03 Νοεμβρίου

Επιστημονικές θεωρίες

Έφτασε ως αυτό το σημείο; Εξαρτάται όλο το τεράστιο οικοδόμημα του σύγχρονου νατουραλισμού όχι από θετικά αποδεικτικά στοιχεία, αλλά απλώς από μια a priori μεταφυσική προκατάληψη; Μήπως αυτό επινοήθηκε όχι για να παρουσιάσει αντικειμενικά τα γεγονότα, αλλά για να αφήσει τον Θεό απέξω; Ακόμα όμως και αν η Εξέλιξη με την αυστηρά βιολογική έννοια έχει ισχυρότερα επιχειρήματα από [αυτό] . . . . —και δεν μπορώ παρά να πιστεύω ότι έχει— θα πρέπει να διακρίνουμε την Εξέλιξη με αυτή τη στενή έννοια από εκείνο που θα ονομάζαμε παγκόσμιο εξελικτισμό της σύγχρονης σκέψης. Με τον όρο παγκόσμιο εξελικτισμό εννοώ την πεποίθηση ότι ο τύπος ο ίδιος της παγκόσμιας διαδικασίας είναι η πορεία από το ατελές προς το τέλειο, από το μικρό ξεκίνημα προς το μεγαλειώδες τέλος, από το υποτυπώδες προς το περίτεχνο, την πεποίθηση που κάνει τους ανθρώπους να θεωρούν φυσικό το να πιστεύουν ότι η ηθική προέρχεται από άγρια ταμπού, το ώριμο συναίσθημα από νηπιακές σεξουαλικές δυσλειτουργίες, η σκέψη από το ένστικτο, ο νους από την ύλη, το οργανικό από το ανόργανο, ο κόσμος από το χάος. Ίσως αυτή να είναι η βαθύτερη νοοτροπία του σύγχρονου κόσμου. Mου φαίνεται εξαιρετικά απίθανη ως ενδεχόμενο, επειδή η γενική πορεία της φύσης που αυτή παρουσιάζει δεν μοιάζει καθόλου με τα μέρη της φύσης που μπορούμε να παρατηρήσουμε.

Από το «Είναι η θεολογία ποίηση;» (Το βάρος της δόξας)