού και συστήματος, με την άφρονα άνεση όποτε δεν μας κάνουν τα χατίρια και τις επιθυμίες να τους καταγγέλλουμε από τους άμβωνες, και τον υπόλοιπο καιρό να συνυπάρχουμε συμβιωτικά, άρρωστα και παθολογικά μαζί τους, αρνούμενοι μετ’ επιτάσεως την αποστασιοποίηση και τον «επώδυνο» αποχωρισμό από κείνους;

ΠΟΙΟΙ-ΠΟΤΕ-ΠΩΣ και ΠΟΥ από τους «αγωνιστές και νικητές» πατέρες μας, είχαν έστω και τα ελάχιστα περιουσιακά στοιχεία, σε αντίθεση με εμάς που διατηρούμε καταθέσεις, προθεσμιακά «προϊόντα», μετοχές, τίτλους ακινήτων, γαιών, λιμνών και θαλασσών; (για περισσότερες διευκρινήσεις, ας ανατρέξει πρόχειρα κανείς, στις διδαχές του αγίου πατρο - Κοσμά του Αιτωλού).

ΠΟΙΟΙ-ΠΟΤΕ-ΠΩΣ και ΠΟΥ από τους «θεουμένους» πατέρες μας, αναζήτησαν το δίκιο τους σε κοσμικά δικαστήρια, είτε σε ενδοεκκλησιαστικές διενέξεις και προστριβές (τις οποίες κρύβουμε υποκριτικά κάτω από το «χαλάκι» στρουθοκαμηλίζοντας), είτε με τον κόσμο (που αποτελεί παρεμπιπτόντως συνάμα και το λαό του Θεού που κληθήκαμε να διακονήσουμε και να θυσιαστούμε, προσφέροντάς του το καλύτερο παράδειγμα προς μίμηση). Οι πιο ακριβοπληρωμένοι δικηγόροι είναι οι νομικοί σύμβουλοι, υπερασπιστές συνήγοροι ή δημόσιοι κατήγοροι, μητροπόλεων, μονών ενοριών εκκλησιαστικών ιδρυμάτων και οργανισμών, τυχαίο(;) …….. δεν νομίζω.

Η εκούσια συμμετοχή σε δικαστικούς αγώνες κληρικών και μοναχών (μοναζουσών) ίσως κάποια στιγμή θα έπρεπε να αποτελεί αιτιολογία για την άμεση καθαίρεση των εμπλεκομένων και την επαναφορά τους στη τάξη των λαϊκών, ώστε απ’ εκεί να μπορέσουν απερίσπαστοι να επιδιώξουν την ενδοκοσμική δικαίωσή τους δίχως να προκαλούν………

Η φοβική ανασφάλεια που προκαλεί η διαφορετικότητα, έστω και σαν λέξη, ακουστικά, οφείλεται στο «λάθος» και «άρρωστο» παρόν μας, από το οποίο δεν μπορεί ούτε να μας λυτρώσει αλλά ούτε και να μας θεραπεύσει το «ένδοξο» παρελθόν μας. Θα απαιτηθούν μαρτυρικές- αγωνιστικές διαθέσεις, ιδρώτας και αίμα για να λάβουμε πνεύμα, που δεν ξέρω πόσοι από εμάς τους «καλοβαλμένους», πόσοι είναι διατεθειμένοι να δώσουν μέσα από τα «……. Μέγαρα» και τις «Mercedes».

Για αυτό είναι ίσως προς το παρόν προτιμότερο να σιγούμε και να σιωπούμε (όχι ενοχικά αλλά με διακριτική επίγνωση) παρά να οχλοβοούμε «ως κύμβαλα αλαλάζοντα». Λησμονήσαμε ίσως πως ο «ύμνος της αγάπης» γράφτηκε από τον απόστολο Παύλο για μας, τους με επίγνωση, χριστιανούς, και αυτό το λέω γιατί αν προσέξει λίγο καλύτερα κανείς θα οδηγηθεί στην αβίαστη παρατήρηση, πως εμείς οι λεγόμενοι χριστιανοί και ιδιαίτερα οι «ταγοί» και οι διάκονοι του ευαγγελικού μηνύματος στο κόσμο, ζούμε, μιλάμε, σκεπτόμαστε, κηρύττουμε και κινούμαστε, πλειστάκις στον αντίποδα αυτού του ύμνου, όχι απλά σαν να μη γράφτηκε ποτέ και ούτε να μας αφορά, αλλά σαν μας έχει γίνει εμμονή η αλλοίωση και διαστροφή του περιεχομένου του.

Σημείωση: O παπα-Δημήτρης Θεοφίλου είναι εφημέριος στον Ι.Ν. Αγίου Χαραλάμπους Ιτέας, Φωκίδας. Είναι έγγαμος, πατέρας 3 παιδιών, Πτυχ. Θεολογίας, Πτυχ. Ψυχολογίας, Μaster Θεολογίας, Πτυχ. βυζαντινής μουσικής. 

Οι Σύγχρονες Εξελίξεις των Βιολογικών Επιστημών, Πρόκληση για τον Σημερινό Άνθρωπο

Χ. ΓΙΑΜΒΡΙΑΣ, Ομότιμος Καθηγητής Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

 Το φαινόμενο της ζωής προκαλεί τον άν­θρωπο από τη στιγμή της εμφανίσεως του στη γη. Από τη στιγμή δηλαδή της δημιουρ­γίας του. Είναι φυσικό αυτό άλλωστε, να θέτει δηλαδή ερωτηματικά ο άνθρωπος για το τι είναι ζωή και για το τι είναι αυτός ο ίδιος.

Η Συνάντηση της Εφηβείας του Μαθητή και της Εφηβείας του Θεολόγου Καθηγητή

Το θέμα της εφηβείας έχει απασχολήσει τους ει­δικούς και έχουν γραφεί πολλά σχετικά κείμενα. Α­ντίστοιχα, έχουν καταγραφεί σημαντικοί προβληματισμοί για τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών. Είναι όμως αναγκαία η μελέτη της αλληλεπίδρασης που συντελείται στη συνάντηση των κόσμων του μαθητή και του θεολόγου καθηγητή. Γιατί σε κάθε ουσιαστική επικοινωνία δεν υφίστα­νται μόνο δύο άτομα, αλλά και η αλληλαντίδραση των κόσμων τους. Το σύνολο των εμπειριών απαρ­τίζει τον προσωπικό κόσμο, μέσα στον οποίο υποκρύπτονται τα εμπόδια που απαγορεύουν την επι­κοινωνία, αλλά και τα εφόδια που θα συμβάλουν στην ουσιαστική σχέση και στη γέννηση του και­νούργιου, το οποίο δεν υπάρχει στην ατομικότητα.

Ο Θεός του Ασυνειδήτου

Victor E. Frankl, Εκδ. ΤΑΜΑΣΟΣ

 Κι όμως δεν είναι απόλυτα ακριβές να πούμε πως το ανθρώ­πινο σεξ είναι κάτι περισσότερο από απλό σεξ. Όπως έδειξε ο ηθολόγοςIrenaeus Eibl-Eibesfeldt, σε μερικά σπονδυλωτά η σεξουαλική συμπεριφορά εξυπηρετεί τη συνοχή της ομάδας -και αυτή είναι ειδικά η περίπτωση των βιολογικών προγόνων του ανθρώπου- εκείνων των πρωτευόντων θηλαστικών που ζουν σε ομάδες· έτσι σε μερικούς πιθήκους η σεξουαλική πράξη εξυπηρετεί κάποτε αποκλειστικά κοινωνικό σκοπό· στους ανθρώπους, δηλώνει ο Eibl-Eibesfeldt, δεν υπάρχει αμφιβολία πως η σεξουαλική πράξη εξυπηρετεί όχι μόνο τη διαιώνιση του είδους αλλά και τη μονογαμική σχέση μεταξύ των συζύγων.

Ο Χριστός Φέτος Γεννήθηκε στη Γέφυρα

 

Όπως και "τότε" έτσι και φέτος δεν βρισκόταν χώρος για να γεννηθεί. Όλα τότε ήταν γεμάτα, έτσι και τώρα. Καρδιές, στομάχια, χέρια! Ούτε να συμπονέσουν (καρδιές), ούτε να αισθανθούν (στομάχια), ούτε να δώσουν (χέρια) μπορούσαν. Οι άνθρωποι την εποχή της γέννησης του Ιησού Χριστού δεν "χώραγαν" κανέναν. Έτσι ο Χριστός αφού δεν έγινε δεκτός από καμιά καρδιά κατέφυγε να γεννηθεί σ´ ένα στάβλο για να τον ζεστάνουν οι καρδιές των ζώων.

Ο Μικρός Πρίγκιπας και η Αλεπού

 Antoine de Saint-Exupery

-      Τι πάει να πει «ημερώσει;» 

-      Εσύ δεν είσαι απ' εδώ, είπε η αλεπού, τι γυρεύεις; 

-      Γυρεύω τους ανθρώπους, είπε ο μικρός πρίγκιπας. Τι πάει να πει «ημερώσει;» 

-      Οι άνθρωποι, είπε η αλεπού, έχουν τουφέκια και κυνηγούνε. Μεγάλος μπελάς! Ανατρέφουν όμως και κότες. Αυτό είναι το μόνο τους όφελος. Κότες γυρεύεις; 

-      Όχι, είπε ο μικρός πρίγκιπας. Γυρεύω φίλους. Τι πάει να πει «ημερώσει;» 

-      Είναι κάτι που παραμελήθηκε πολύ, είπε η αλεπού. Σημαίνει «να δημιουργείς δεσμούς...». 

-      Να δημιουργείς δεσμούς; 

-      Βέβαια, είπε η αλεπού. Για μένα, ακόμα δεν είσαι παρά ένα αγοράκι εντελώς όμοιο μ' άλλα εκατό χιλιάδες αγοράκια. Και δε σ' έχω ανάγκη. Μήτε κι εσύ μ' έχεις ανάγκη. Για σένα, δεν είμαι παρά μια αλεπού όμοια μ’ εκατό χιλιάδες αλεπούδες. Αν όμως με ημερώσεις, ο ένας θα έχει την ανάγκη του άλλου. Για μένα εσύ θα είσαι μοναδικός στον κόσμο. Για σένα εγώ θα είμαι μοναδική στον κόσμο... 

"Γεροντισμός..."

 

 

Προχωρημένο μεσημέρι στα περίχωρα μιας Μακεδονικής πόλης και ένας ταλαιπωρημένος διαβάτης που αναζητά απεγνωσμένα το λεωφορείο της γραμμής ως λύτρωση από τη ζέστη, βλέπει (ως από μηχανής Θεό) μια μοναχή παρακείμενης γυναικείας μονής που εργάζεται στα χωράφια. Γεμάτος προσδοκία και ελπίδα για τελειωμό της ταλαιπωρίας του ρωτάει την μοναχή:

"Με ρωτήσατε που με βαπτίσατε;"

Γεννηθήκαμε και μεγαλώνουμε μέσα σε μια κοινωνία που θεωρεί αυτονόητο το γεγονός ότι είμαστε Χριστιανοί.

Θεωρούμε και 'μεις μαζί της (με την κοινωνία) εξ ορισμού την ύ­παρξη σχέσεως με την Εκκλησία του Χριστού, χωρίς να συνειδητοποιούμε ούτε το Μυστήριο της Εκκλησίας ούτε τις προϋποθέσεις του να γίνει και να είναι κάποιος Χριστιανός.

Για τον Έρανο Αγάπης 2008

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2008

Αγαπητοί αδελφοί

Αυτές τις μέρες (19, 20 και 21 Δεκεμβρίου) θα σας επισκεφτούν στο σπίτι σας ο παπάς της Ενορίας (στα όρια της οποίας κατοικείτε), μαζί με μια μικρή ομάδα Χριστιανών προκειμένου να σας θυμίσουν (κατανοείστε την ενόχληση) το χρέος όλων μας απέναντι στους αδελφούς-συνανθρώπους μας που βρίσκονται σε δύσκολες συνθήκες ζωής (ΕΡΑΝΟΣ ΑΓΑΠΗΣ).

Αγάπη δεν σημαίνει να δίνεις αλλά να μοιράζεσαι

 

Φίλε, φίλη

          Κάθε μέρα κάτω απ' τα μάτια σου!

 

          Κάθε μέρα (ίσως...) μέσα στην σκέψη σου!

          Κάθε μέρα στον δρόμο σου!

          Στην στάση, στο Dia, στο Lidl στους τηλεφωνικούς θαλάμους, στο τρίστρατο της Γέφυρας, παντού μετανάστες ελπίδας!

          Όπως και πέρυσι έτσι και φέτος ήρθαν "κάποιοι" που δεν θέλουν να σπουδάσουν αλλά να ζή-σουν. Που δεν κάνουν διακοπές αλλά αγώνα επιβίωσης. Ήρθαν αναζητητές όχι της γνώσης αλλά της εργασίας.

          Και τώρα;

Έσκιζε τα φύλλα...

[Ένα κείμενο με αφορμή ένα δώρο που θα σας δοθεί…

αν το θελήσετε!] 

 

       Να ’σαι είκοσι δύο χρονών και να ’σαι θανατοποινίτης! Να πε­ρι­μένεις να σε κρεμάσουν! Η ζωή μπροστά γεμάτη ομορφιά και νειάτα και ’σένα να θέλουν να σε σκοτώσουν;

Grande...Amore

  

Κανένας δεν έχει μεγαλύτερη αγάπη από αυτόν που θυσιάζει την ζωή του για τους φίλους του (Ιω. 15,13) λέει ο Χριστός στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο. Και ’μεις ακούμε αγάπη και η σκέψη μας πάει...αλλού! Φαντάζεται ρομάντζα και μοντέρνα σκη­νικά ερωτικής ατμόσφαιρας και lifestyle χολυγουντιανό και γενικώς...άνεση!

Σεπτέμβριος

Σεπτέμβριος 1998

Αγαπητοί Ενορίτες.

 

Πέρασε ένα ακόμη καλοκαίρι της ζωής μας και μπαίνουμε στο Φθινόπωρο. Οι εποχές του έτους είναι ένας κύκλος όμοιος σχεδόν με την ζωή μας. Καί η ζωή μας μετά το "καλοκαίρι" της πρώτης ηλικίας έχει την καρποφορία του "Φθινοπώρου" της ωριμότητας για να ακολουθήσει ο "χειμώνας" του τέλους της ζωής μας με την προσδοκία της "άνοιξης" που θα είναι η Ανάσταση μας από τον Χριστό.

Σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης

ΜΑΡΤΙΟΣ 2008

Αγαπητοί ενορίτες

Το μεγαλείο της σχέσεως κάθε ανθρώπου με τον Χριστό και την Εκκλησία, είναι η απαίτηση του Χριστού, αυτή η σχέση να είναι ελεύθερη από κάθε αναγκαιότητα. Ποτέ δεν την διανοείται υποχρεωτική. Κανένας λόγος και καμία σκοπιμότητα (ούτε και η πλέον αγία!) δεν χωράνε. «Ὅστις θέλει…» (Ματθ. 16,24). 

Τι είναι ο Θεός;..!

Μια σφαιρική θεώρηση του σπουδαιότερου ζητήματος της ανθρώπινης ύπαρξης-παρουσίας.

Ο κόσμος (σύμπαν-άνθρωπος) έχει Δημιουργό;

Οι πιθανές απαντήσεις είναι... άπειρες! Καθένας απαντά κατά τα δεδομένα του και το μυαλό του. Από τον Βλάσιο Πασκάλ μέχρι τον… Dawkins "ἕκαστος τήν ὁδόν αὐτοῦ πορεύεται". Ανα­ζητητές πολλοί και εξερευνητές πολλοί. Αθεϊστές, πιστοί και αγνωστικιστές συναγωνιζόμενοι. Οι μεν (πιστοί) κάμποσες φορές χωρίς μυαλό και με φανατισμό. Όμως και οι άλλοι (αθεϊστές) με ένα φανατισμό που τελικά... καταργεί το μυαλό. Οι αγνωστικιστές... τον Πόντιο Πιλάτο. "Νίπτω τάς χεῖρας μου"!

Σπάνιο να σου τύχει… καλό Κυριακοδρόμιο!

 

Η μακαρίτισσα Αμερικανίδα συγγραφέας Φλάνερυ Ο’ Κόνορ κυκλο­φό­­ρησε συλλογή διηγημάτων της με τον τίτλο: «Σπάνιο να σου τύχει κα­λός άνθρωπος»! Διαβάζοντας τον τίτλο εκπλήσσεται κανείς αλλά σκέ­φτε­ται ότι κάτι θα ήξερε (άραγε από τα αμερικάνικα δεδομένα μόνον;) για να το λέει.